CHP’de 11 stlik tüzük toplantısı: Hangi başlıklarda uzlaşı var, yeni kararlar neler?

CHP Tüzük Komitesi’nin ikinci toplantısında önseçimden dönem hududuna pek çok başlık ele alındı. CHP’nin bir sonraki seçimli olağan kurultayının tarihini etkileyen değişiklik de masada.

Duvar’dan Ceren Bayar’ın haberine göre; Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP), 4-8 Eylül tarihlerinde gerçekleşecek ‘Tüzük Kurultayı’ hazırlıklarında sona gelindi. 81 kent örgütünden temsilciler, 2 milletvekili ve 3 Parti Meclisi üyesinden oluşan Tüzük Komitesi, salı günü ikinci toplantısını gerçekleştirdi. 12 ste yakın süren toplantıda tüzükte değiştirilmesi planlanan unsurlara ilişkin herkes fikrini iletti.

Ön seçim tartışıldı 

Üzerinde en çok tartışılan, en fazla teklif iletilen maddeler CHP’nin aday belirleme süreçlerinde kullanacağı prosedürleri düzenleyen maddeler oldu. Az sayıda komisyon üyesi tüm seçimlerde ‘Hakim/YSK kontrolünde ön seçimin aday belirlemede tek sistem olarak uygulanması gerektiğini belirtti.

Aday belirlemede karma yöntem 

Komisyonun genel eğilimi, aday belirleme süreçlerinde seçim etraflarına göre farklılaşan metotların tercih edilmesi tarafındaydı.

Kent dinamiklerinin, demografik yapının, geçmiş seçim tecrübelerinin dikkate alınması gerektiğini ifade eden Tüzük Kurulu üyeleri, tüm bu etkenler ışığında uygun prosedürün belirlenmesinin daha doğru olacağını ifade etti.

Yalnız ‘Hakim kontrolünde önseçim’in başarıyı getirmeyebileceğini, geçmişte buna dair negatif tecrübeler olduğunu belirten üyeler, aday belirlemede karma yolların uygulanması gerektiğini ifade etti.

Toplantıda, kentin dinamiklerine göre; ‘örgüt kontrolünde önseçim’, ‘aday yoklaması’, ‘merkez yoklaması’, ‘merkez ataması’, ‘ölçme değerlendirme’ benzeri formüllerden biri yahut birkaçının uygulanabileceği fikri öne çıktı. Hangi formülün uygulanacağına dair kent örgütlerinin teklifte bulunması ve PM’nin karar vermesi, PM ve kent örgütlerinin aday belirleme süreçlerinde eşgüdümlü hareket etmesi konusunda büyük oranda fikir birliği sağlandı.

3 dönem sonu geliyor

Tüzük Kurulu üyeleri; milletvekili, belediye başkanı, şehir başkanı ve tüm seçilmişler için ‘En fazla 3 dönem görev yapma’ kuralının uygulanması konusunda da büyük oranda ortaklaştı. Dönem hududunun nasıl uygulanacağı konusunda farklı fikirler iletildi. Kimi üyeler 3 periyodun esnetilmemesi gerektiğini söylerken çoğu üye 3 dönemi tamamlayıp önseçime giren ve başarılı olanların bir dönem daha görev yapmasının uygun olacağını ifade etti.

Cumhurbaşkanı aday belirleme formülü tüzükte yer almalı mı?

Toplantıda cumhurbaşkanı adayının hangi prosedürle belirleneceğinin netleştirilmesi, adayın tüm üyelerin katıldığı bir usulle belirlenmesi gerektiği yönünde görüş bildirenler olduğu benzeri bu başlığın tüzükte yer almasına ilişkin çekincelerini kayda geçirenler de oldu.

Siyasi Partiler Kanunu’nun cumhurbaşkanı adayını parlamento grubunun belirleyeceği yönünde kararı olduğunu hatırlatan üyeler, kanunun bilakis kararların tüzükte olmaması gerektiğini söyledi.

Bazı üyeler de CHP’nin amacının parlamenter sisteme dönüş olduğunu, cumhurbaşkanı adayı belirleme formülünün tüzükte yer almasının bu sistemin devamını kabul etmek manasına geleceğini ifade etti.

Bir sonraki kurultay 2026’da

Tüzük Komitesi toplantısında tartışılan bir madde de örgütlerin görev müddeti ve ilişkili olarak olağan kurultayların kaç yılda bir yapılacağı oldu. Kent örgütlerinden temsilciler 2 yılda bir yapılan kent kongrelerinin ve bundan ötürü CHP olağan, seçimli kurultaylarının 3 yılda bir yapılmasını önerdi. 2 yıl olan görev sürelerinin 3 yıla çıkarılması gerektiğini belirten kent örgütü temsilcileri, 2 yılın kentte örgütlülüğü artırmak, siyaset yapmak, faal ve sürekliliği olan çalışmalar yürütmek için kâfi olmadığını kaydetti.

Bu teklifin hayata geçmesi halinde CHP’nin 2025’te yapılması öngörülen, genel başkan seçiminin de olacağı olağan kurultayı 2026’da yapılacak. Böylelikle CHP, 2028 seçimlerine kadar iki değil bir kurultay gerçekleştirmiş olacak.

Üyelikte bir yılını doldurmayan ön seçimde oy kullanamayacak 

Toplantıda CHP’nin üye yapılanmasına ilişkin tartışmalar da yürütüldü. CHP’ye üye olmak için kriter getirilmemesi lakin önseçimde oy kullanmak yahut aday olabilmek için üyelere kimi kriterler getirilmesi teklifinde büyük oranda birleşildi.

Aday belirlemek için yapılacak önseçimlerden çok kısa süre önce üye olanların önseçimlerde oy kullanarak önseçimin sonucunu etkilemesinin önüne geçilmesi için de formüller tartışıldı. Önseçimlerde oy kullanacak üyelerin üyelikte bir yılını doldurmuş olması, aidatlarını düzenli ödemesi benzeri kriterler tartışıldı.

Taslak metin ne zaman hazır olacak?

Tüzük Komitesi 4 Eylül’de başlayacak kurultay öncesinde 2 toplantı daha yapacak. Pazartesi günü gerçekleşecek bir sonraki toplantı öncesinde, ortaklaşılan yahut büyük oranda fikir birliğine varılan unsurların de yer aldığı bir taslak metin hazırlanacak ve komitenin tüm üyelerine gönderilecek. Taslak metin üzerinde bir kere daha tartışma yürütüldükten sonra metin PM’de de tartışmaya açılacak ve son hali kurultay delegelerine sunulacak.