Vahim tablo: 15 ayda 65 yaş üstü 145 işçi yaşamını yitirdi

Evin Bakan

Emeklilerin yaşam koşulları nedeniyle çalışmak zorunda kalmalarına yönelik tartışmalar sürerken, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verileri, son 15 ayda 65 yaş üzerindeki 145 işçinin yaşamını yitirdiğini ortaya koydu. İstanbul Planlama Ajansı (İPA) ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ise “yaşlı yoksulluğunun” geldiği boyutları gösteriyor.

TÜİK, İPA ve İSİG verileri Türkiye’deki “yaşlı yoksulluğunu” ve 65 yaş üstü işçi ölümlerinin ulaştığı boyutu gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 65 yaş ve üstü kişileri yaşlı olarak belirlemesine göre, 2025 yılından bu yana geçen 15 ayda en az 145 yaşlı işçi çalışırken hayatını kaybetti. Türkiye’ de doğum oranlarının düşmesi ile nüfus yaşlanırken, yaşlı nüfusun karşı karşıya kaldığı ekonomik ve sosyal dışlanma artıyor. Resmi veriler ve bağımsız araştırma sonuçları, 65 yaş üstü vatandaşların emeklilik dönemlerini dinlenerek değil, geçim derdiyle geçirdiklerini ve tarım, inşaat, sanayi gibi sektörlerde “iş cinayeti” riskiyle karşı karşıya kaldığını gösteriyor.

Emeklilikte “zorunlu mesai”: 1 milyondan fazla yaşlı işgücünde

TÜİK’in 2025 yılına ilişkin “istatistiklerle yaşlılar” çalışmasının sonuçlarına göre 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 kişi yaşlı iken son beş yılda yüzde 20,5 artarak 2025 yılında 9 milyon 583 bin 59 kişi oldu. Türkiye’de 2020’e kıyasla yüzde 20,7 artan yaşlı nüfusun içindeki yoksullaşma ivmesi ise nüfus artışından daha hızlı. TÜİK verilerine göre yaşlıların yüzde 22,8’i (yaklaşık 2,1 milyon kişi) yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında. İstatistiklere göre yaşlı nüfusun aktif işgücüne katılım oranı 2020 yılında yüzde 10,0 iken 2024 yılında yüzde 13,1 oldu.

65 yaş üstü işsizlik oranları da yükseldi

Geçinmekte zorlanan yaşlılar arasında iş arayıp da iş bulamayan kişiler de var. Yaşlı nüfustaki işsizlik oranını 2020 yılında yüzde 2,7 iken 2024 yılında yüzde 2,9’a yükseldi. Yaşlı işçilerin yüzde 57,7’si tarımda, bir kısmı ise inşaat ve sanayi gibi riskli sektörlerde ter döküyor. İSİG’in paylaştığı veriler, yaşlıların sadece çalışmak zorunda kalmadığını, aynı zamanda güvencesiz ve ağır koşullarda hayatını kaybettiğini de kanıtlıyor.

75 yaşındaki Zeki Aldemir, İzmir’in Karşıyaka İlçesinde telsizci olarak çalıştığı taksi durağında fenalaştı. (57 yaşındaki taksi şoförü Ercan Kiremitçiler de müdahale ederken kalp krizi geçirdi.)

71 yaşındaki inşaat işçisi Selami Şimşek, Yozgat’ın Sarıkaya İlçesinde çalıştığı inşaatın altıncı katından düştü.

67 yaşındaki Abdullah Çolak, Tekirdağ Ergene Deri İhtisas Karma Sanayide gece bekçisi olarak çalıştığı fabrikada cansız bedeni bulundu.

66 yaşındaki orman işçisi Latif Usta, Düzce’nin Gölyaka İlçesinde kestiği ağaç üzerine devrildi.

İPA raporu: Her 10 yaşlıdan 4’ü geçinemiyor

İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) araştırması, büyükşehirdeki yaşlılık tablosunu daha da netleştiriyor. Araştırmaya katılan yaşlıların yüzde 38,2’si açıkça “geçinemediğini” ifade ederken, yüzde 36,8’i yeterli beslenemediğini söylüyor. Maddi imkansızlıklar nedeniyle ilacını alamayanların oranı yüzde 22,7’ye, doktora gidemeyenlerin oranı ise yüzde 20,6’ya ulaşmış durumda.

65 yaş üstü mutluluk sıralamasında dünyada 98. sıradayız

OECD 2023 raporuna göre Türkiye, 65 yaş üstü nüfusta gelir eşitsizliğinin en yüksek olduğu 5. ülke konumunda. Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği’nin (TÜSİAD) yaşlılık politikaları araştırması ise bu tablonun ruhsal karşılığını veriyor: Türkiye, 65 yaş üstü mutluluk sıralamasında 143 ülke arasında ancak 98. sırada yer bulabiliyor.

Verilerle Türkiye’de yaşlılık