Kahire Barış Zirvesi’nde 35 ülke Gazze krizi için Mısır’da buluştu: Kim, ne dedi?

Filistin – İsrail çatışması devam ederken ve Gazze’de sivil vefatları artarken, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah El Sisi’nin davetiyle birçok ülkenin dışişleri bakanı ve önderleri tahlil yollarını görüşmek için Kahire’de buluştu. Kahire Barış Doruğu’na 35 ülke temsilcisi ve 4 uluslararası örgüt lideri katılacak.

Filistin ile Mısır arasındaki sınır kapısı olan Refah Sınır Kapısı’nın açılmasıyla birlikte insani yardım taşıyan 20 kamyonun geçişine izin verildi. Doruğa katılanlara hitap eden Mısır Cumhurbaşkanı, önderleri Gazze Şeridi’nde devam eden insani felaketi sona erdirecek ve barışa giden yolu yeniden canlandıracak bir yol haritası üzerinde mutabakata varılmasına davet etti.

Zirvede önderlerin öne çıkan konuşmaları

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, “Filistinlilerin acılarının devam etmesine asla izin vermeyeceğiz. (İsrail’in saldırıları) Şayet devam edecek olursa coğrafik bir tırmanışla tüm global istikrar ve barışı da tehdit edecektir. Yeni bir garanti sistemi tasarlanıp hayata geçirilmelidir. Tarafların adil bir barış için attığı adımların garanti edilmesi gerekmektedir.” açıklamalarında bulundu.

Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Berbock Kahire’de düzenlenen zirvede yaptığı konuşmada, Filistinli Hamas hareketine karşı yürütülen savaşın, sivillerin insani durumu göz önünde bulundurularak sürdürülmesi gerektiğini söyledi. Berbock ayrıca devam etmekte olan doruğun, Ortadoğu’da “Filistinlilerin ve Musevilerin iki bağımsız devlette barış ve güvenlik içinde yan yana yaşamalarını sağlayacak yeni bir barış sürecine ihtiyacı olduğu” konusunda görüş birliği içinde olduğunu söyledi.

İngiltere Dışişleri Bakanı James Cleverly, Filistin bahisli Kahire zirvesi sırasında İsrailli yetkililerle konuştuğunu ve ordularına itidal davetinde bulunduğunu söyledi. “Gazze Şeridi’ndeki trajik durumun bölgesel bir çatışmaya dönüşmesini engellemek için birlikte çalışma sorumluluğumuz var, zira Hamas’ın istediği de tam olarak bu,” diyen Bakan, Hamas’ın üyelerinin başlangıçta diğer Orta Doğu ülkeleri ile İsrail arasındaki bağların olağanlaşmasına karşı çıktığını hatırlattı. Cleverly, İsrail’in “kendini savunma ve 7 Ekim’de kaçırılanların serbest bırakılmasını isteme hakkına sahip olduğunu” yineledi. Buna ek olarak İngiltere Dışişleri Bakanı, “İsrail hükümetiyle uluslararası hukuka hürmet gösterme yükümlülükleri hakkında direkt konuştum. İsrail ordusuna disiplin, profesyonellik ve itidal davetinde bulundum” dedi.

Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira, Mısır’da Orta Doğu’daki krizin tahliline ilişkin düzenlenen uluslararası bir konferansta yaptığı konuşmada, İsrail-Filistin ihtilafına iki devletli bir tahlilin fakat müzakereler yoluyla bulunabileceğini söyledi. Vieira, “Sadece tesirli müzakerelerin yeniden başlaması iki devletli bir tahlile yönelik somut sonuçlar getirebilir” dedi. Bakan ayrıyetenFilistinli Hamas’ın İsrail’e yönelik ataklarını kınadı ve bölgedeki son gelişmelerin iki devletli tahlili tehlikeye attığını kaydetti.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, uluslararası toplumun bir kısmının İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki eylemlerini kınamayı reddederek ikili standart gösterdiğini söyledi. Ferhan yaptığı açıklamada şu tabirlere yer verdi: “Çatışmanın her bir tarafının uluslararası insancıl hukuk ihlallerini reddettiğimizi bir kere daha teyit ediyor ve sivillere yönelik tüm hücumları kınıyoruz. Uluslararası toplumu, İsrail’i insan haklarını muhafazaya ve bu haklara hürmet göstermeye zorlama konusunda kararlı bir tavır sergilemeye ve birtakım ülkelerin izlediği ikili standart siyasetini terk etmeye çağırıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Irak Başbakanı Muhammed el-Sudani İsrail’i savaş kanunlarını ihlal etmekle suçladı. El Sudani, zirvede yaptığı konuşmada Filistin halkını yok etmeye yönelik teşebbüslerin sürdüğünü ve İsrail’in savaş kanunlarını ihlal ettiğini söyledi. El Sudani, “Filistin halkı soykırım teşebbüslerine maruz kalıyor… Siyonist varlık (İsrail) savaş kanunları da dahil olmak üzere tüm kanunları ihlal etmeye devam ediyor” dedi.

