TİM/Gültepe: Var olan desteğin geri çekilmesi doğru bir hamle olmadı

Dilan Erdemir

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, Eylül ayı ihracat rakamlarına ilişkin Bloomberg HT’ye değerlendirmelerde bulundu. Gültepe, Eylül ayı ihracat rakamlarının beklentilerinin üzerinde geldiğini belirtirken, değer bazındaki artışa karşın miktar bazında sadece yüzde 0,2’lik bir artış yaşandığına dikkat çekti.

Gültepe, ihracatta yüzde 10’un üzerindeki her artışın kendileri için pozitif olduğunu belirtirken, yükselişin belli sektörlerde olduğuna dikkat çekerek, özellikle elektrik elektronik sektörünün bazı kalemlerindeki artış ile kimya sektöründe hammadde ve kimyasal ürünlerin fiyatlarından kaynaklı bir yükseliş yaşandığını söyledi. Gültepe, son 2 ayda konjonktürel etkilerden dolayı mücevherat sektöründeki artışın da rakamlara pozitif yansımasını dile getirdi. Gültepe, Eylül’de ihracatın ithalatın üzerinde artmasının önemli olduğunu vurguladı.

“Savaş kaynaklı talep tabana yayılmıyor”

Orta Doğu’da yaşanan savaştan sonra Uzak Doğu’dan Türkiye’ye yönelen talebin etkilerine baktığımızda 1. Çeyrekte yıllık bazda yüzde 3,1 olan artış, savaşın başladığı 2. Çeyrekte yüzde 10; 3. Çeyrekte yüzde 8,6 artış kaydetti. Türkiye’ye yönelen talebin tabana yayılmadığını ifade eden TİM Başkanı Gültepe, “Savaş kaynaklı talep var ama 27 sektörün ortalamasına bakınca 15’inde artış var, 9-10 sektör eksi yazıyor. Artının da eksinin de kırılımına iyi bakmak lazım. Bazı sektörlerde sürekli düşüş varken, bazı sektörlerde konjonktürden dolayı talebin gelmesiyle yüzde 100’ün üzerinde artış var. Tabana yayılma yok. İhracatta artış varken sanayici neden sıkıntı yaşıyor? burada bir sıkıntı var. Bu artışlar bütün sektörleri kapsamıyor. İhracat artarken istihdamın azalması zıtlığı gösteriyor. Son çeyrekte de paralel bir seyir öngörüyorum”

TİM Başkanı Gültepe, KOBİ kredilerindeki büyüme sınırının yüzde 5’e yükseltilmesinin olumlu olduğunu ancak faiz oranlarının 3 yıldır yüzde 40’ın üzerinde olduğunu söyledi.

“Var olan desteğin geri çekilmesi doğru değil”

Gültepe, TCMB’nin 1 Ekim’de yürürlüğe giren döviz dönüşüm desteğiyle ilgili yeni sistemi eleştirerek, beklentilerini karşılamaktan çok uzak kaldığını söyledi. Döviz dönüşüm desteğinde katma değere dayalı yeni sistemde; firmaların yıllık döviz satış limiti, yıllık faaliyet karı ile 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanması yoluyla hesaplanacak katma değeri kadar olabilecek. Gültepe, “Zaten sektörler son 3 yılda faaliyet karı yapmıyor. Burada bir yanlışlık var. Özellikle desteklenmesi gereken sektörler buradan daha az yararlanacak, 3’te 1 oranında yararlanacak. Bunun değişmesi gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu:

“Döviz dönüşüm desteğinde yeni sistem uygulamaya konulmadan önce bu desteği kullananlarla istişare toplantıları yapmak gerekiyordu. Bunu neden talep ettiğimize iyi bakılması gerekirdi. Döviz dönüşüm desteği neden verildi? kur fazla baskılandığı için. Yüzde 8’e çıkarılmasını istiyoruz çünkü enflasyonla kur arasındaki makas yarı yarıya. Girdiler yüzde 50 artıyorsa, döviz yüzde 25 artıyor. Bunu tolere etme şansımız yok. Bunu hiçbir teknolojik gelişme karşılayamaz. Bizim beklentimiz daha fazla yükseltilmesiyken, özellikle desteklenmesi gereken sektörler buradan daha az yararlanacak. Bunun değişmesi gerekiyor, moral motivasyon kalmadı. Bizi desteklemeleri gerekirken var olan desteğin geri çekilmesi doğru bir hamle olmadı. Tavana yaymak doğru ama mevcudu indirmeden tabana yaymak gerekiyor. Önümüzdeki dönemde yapılan yanlıştan dönülür inşallah.”