Çözüm sürecinde kritik eşik: Çerçeve yasada neler olacak?

İktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı yeni çözüm sürecinde silah bırakan PKK’lılar ve örgüt üyelerini kapsayacak olan çerçeve yasa teklifinin TBMM’ye yarın sunulması bekleniyor.

Ekim 2024’te başlatılan süreçte 11 Temmuz 2025’te Kuzey Irak’ın Süleymaniye kentinde Casene Mağarası’nda yaklaşık 30 PKK üyesi silahlarını sembolik olarak yakmıştı. Bu gelişmenin ardından TBMM’de Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu kurulmuş ve raporu Şubat 2026’da kabul edilmişti.

Süreçte en kritik eşiklerden biri olarak görülen, PKK’nın feshi ile silah bırakma sürecinin ve örgüt militanlarının yargılanmasının hukuki zeminini oluşturacak olan çerçeve yasa ise bir süredir devam eden hazırlıkların ardından TBMM’ye sunulma aşamasına geldi.

MHP lideri Devlet Bahçeli tasarıyı ilk imzalayanlardan olduFotoğraf: ANKA

Çerçeve yasanın ismi Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi oldu. Yürürlük ve yürütme dahil toplam 12 madde olması beklenen teklifin yarın öğleden önce TBMM’ye sunulması planlanıyor.

Teklif Meclis’e sunulmasının ardından önce Adalet Komisyonu’na, ardından da Genel Kurul’a gelecek. Görüşmeler sırasında İYİ Parti dışındaki partilerin teklife destek olması, İYİ Parti’nin ise sert muhalefet etmesi bekleniyor.

AKP Grubu’nda imzaya dün açılan teklifin ilk imza sahiplerinden biri süreci Ekim 2024’teki konuşması ile başlatan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli oldu. Yasa teklifini Bahçeli ile birlikte Meclis Başkanvekili MHP’li Celal Adan, Grup Başkanvekili Erkan Akçay, Filiz Kılıç ve Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da imzaladı.

MHP, Bahçeli’nin teklife imza attığın anın fotoğrafını, “Sayın Genel Başkanımız Devlet Bahçeli’nin Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda hazırlanan çerçeve yasa için milletimizin huzuru, birliği ve geleceği adına attığı tarihi imza” notuyla sosyal medya hesabından paylaştı.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da teklifi imzaladı.

Teklifte neler var?

“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” adını taşıması beklenilen teklif ile sürecin hukuki çerçevesi çizilecek.

Çerçeve yasa “müstakil ve süreli” olacak. Sadece PKK’nın feshi ve silah bırakma sürecine yönelik hazırlanacak olan yasanın süresinin 6 ay ya da en fazla 1 yıl olma seçenekleri üstünde duruluyordu.

Silah bırakma sürecinin doğrulanması, soruşturma ve kovuşturmaların yürütülmesi, ceza infaz esasları ile denetim mekanizmalarına ilişkin hükümlerin yer almasının beklendiği teklif ile iki ayrı komisyon da kurulacak.

Buna göre Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında ilgili bakanlık temsilcilerinden oluşacak bir koordinasyon kurulu ile TBMM bünyesinde süreci takip edecek milletvekillerinden oluşan özel bir komisyon oluşturulması öngörülüyor.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş yasa tasırını imzaladıFotoğraf: TBMM

Teklifte, düzenlemeden yararlanacak örgüt mensupları için bir yıllık başvuru süresi ve bir defaya mahsus altı aya kadar uzatma imkânı getirilmesi planlanıyor. Gerekçe bölümünde “PKK-KCK” ifadesine açık şekilde yer verilerek düzenlemenin başka örgütleri kapsamayacağı ifade ediliyor.

Yasanın örgütün üst düzey yöneticilerini kapsamaması beklenirken,  Abdullah Öcalan’ın hukuki statüsüne ilişkin de yasada doğrudan bir düzenleme yer almayacağı belirtilmişti.

Bakırhan: Mücadelemiz yeni başlayacak

DEM Parti Eş Başkanı Tuncer Bakırhan TBMM’deki grup toplantısında çerçeve yasaya ilişkin önemli mesajlar verdi.

Çerçeve yasanın bir ayrıcalık yasası olmadığını, “tarihsel bir sorunun çözümü için geçiş sürecini demokratik ve hukuk güvencesine kavuşturma yasası” olduğunu söyleyen Bakırhan, şunları kaydetti:

“Yüz yıldır yok sayılan Kürt meselesinin ilk defa müzakereye dayalı yasal çerçeve ile tanışmasıdır. Çerçeve yasa barışa kapı aralanmasıdır. Bu yasayla kalıcı barışın hukukunu güçlendirmeliyiz.”

Bakırhan, bunun için Öcalan’ın özgür çalışma ve iletişim koşullarının sağlanmasını isteyerek, Meclis’te Barış İzleme Kurulu mekanizması kurulması gerektiğini kaydetti. Bakırhan sözlerini şöyle sürdürdü:

“Tüm partilerin katılımıyla süreç; demokratik katılım ve şeffaflık içerisinde sürdürülmelidir ve bu yasa ile işimiz bitmeyecek, mücadelemiz yeni başlayacak. Çerçeve yasayı güçlendirecek siyasi, hukuki ve idari düzenlemeler sonbahardan itibaren hayata geçirilmelidir. “

Görüşme trafiği hızlıydı, muhalefet teklifi görmedi

Süreç kapsamında çıkartılacak olan çerçeve yasa için son iki günde Ankara’da yoğun bir görüşme trafiği yaşandı.

AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül ile TBMM Adalet Komisyon Başkanı ve İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel bugün Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir’i de ziyaret etti.

Ziyarete ilişkin konuşan Emir yasa teklifinin metin olarak kendilerine verilmediğini sadece içeriğinin anlatıldığını ifade etti. Emir, yasada PKK ve KCK’yı kapsayacak geçici bir düzenleme olacağını söyleyerek, bazı suçlar için infaz ertelemesi öngörüleceğini kaydetti. Emir, yasa teklifinin Meclis’e gelmesinin ardından ayrıntılı bir çalışma yapıp, kamuoyuna Yeni Parti’nin tutumunu açıklayacaklarını da söyledi.

AKP heyeti TBMM’de grubu bulunan diğer partileri de ziyaret etti. Ancak bu partilere de teklif metninin verilmediği ifade ediliyor.

Bu arada AKP TBMM Grubu yarın “çerçeve yasa” gündemiyle toplanacak. Grup toplantısı kapalı yapılacak ve milletvekillerine teklif ve içindeki düzenlemeler ile ilgili bilgi verilecek.

Öte yandan DEM Parti de bugün MYK’sını toplayarak yasayı bir kez daha ele aldı. DEM Parti İmralı heyeti 2 Ağustos Pazar günü İmralı’ya giderek PKK lideri Abdullah Öcalan’ın yasaya ilişkin görüşlerini almıştı. DEM heyetine göre Öcalan “Henüz her şey çözülmüş değildir. Ancak negatif yaklaşmayı gerektiren bir durum da yoktur” mesajını aktardı.

Heyet, Öcalan’ın mesajını kamuoyuyla paylaşmasının ardından TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, AKP Grup Başkanı Abdullah Güler ve AKP Genel Başkanvekili Efkan Ala ile yaklaşık 3,5 saat süren bir toplantı gerçekleştirdi.