‘Afrika’nın entegrasyonunda Rusya’nın rolü son derece önemli’

Burkina Faso, Zimbabwe, Orta Afrika Cumhuriyeti, Mali ve Eritre’ye bedelsiz tahıl gönderme söylediği söz veren Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in talimatı sonrası, 25 bin ton insani buğday taşıyan gemi geçtiğimiz perşembe günü Somali’ye ulaşırken, Rus tahılının Afrika ülkelerine bedelsiz gönderilmesi konusunda bir diğer uzman değerlendirmesi, Afrika ülkeleri uzmanı İdris Hamid’den geldi.

Sputnik’e konuşan uzman, dünyanın Ukrayna etrafında yaşanan olayların neden olduğu önemli bir ekonomik kriz yaşadığının altını çizerken, “Dolayısıyla buğdayın temininde ve besin güvenliğinin sağlanmasında problemler yaşanıyor. Doğal olarak ABD de dahil olmak üzere kimi Batılı ülkeler, global pazarları ve bir bütün olarak dünya iktisadını denetim altına almak ismine bizim benzeri diğer devletlerin zor durumlarından yararlanıyor” sözlerini kullandı.

Geçmişte bile SSCB’nin Afrika başta olmak üzere dünyanın çeşitli ülkeleriyle güçlü ilişkileri olduğunu anımsatan uzman, Sovyetlerin dağılmasına karşın Rusya’nın bu geleneği sürdürdüğünü kaydetti.

“Rusya, Putin’den bedelsiz yardım alan Somali halkı da dahil olmak üzere birçok Afrika ülkesi için çok önemli bir stratejik ve vazgeçilmez ortak haline geldi” diyen Hamid, Rusya’nın aynı vakitte Afrika ülkelerinin global entegrasyonundaki rolüne de dikkat çekerek sözlerini şu şekilde sürdürdü:

Peki Rusya’nın Afrika ülkelerine tahıl tedarikinin Batı yardımlarından farkı ne?

Avrupa’ya kıyasla besine daha fazla ihtiyaç duyan Afrika ülkelerine tahıl tedariklerine başlayan Rusya’nın gerçekleşen vtlerinin Afrika’da olumlu yankı bulduğu gözlemlenirken, Sputnik’e konuşan Kenyalı Kamu Yönetimi ve Ekonomi Uzmanı Profesör Fredrick Onyango Ogola, Rusya’nın Afrika ülkelerine bedelsiz tahıl tedarikiyle verdiği takviyenin, kıtanın yağmalanmasının bedelini ödeyen eski sömürge efendilerinin takviyesinin tersine, karşılıksız olduğunun altını çiziyor.

Batı’nın yardımlarında çoğu zaman kaide koştuğunu ima eden uzman, Rusya’nın kıtaya yaptığı yardımın sömürge vakitlerinin yağmalanması ile orantısız olduğu İngiltere’den farklı olduğuna dikkat çektiği konuşmasında, Rusya’nın hiçbir zaman Afrika’nın sömürücüsü olarak görülmediğini vurgularken, “Birleşik Krallık’ın sömürgeleştirdiği Afrika ülkelerine mısır vermesi, buğday vermesi ya da herhangi bir bağışta bulunması, aldığını geri vermek üzeredir. Ama aslında kaşıkla geri verdiklerini kürekle geri aldıklarını çoğu zaman söylemeye çalışıyoruz. Lakin Rusya hibe ettiği tahılı ister kaşıkla ister kürekle vermiş olsun, sömürgeciler benzeri hiçbir şeyi geri almadılar” dedi.

Rusya’nın bedelsiz tahıl sevkiyatının iyi niyetli bir ‘dostluk jesti’ olarak görüldüğünü kaydeden Ogola, Batılı ülkelerin hibe ve yardımların sevkiyatlarına ilişkin ek şartlar getirdiğine işaret etti.

‘Gelişmekte olan ülkeler, Rusya, Hindistan ve Çin benzeri dostlarının elinde daha güvende’

Buna karşılık, Rusya’nın insani krize ve kıtlık meselesine bağış ve yardım yoluyla reaksiyonunun ise bölgedeki insanların Rusya’yı Somali benzeri Afrika ülkelerine Batı’dan daha dost canlısı görmesi’ manasına geldiğine değinen Ogola, “Batı’dan fazla sizi eşit olarak kabul eden, Afrikalıları küçük kardeşler olarak gören ve Afrika ile iş yapmadan önce kuralları ve şartları açıkça belirleyen büyük kardeşler olan biriyle iş yapmak daha yeterlidir. Ve bence Rusya’nın bu jesti güzel bir ataktır. Bizim benzeri gelişmekte olan ülkeler Rusya, Hindistan ve Çin benzeri dostlarının elinde daha güvende” diye konuştu.

