İngiltere’de yapılan yeni bir araştırmaya göre, çalıştığımız ve izin günlerimiz arasında uyku alışkanlıklarındaki küçük farklar, bağırsaklarımızdaki bakterilerde sıhhatsiz değişikliklere yol açabilir
Araştırmacıların ulaştığı sonuçlara göre bağırsaklardaki bu değişikliklerin nedeni, “sosyal jetlag” olarak isimlendirilen durumda olan insanların, daha kötü beslenmeleri olabilir.
Hafta içinde, hafta sonuna kıyasla çok farklı saatlerde uyuyup uyanmak, “sosyal jetlag” olarak isimlendiriliyor.
Uyku tertibinin aşırı derecede bozulması, bilhassa de vardiyalı çalışma benzeri durumlar, sağlık üzerinde olumsuz tesirlere sahip.
Yatma ve uyanma saatlerini düzenli tutmak ve sağlıklı beslenmek, hastalık riskimizi azaltmaya yardımcı olabilir.
Kings College London’daki bilim insanları tarafından yaklaşık bin yetişkin üzerinde yapılan çalışma, olağan seyreden bir hafta boyunca gece uykusunun orta noktasındaki 90 dakikalık bir farkın bile, insan bağırsağındaki bakteri çeşitlerini etkileyebileceğini ortaya koydu.
Bağırsak sistemimizde farklı çeşitte bakterilere sahip olmak önemli. Kimileri başkalarından daha iyi olsa bile doğru çeşitliliğe sahip olmak pek çok hastalığı önlemek için kilit kıymette.
Çalışmanın muharrirlerinden Kate Bermingham, “Sosyal jetlag, sıhhatinizle olumsuz bağlara sahip mikrobiyota çeşitlerine neden olabilir” dedi.
Çalışmaya göre, İngiltere nüfusunun yüzde 40’ından fazlası bu durumdan muzdarip. En yaygın olarak gençler ve genç yetişkinlerde görülüyor, yaşlandıkça azalıyor.
Avrupa Beslenme Mecmuası’nda yayımlanan bu çalışmaya katılanların uykuları ve kan kıymetleri tahlil edildi, dışkı örnekleri toplandı ve yedikleri her şey de kayıt altında tutuldu.
Sosyal jetlag yaşayanlar (yüzde 16), patates, cips ve şekerli içecekler benzeri yüksek karbonhidrat içeren bir beslenmeyi benimsemeye daha yatkındılar, az ölçüde meyve ve kuruyemiş tüketiyorlardı.
Daha evvelki araştırmalarda da sosyal jetlag yaşayan insanların daha düzenli uyku saatlerine sahip insanlara kıyasla daha az lifli yiyecek tükettiği sonucu ortaya çıkmıştı ve tekrar sosyal jetlag’in kilo alımı, hastalık ve zihinsel yorgunlukla ilişkilendirildiği sonucuna varılmıştı.
Dr. Bermingham, “Kalitesiz uyku, tercihlerimizi tesirler. Bu durumlarda insanlar daha yüksek karbonhidratlı ya da şekerli besinleri yemek ister” diyor.
Sağlıksız bir beslenme bağırsaktaki makul bakteri seviyelerini etkileyebilir.
Araştırmacılar, sosyal jetlag yaşayan kümede daha yaygın olan altı mikrobiyota tipinden üçünün, düşük kaliteli beslenme, obezite ve yüksek seviyede inflamasyon ve felç riski ile ilişkilendirildiğini buldular.
Uyku, beslenme ve bağırsak bakterileri arasındaki bağlantı epey karmaşık. Keşfedilmesi gereken çok sayıda mevzu mevcut.
Uzmanların tavsiyesi ise hafta boyunca mümkün olduğunca dengeli olma yönünde.
King’s College London’dan Dr. Sarah Berry, düzenli uyku nizamını korumak, her gün yatağa gidilen ve uyanılan vakti belirlemenin kolay kolay ayarlanabilir bir ömür üslubu olduğunu söylüyor:
“Bu, bağırsak mikrobiyomunuz aracılığıla sıhhatinize olumlu tesir edebilir.”
Sağlıklı beslenme nasıl olmalı?
İngiltere Ulusal Sağlık Hizmetleri’nin (NHS) web sitesinde şu teklifler yer alıyor:
Günde en az beş porsiyon çeşitli meyve ve zerzevat tüketin
Yemekleri patates, ekmek, pirinç ya da makarnadan yapılan yüksek lifli nişastalı besinler üzerine kurun
Süt ya da süt alternatiflerinden bir miktar tüketin. Düşük yağlı ya da düşük şekerli seçenekleri tercih edin
Baklagil, kuru fasulye, balık, yumurta, et benzeri protein kaynaklarını tüketin
Doymamış yağları tercih edin ve bunları küçük ölçülerde tüketin
Bol ölçüde sıvı tüketin (günde en az 6-8 bardak)