Karar yazarı Akyol: Mesele ne Can Atalay ne Osman Kavala mesele Türkiye’nin hukuk devleti olup olmamasıdır

Karar yazarı Taha Akyol, AYM’nin Can Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesinin “yok hükmünde” olduğuna karar vermesinin akabinde muhalefetin (16.08.2024) muhalefetin davetiyle TBMM’de yaşanacak olağanüstü toplanmasına işaret ederek, ” Mesele Can Atalay sorunu değildir… Osman Kavala sorunu değildir… Mesele Türkiye’nin hukuk devleti olup olmaması problemidir.” dedi.

AYM’nin kararlarının bağlayıcı olduğunu hatırlatan Akyol’un “Türkiye hukuk devleti mi?” başlıklı köşe yazısının ilgili kısmı şöyle:

“Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Adalet Bakanı Tunç, devamlı şunu söylüyorlar:

‘Yargının iki kurumu arasındaki yetki tartışmasının tahlil yeri anayasadır, maddelerdir. Lakin mevcut anayasamız ve maddelerimiz, bu mevzuda yetersiz kalmaktadır…’

Buradan hareketle ‘yeni anayasa’ diye isimlendirdikleri siyasetlerini tekrarlıyorlar.

Hayır, hukukçu danışmanları Erdoğan’a yanlış bilgi vermiş. Adalet Bakanı da siyaseten Erdoğan yönünde konuşarak Anayasa hususunu görmezden geliyor. Anayasa unsuru şöyle:

‘Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.’ (Madde 158/3)

Niye bu türlü? Zira ‘adli konularda’ Yargıtay, ‘anayasal konularda’ ise AYM üst ve son mercidirler. Biri başkasına ‘sen yüksek mahkemeysen ben de yüksek mahkemeyim’ diyemez. Bu dosya adli mi, anayasal mı diye uyuşmazlık çıkarsa, AYM yetkilidir. Zira hukuk devletinin birinci kuralı, anayasanın üstünlüğüdür.

Peki, AYM tarafından iptal edilmiş bir Yargıtay kararını Meclis’in geçerli sayması, bu yüzden milletvekilliğinin düşmesi?.. AYM aynı kararında diyor ki:

‘Anayasa Mahkemesince Anayasa’yı ihlal ettiği tespit edilen bir yargısal kararı mahkemeler dâhil hiçbir kamu otoritesi esas alamaz ve Anayasa’ya tersliği sabit olan bir karara hukuken geçerlilik tanınamaz… karar yasama organı istikametinden de bağlayıcı niteliktedir…’ (Paragraf 22-23.)

Görüyor musunuz, hukuk bu türlü dediği halde siyasetin tam zıddını yaptığını?..

Bugün de Meclis çoğunluğu, ‘milletvekilliği düşmüş, iş bitmiştir, yapacak bir şey yok’ diyecektir! Cumhurbaşkanı’nın evvelki sözlerinden bu belirlendiğu benzeri Mehmet Uçum da ‘AYM kararının tesiri yok’ demişti hakikaten.

Kim çıkıp da ‘Türkiye’de kuvvetler ayrılığı var’ diyebilir?

Mesele Can Atalay problemi değildir… Osman Kavala problemi değildir… Mesele Türkiye’nin hukuk devleti olup olmaması problemidir.

İktidarın ilgi gösterdiği belgelerde istenen karar çıkıncaya kadar üst üste hakim atamaları… Kararları beğenilmeyen yargıçların sürülmesi… Üst üste dört kere kadro kanunu çıkarılarak Yargıtay’ın yeniden kadrolaştırılmış olması… Yargımızın üzerindeki siyasi tesir hakkında uluslararası raporları geçmiş sorunlar…

Mesele bu.

Mesele iki yüz yıldır hukukun üstünlüğünü tesis edememiş olmamız ve bu çağda artık bu türlü devam edemeyeceğimiz sorunudur.”