CHP’li Genç, Meclis’e taşıdı: Konut yapı kooperatifleri aracılığıyla ev sahibi olmak isteyen vatandaşların yaşadığı mağduriyet araştırılsın

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, konut yapı kooperatifleri aracılığıyla ev sahibi olmak isteyen vatandaşların yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi ve benzer olayların tekrar yaşanmaması için alınacak tedbirlerin belirlenmesine yönelik olarak Meclis araştırması açılmasını istedi. Genç, önergesinde, “TOKİ’nin 2002-2010 yılları arasında 500.000 konut inşa etme gayesi, yüklü olarak orta ve üst gelir kümelerine yönelik gerçekleştirilmiştir. Bu durum, dar gelirli vatandaşların kooperatifler aracılığıyla ev sahibi olma umudunu daha da zorlaştırmıştır. TOKİ’nin fliyet alanının dar gelirli vatandaşlara ulaşamaması, kooperatiflerin kıymetini artırırken, mağduriyetlerin de artmasına neden olmuştur” dedi.

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Kayseri ve Türkiye genelinde konut yapı kooperatifleri aracılığıyla ev sahibi olmak isteyen vatandaşların yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi ve benzer olayların tekrar yaşanmaması için alınacak tedbirlerin belirlenmesine yönelik olarak Meclis araştırma önergesi verdi.

Genç, önergenin münasebetinde şunları ifade etti:

“Konut yapı kooperatifleri, bilhassa dar ve orta gelirli vatandaşların ev sahibi olma umutlarını gerçekleştirmeleri için çok önemli bir araç olarak öne çıkmaktadır. Lakin, Türkiye genelinde ve Kayseri’de bu kooperatifler üzerinden ev sahibi olmaya çalışan birçok vatandaş önemli mağduriyetler yaşamaktadır.

‘Konut yapı kooperatiflerinin yönetim ve kontrol süreçlerindeki yetersizlikler, birçok vatandaşın mağdur olmasına neden olmuştur’

Konut yapı kooperatiflerinin yönetim ve kontrol süreçlerindeki yetersizlikler, bu yapıların sıkça berbata kullanılmasına neden olmaktadır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, 2007-2009 yılları arasında kooperatiflerin ana mukavelelerinde yapılan değişiklikler, kötü niyetli müteahhitlerin ve kooperatif yöneticilerinin bu durumu suiistimal etmelerine yol açmıştır. Bu süreçte; birtakım kooperatiflerin üyelerden fazla para talep ettiği, maliyet hesaplamalarını şeffaf yapmadığı, üyelerin tapularını vermediği ya da borcunu ödeyerek tapularını almış üyelerden borç tahakkuk ettirilerek ödeme talep edildiği belirlenmiştir. Bu durum, Türkiye genelinde birçok vatandaşın mağdur olmasına neden olmuştur.

‘Kooperatiflerin finansal olarak sürdürülebilir olamaması, üyelerin mağdur olmasına yol açmaktadır’

Kooperatiflerin finansal olarak sürdürülebilir olamaması, projelerin yarım kalmasına ve üyelerin mağdur olmasına yol açmaktadır. Bilhassa 1990’ların başında kooperatifler, inşt müsaadelerinin yüzde 20’sini oluştururken, bu oran 2005 yılında yüzde 6’ya kadar gerilemiştir. Kooperatiflerin yüksek faiz oranları ve sınırlı finansman seçenekleri nedeniyle ekonomik olarak zayıf durumda olmaları, birçok projenin tamamlanamadan durmasına neden olmuştur. Buna ek olarak, türel süreçlerin uzunluğu ve karmaşıklığı, mağdurların haklarını aramalarını zorlaştırmaktadır. Hukuksal süreçlerdeki yavaşlık, mağdur vatandaşların yıllarca süren belirsizliklerle karşı karşıya kalmasına yol açmaktadır.

‘TOKİ’nin, daha çok orta ve yüksek gelirli vatandaşlara yönelik projeler geliştirdiği gözlemlenmiştir’

Türkiye’de sosyal konut üretiminde çok önemli bir rol oynayan TOKİ’nin, zamanla düşük gelir kümelerine yönelik hizmetlerinden saparak daha çok orta ve yüksek gelirli vatandaşlara yönelik projeler geliştirdiği gözlemlenmiştir. TOKİ’nin 2002-2010 yılları arasında 500.000 konut inşa etme maksadı, yüklü olarak orta ve üst gelir kümelerine yönelik gerçekleştirilmiştir. Bu durum, dar gelirli vatandaşların kooperatifler aracılığıyla ev sahibi olma umudunu daha da zorlaştırmıştır. Bilhassa Kayseri benzeri vilayetlerde, TOKİ’nin fliyet alanının dar gelirli vatandaşlara ulaşamaması, kooperatiflerin ehemmiyetini artırırken, mağduriyetlerin de artmasına neden olmuştur.

‘Konut yapı kooperatiflerinde yaşanan mağduriyetlerin boyutu epey geniştir’

Konut yapı kooperatiflerinde yaşanan mağduriyetlerin boyutu hayli geniştir. Türkiye genelinde binlerce vatandaş, yıllarca süren birikimlerini bu kooperatiflere yatırmış, fakat karşılığında ne konutlarına kavuşabilmiş ne de yatırımlarını geri alabilmiştir. Bu mağduriyetlerin tahlili için yapılacak olan Meclis Araştırması, öncelikle bu süreçlerde yaşanan meselelerin kökenine inmeli ve alınacak yasal ve idari tedbirlerle gelecekte benzer mağduriyetlerin yaşanmasını önlemelidir. Mevcut kontrol sistemlerinin güçlendirilmesi, kooperatiflerin mali yapılarının uygunlaştırılması ve türel süreçlerin hızlandırılması bu sıkıntıların tahlili için kritik ehemmiyete sahiptir. Bu bağlamda, Kayseri ve Türkiye genelindeki konut yapı kooperatifi mağdurlarının sıkıntılarının araştırılması ve tahlil yollarının belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması, vatandaşların hak ettikleri inançlı, şeffaf ve adil bir kooperatif sistemine kavuşmalarına katkı sağlayacaktır.”