Gana parlamentosu, ‘LGBTQ’ mensubu kişilere hapis cezası öngören yasa tasarısını kabul etti

Gayri resmi olarak LGBTQ aykırısı yasa tasarısı olarak da isimlendirilen ‘İnsan Cinsel Hakları ve Gana Aile Değerleri’ yasa tasarısına göre, aynı cinsiyetten şahıslarla cinsel alakaya girenler evvelki maddede yer alan üç yıl yerine beş yıl hapis cezasına çarptırılabilecek.

Ek olarak LGBTQ haklarının ‘propagandası’ve ilgili fliyetlerin finansmanı da üç ila beş yıl hapisle cezalandırılabilecek.

Tasarının yürürlüğe girmesi için Gana Devlet Başkanı Nana Akufo-Addo tarafından imzalanması gerekiyor. Nana Akufo-Addo tarafından imzalanarak yasalaşması halinde, kendini eşcinsel olarak tanımlamaktan suçlu bulunan bireyler üç yıl hapis cezasına çarptırılabilecek.

İlk defa 2021 yılında Parlamento’ya sunulan yasa tasarısı kamuoyundan geniş destek görmüş ve Gana’daki Hıristiyan, Müslüman ve klâsik liderler tarafından desteklenmişti.

Birleşmiş Milletler’den tepki geldi

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk yaptığı açıklamada İnsan Cinsel Hakları ve Aile Kıymetleri Yasa Tasarısı’ nın Gana Parlamentosundan geçmesinin son derece rahatsız edici olduğunu söyledi.

Türk açıklamasında, “Tasarı lezbiyen, gAy, biseksüel, transseksüel, transseksüel ve queer bireylere karşı cezai yaptırımların kapsamını genişletiyor ve LGBTQ+ bireylerin destekçisi olarak algılanan şahıslara de karşı cezai yaptırım tehdidinde bulunuyor. Tasarının yasalaşmaması davetinde bulunuyorum. Gana hükümetini cinsel yönelimleri ya da cinsiyet kimlikleri ne olursa olsun herkesin şiddet, damgalanma ve ayrımcılıktan uzak yaşamasını sağlayacak adımlar atmaya çağırıyorum. Karşılıklı isteğe dayalı eşcinsel davranışlar asla suç sayılmamalıdır” cümlelerine yer verdi.

İnsan hakları örgütleri, tasarının yasalaşması halinde ülkenin anayasasında yer alan eşitlik hakkı ve cinsiyet ya da toplumsal cinsiyet temelinde ayrımcılığa uğramama benzeri temel hakların ihlal edileceği ihtarında bulunmuştu.

Bir araştırma kuruluşu olan Demokratik Gelişim Merkezi’nde insan haklarından sorumlu kıdemli görevli olan Michael Akagbor, kuruluşunun halihazırda ülkenin Yüksek Mahkemesi’nde yasaya itiraz ettiğini söyleyerek, “Gana benzeri bir demokraside bu türlü bir yasa tasarısının kabul edilmesi açıklanamaz. Bu yasanın gerçeğe dönüşmesini engellemek için hala yasal yollarımız var” dedi.

Mayıs 2023’te Uganda da kimi durumlarda mevt cezası öngören LGBTQ tersi bir maddeyi onaylamış ve ‘eşcinsellik propagandası’ yapanlara 20 yıl hapisle cezalandırma kararı almıştı. Tanzanya, Nijer ve Namibya da son yıllarda buna benzer maddeleri sıkılaştırmıştı.