Şara’nın ABD mesaisi: Suriye için yeni dönem testi

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, gelecek hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 81. oturumuna katılmak üzere New York’a gidiyor. Şara’nın ABD’ye üçüncü ziyaretinde, önceki temasların aksine yaptırımların kaldırılması ve diplomatik izolasyonun aşılması değil; Suriye’nin önündeki ekonomik, siyasi ve güvenlik dosyalarının nasıl çözüleceği gündemin merkezine oturacak.

Dört günlük New York programı

Şara’nın 21 Eylül’de başlayacak dört günlük ziyareti kapsamında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun yanı sıra çok sayıda devlet ve hükümet başkanıyla görüşmesi bekleniyor. Şara ayrıca ABD’deki Suriye toplumu, medya kuruluşları ve düşünce kuruluşlarının temsilcileriyle bir araya gelecek. Şara, 23 Eylül’de BM Genel Kurulu’na hitap edecek. Bu konuşma, Eylül 2025’te yaptığı tarihi konuşmanın ardından uluslararası kuruluşun kürsüsündeki ikinci hitabı olacak.

Ziyaretin dikkat çeken duraklarından biri ise Atlantik Konseyi’nin 22 Eylül akşamı düzenleyeceği oturum olacak. Burada Suriye’nin yeniden yapılanması, ekonomik toparlanma, kurumsal reformlar, ABD-Suriye ilişkileri ve ülkenin bölgesel entegrasyonu ele alınacak.

Yaptırımlardan yatırım gündemine

Şara’nın bu ziyaretinde Washington’dan beklenen temel başlık artık yaptırımların kaldırılması değil, yaptırımlar sonrasında oluşan yeni ortamın ekonomik sonuçları olacak. ABD’nin Suriye’ye yönelik kapsamlı yaptırım programının sona ermesi, Sezar Yasası’nın kaldırılması ve Suriye’nin terörizmi destekleyen devletler listesinden çıkarılması, Şam’ın önündeki ekonomik engellerin önemli bölümünü değiştirdi. Ancak bu kez soru, uluslararası sermayenin Suriye’ye nasıl ve hangi koşullarda gireceği olacak.

Nitekim Şara’nın ziyaretinden hemen önce Amerikan Ticaret Odası bünyesindeki şirket temsilcilerinden oluşan bir heyetin Şam’a giderek yatırım ve ticaret olanaklarını Suriyeli yetkililerle görüşmesi, ekonomik gündemdeki değişimi ortaya koydu. Bundan sonraki tartışmanın sektörler, finansman, bankacılık sistemi, yatırım garantileri ve Suriye’nin büyük ölçekli yatırımları karşılayabilme kapasitesi üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.

İsrail dosyası yeniden masada

New York görüşmelerinin bir diğer kritik başlığını ise İsrail’in Suriye topraklarındaki askeri varlığı ve Güney Suriye’deki gelişmeler oluşturacak. Şam yönetimi, İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 öncesindeki mevzilere çekilmesini, 1974 Ayrılma Anlaşması’nın uygulanmasını ve saldırıların sona erdirilmesini talep ediyor. ABD ise Şam ile Tel Aviv arasında bir güvenlik düzenlemesi sağlanması için arabuluculuk yapıyor. Ancak süreçte henüz sonuç alınabilmiş değil.

Bu nedenle Şara’nın ABD temaslarında İsrail-Suriye güvenlik dosyasının yeniden gündeme gelmesi bekleniyor. Özellikle Güney Suriye’deki durumun ve İsrail’in mevcut askeri pozisyonunun Washington ile görüşmelerde önemli yer tutması öngörülüyor.

Şam için asıl sınav başlıyor

Şara’nın önceki ABD temasları daha çok Suriye’nin uluslararası sisteme dönüşü ve Washington’la doğrudan siyasi ilişkinin kurulması açısından öne çıkmıştı. Bu ziyaret ise farklı bir aşamaya işaret ediyor. Şam yönetimi açısından artık mesele, kaldırılan yaptırımların ardından ekonomiyi yeniden ayağa kaldırmak, uluslararası yatırımı çekmek, devlet kurumlarını güçlendirmek ve güvenlik sorunlarını çözmek olacak.

Suriye Cumhurbaşkanı’nın New York ziyaretinde vereceği mesajın temelinde de bu yeni dönem bulunacak: Önceki yıl uluslararası toplumdan Suriye’nin önündeki engellerin kaldırılmasını isteyen Şara, bu kez önündeki kapıların açıldığı bir ortamda ülkesinin yeniden yapılanması için destek arayacak.