ABD’li gıda şirketlerinin gündeminde zam var

Küresel gıda fiyatları eylülde üst üste üçüncü ay yükseldi.

Şeker ve tahıldaki artış öne çıkarken, ABD’li gıda şirketleri de hammadde ve taşıma maliyetlerinin baskısıyla fiyat artışlarını gündemine aldı.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, eylülde ortalama 136 puan oldu. Endeks, 134 puana revize edilen ağustos seviyesine göre yüzde 1,5, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,8 arttı.

Tahıl, bitkisel yağ, süt ürünleri, et ve şekerin uluslararası fiyatlarını izleyen endeks, mayıs ve hazirandaki düşüşün ardından üç aydır yükseliyor. Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşan endeks, Mart 2022’deki zirvesinin ise yüzde 15,1 altında bulunuyor.

En sert artış şeker ve tahılda

FAO Şeker Fiyat Endeksi, eylülde bir önceki aya göre yüzde 6,1 yükseldi. Tayland’da üretim beklentilerinin düşmesi, Hindistan’da yağışların normalin altında kalması, Brezilya’daki aşırı yağışlar ve Avrupa Birliği’nde şeker pancarı ekim alanlarının daralması, küresel arzın sıkılaşacağı beklentisini güçlendirdi.

Tahıl fiyat endeksi yüzde 5,1 arttı. Karadeniz’deki sevkiyat kısıtları ve Kuzey Amerika’daki kurak hava, arz kaygılarını artırırken buğday fiyatları yüzde 6,3 yükseldi.

Mısır fiyatları da yüzde 5,6 arttı. ABD’de verim beklentilerinin zayıflaması, Brezilya’nın ihracata ayırabileceği arzın azalması ve ticaretteki aksaklıklar bu yükselişte etkili oldu.

Bitkisel yağ fiyatları yüzde 0,9 yükselirken et fiyatları yüzde 1,1, süt ürünleri fiyatları yüzde 0,1 geriledi.

Üreticiler fiyat artışlarını gündeme aldı

Bloomberg’in haberine göre, General Mills, 2027 mali yılına ilişkin girdi maliyeti enflasyonunun, daha önce öngördüğü yüzde 4-5 aralığının üst sınırına doğru ilerlediğini açıkladı. Şirket, bu mali yılda en az 750 milyon dolar tasarruf sağlamayı bekliyor. Yönetim, artan maliyetleri dengelemek için fiyat artışlarına ve diğer araçlara da başvurabileceğini belirtti.

Conagra Brands ise maliyet enflasyonunun yüzde 5-6 aralığının üst sınırına yakın gerçekleşmesini bekliyor. Şirket, sürücü açığı ve yüksek petrol fiyatları nedeniyle taşıma maliyetlerindeki artışın ilk planındaki tahminin iki katına çıktığını bildirdi.

Fiyat artışlarını uygulamaya başlayan Conagra, yıl boyunca satılan ürünlerin maliyetinin yüzde 4’ünü aşan tutarda verimlilik tasarrufu sağlamayı hedefliyor.

McCormick de yükselen hammadde ve navlun maliyetleri nedeniyle yılın tamamına ilişkin maliyet enflasyonu beklentisini yüzde 6-7’ye çıkardı. Şirket, üçüncü çeyrekte fiyat artışları ve verimlilik tasarruflarıyla enflasyonun etkisini dengelediğini belirtti.

Ancak maliyet baskısının dördüncü çeyrekte yoğunlaşması bekleniyor. Bu durum, şirketin brüt kâr marjının yıllık bazda gerilemesine katkıda bulunabilir.

General Mills, Conagra ve McCormick hisseleri, cuma günkü kapanış itibarıyla yılbaşından bu yana sırasıyla yaklaşık yüzde 31, yüzde 23 ve yüzde 34 değer kaybetti.

Artış raflara aynı hızla yansımayabilir

Küresel hammadde fiyatlarındaki yükseliş, ABD’de market fiyatlarının hemen aynı oranda artacağı anlamına gelmiyor. Perakende gıda fiyatlarını işçilik, işleme, ambalaj, taşıma ve enerji maliyetleri de etkiliyor. Toptancı ve perakendecilerin fiyatlara eklediği marjlar da bu hesapta yer alıyor.

Bununla birlikte, maliyetlerdeki kalıcı artış üreticilerin kâr marjlarını sıkıştırabilir. Verimlilik kazanımları ve diğer önlemler yetersiz kalırsa şirketler, maliyetleri üstlenmek ya da fiyat artışlarıyla tüketiciye yansıtmak durumunda kalabilir. Fiyat artışları ise satış hacimlerini olumsuz etkileyebilir.