Avrupa Kurulu Başkanı Charles Michel yaptığı açıklamada AB’nin Filistinlilere insani yardım ulaştırılmasına yönelik uğraşları desteklemekle ilgilendiğini söyledi. Michel, “AB, bu insani yardımın Filistinlilere ulaştırılmasına yönelik gayretleri desteklemekle ilgileniyor” dedi.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, tırmanan Filistin-İsrail çatışmasının yol açtığı “kâbusu sonlandırmak için harekete geçilmesi” davetinde bulundu. BM Genel Sekreteri, Hamas ataklarının Filistinlileri toplu olarak cezalandırmak için bir neden olamayacağını ve İsrail – Filistin çatışmasının sonu olmayan 56 yıllık bir işgal olduğunu belirtti.

Güney Afrika Devlet Başkanı Ramaphosa, Gazze Şeridi üzerindeki ablukanın kaldırılması ve çatışmaların sona erdirilmesi davetinde bulundu. Ramaphosa, Filistin bahisli Kahire zirvesinde çatışmaların sona erdirilmesi, rehinelerin serbest bırakılması ve Gazze Şeridi üzerindeki ablukanın kaldırılması davetinde bulundu.

Fas Dışişleri Bakanı Nasser Bourita, Filistin bahisli Kahire zirvesi sırasında yaptığı açıklamada, Fas’ın Filistinlileri yerlerinden etmeyi amaçlayan her türlü fikri reddettiğini ve gerçek bir barış sürecinin başlatılması davetinde bulunduğunu söyledi.

Ürdün kralı 2. Abdullah, Gazze Şeridi’ndeki savaşın çabucak sona erdirilmesi ve bölgeye insani yardımın ulaştırılması gerektiğini söyledi. Ortadoğu’yu uçuruma sürükleyen insani felaketin durdurulması gerektiğine vurgu yapan 2. Abdullah, “Hepimiz için kırmızı çizgi olan Filistinlilerin zorla yerinden edilmesini kesinlikle reddediyoruz” diye konuştu.

Kanada Dışişleri Bakanı Melanie Joly, Kanada Gazze Şeridi halkına insani yardım için 10 milyon dolar tahsis etti ve 50 milyon dolar daha tahsis edeceğini açıkladı.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Filistin sıkıntısında tahlilin göç olmadığını belirten Sisi, “Çözüm, bütün bir halkın öbür bölgelere sürüklenmesi değildir. Tersine tek tahlil, adalettir. Filistinlilerin, kendi topraklarında, yeryüzündeki diğer halklar benzeri geleceklerini belirleyebilecekleri, onurlu ve inançlı bir şekilde bağımsız devletlerinde yaşamalarıdır.” ifadelerini kullandı.

Bahreyn Kralı, “Filistin halkının hakları teminat altına alınmadan Orta Doğu’da istikrar sağlanamaz” açıklamasında bulundu.

Kuveyt Veliaht Prensi Mishaal Al Jaber Al Sabah, “Gazze Şeridi’nde yaşanan insani felaket, uluslararası toplumun Filistin meselesine adil ve kapsamlı bir tahlil bulma uğraşlarının eksikliğinin bir sonucudur” dedi.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Filistin halkının Gazze Şeridi’nden zorla göç ettirilmesine karşı ikazda bulundu.

Kahire Barış Tepesi’ne kimler katılıyor?

Zirve’ye katılacak liderler ise şöyle açıklandı:

Buna ek olarak Avrupa Kurulu Başkanı Charles Michel ve AB diplomasi şefi Josep Borrell de Kahire’yi ziyaret ediyor.Toplantıya katılan 4 uluslararası örgüt ise BM, Afrika Birliği, Avrupa Birliği ve Arap Birliği olarak öne çıkıyor.