Uzman, Rus tahılı alan Burkina Faso, Somali ve Mali benzeri ülkelerin çok zor günler yaşadığını ve bu ülkelerdeki halka verilen dayanağın hafife alınmaması gerektiğini kaydederken, demecini şu şekilde sonlandırdı:

Afrika’ya tahıl sevkiyatı, sosyal ve siyasi istikrar sağlıyor

Sputnik’e konuşan Ummanlı ekonomi ve uluslararası ticaret uzmanı Dr. Ahmed Saddam, Rusya’nın Afrika ülkelerine buğday ve diğer besin yardımlarının, bu bölgelerdeki sosyal ve siyasi istikrara büyük katkı sağladığının altını çizdi.

Rusya’nın Afrika ülkelerine tahıl buğday ve diğer besin yardımlarının Afrika ülkelerindeki besin fiyatlarına direkt tesir ettiğinin altını çizen Saddam, “Bu tedariklerle birlikte besin fiyatlarındaki artış engellenirken, aynı vakitte bu ülkelerdeki sosyal ve siyasi istikrarın sağlanmasına büyük katkı veriyor” diye konuştu.

‘Ukrayna’nın kıtlık teorisini çürütüyor’

“Moskova, dünyanın geri kalanıyla iyi ilişkiler kuruyor” diyen uzman, uluslararası besin krizlerinin sonuçlarını hafifletmeye yardımcı olduğunu ve global besin güvenliğinin istikrarını güçlendirdiğini de vurgu yaparken, sözlerini, “Rusya bu türlü bir rol oynayarak, Kiev rejiminin özel askeri operasyonun Afrika’da kıtlığa yol açacağı istikametindeki teorilerini çürütüyor” sözleriyle sonlandırdı.

Rusya’nın Afrika ülkelerine tahıl yardımı ile ilgili Sputnik’e bir diğer yorum ise Burkina Fasolu uzman Ludovic Tapsopa’dan geldi.

Üniversite eğitimini Sovyetler dönemi Rusya’sında alan Afrikalı öğrencileri çatısı altında toplayan AES derneğinin genel sekreter yardımcısı Tapsoba, “Bu jest son derece gerekli. Çeşitli Afrika ülkelerinde yetersiz beslenerek kronik besin güvenliği sıkıntılarıyla karşı karşıya kalan binlerce çocuğu kurtaracak” dedi.

Tapsoba, Somali’ye teslim edilen 25 bin tonluk buğdayın yer aldığı insani yardım gemisinin, Rusya’nın ‘tahıl kıtlığı karşısında Afrika ülkelerinin sıkıntılarına kayıtsız kalmadığını’ gösterdiğini de sözlerine ekledi.

Rusya tarafından hibe edilen tahıl, Somali Afet Yönetim Ajansı’na teslim edilirken, Somali tarafı, Rusya’dan 25 bin ton yükündeki tahıl sevkiyatının ülkenin yakın vakitte yaşanan sel felaketinin sonuçlarıyla başa çıkmasına imkan sağlayacağına vurgu yaptı.

Ülkenin Enformasyon, Kültür ve Turizm Bakanı Daud Aweis Sputnik’e yaptığı açıklamada, El Nino’dan kaynaklanan mevcut sellerden etkilenen binlerce Somali vatandaşına büyük yarar sağlayacak olan 25 bin ton tahılın teslimatı için müteşekkir olduğunu söyledi.

Batı Afrika Gübre Birliği’nin (WAFA Gübre) Rusya’daki irtibattan sorumlu yönetim kurulu üyesi Malick Niang ise, Sputnik’e yaptığı açıklamada şunları söyledi:

Rusya buğday ihracatında lider

Rusya, 2022’de 104.2 milyon tonu buğday olmak üzere 157.7 milyon tonluk rekor bir tahıl hasadı gerçekleştirirken, bir evvelki yılda kaydedilen hasat, 76.1 milyon tonu buğday olmak üzere 121.4 milyon tona ulaşmıştı.

Rusya Tarım Bakanlığı’na göre, 2021-2022 tarım yılında Rusya Federasyonu’ndan tahıl ihracatı, 30.7 milyon ton buğday ihracatı dahil olmak üzere toplamda 38.1 milyon ton olarak gerçekleşti.

Rusya, buğday ihracatında dünya lideri haline gelirken, tüm tahıl ürünleri ihracatında Brezilya’dan sonra ikinci sırada yer aldı.

30 Haziran 2023’te sona eren geçtiğimiz tarım yılında Rusya, dünya pazarlarına 60 milyon ton tahıl tedarik ederek, toplam tahıl sevkiyatı açısından Brezilya’dan sonra ikinci sırada yer aldı.

Dünyanın en değerli ve en yaygın besin eseri olan buğdayın ihracatı açısından Rusya, 47 milyon tonluk buğday tedarikiyle bir defa daha evvelki pazar başkanları olan ABD, Kanada ve Avustralya’yı geride bıraktı.

Bugün dünya pazarındaki her beş buğday sevkiyatının biri Rus menşeli.

Yaptırımların da dikkate alındığı içinde bulunduğumuz tarım yılında, satış pazarının yeniden yönlendirilmesine ve lojistik zorluklara karşın Rusya’nın tahıl ihracatının 55 milyon tona ulaşabileceği düşünülüyor.

Rusya, tahılın yanı sıra bitkisel yağ ve ayçiçek çekirdeği de ihraç ediyor.