Zambiya, yurt içi işlemlerde dolar yasağı getirdi: ‘Kabul edilebilirliğini kaybedecek’

Zambiya haber ajansı tarafından yapılan açıklamada, Zambiya Bankası‘nın yerel süreçlerde yabancı para ünitelerinin, bilhassa de ABD dolarının kullanımını engellemeyi amaçlayan yeni kurallar hazırladığını duyurdu.

Yeni para ünitesi düzenlemelerinin Maliye ve Ulusal Planlama Bakanı tarafından yasal bir araç olarak yayınlanacağı bildirildi. Yürürlüğe girdiğinde, Zambiya Kvaçası’sının ve onun alt ünitesi olan ngwee’nin tüm yerel kamu ve özel süreçlerde kullanılmasını gerektireceği aktarıldı.

Merkez Bankası, yerel iktisatta artan dolar kullanımına ilişkin tasalarını dile getirirken bu konunun para siyaseti araçlarını zayıflattığı ve döviz kuru üzerinde baskı oluşturduğu dile getirildi.

Zambiya Bankası‘nın tarafından Cumartesi günü yayınlanan bir taslak evrakta, yerel süreçler için yabancı para ünitesi kullanırken yakalanan şahısların on yıla kadar hapis yahut büyük para cezalarıyla karşı karşıya kalabileceğini aktardı. Söz konusu bu karar, Merkez Bankası’nın operasyonlardan sorumlu başkan yardımcısı Francis Chipimo tarafından Ndola’daki bir ticaret fuarında yaptığı konuşmada duyuruldu.

Chipimo, yetkililerin para ve döviz kuru siyasetlerini faal bir şekilde yönetme kabiliyetlerini engellediğini ifade ederek dolarizasyonun risklerini vurguladı. Dolar kullanımının kredi ve likidite risklerini arttırdığını ve dolar cinsinden kredi piyasalarının Zambiya Merkez Bankası‘nın aksiyonlarına cevap vermemesi nedeniyle Merkez Bankası‘nın tesirini zayıflattığını açıkladı.

Chipimo ayrıca ABD dolarına bağımlı bir iktisatta, yerel para ünitesine olan talebin ve ehemmiyetinin azaldığını, bunun da hem bir değişim aracı hem de bir değer deposu olarak kıymetinde daima bir düşüşe neden olduğunu vurgulayarak, “En uç noktada, para ünitesi para olarak kabul edilebilirliğini kaybedecektir” dedi.

Mayıs 2012’de Zambiya, yerel işletmeler arasında dolar kullanımına kısıtlamalar getirmiş fakat bu tedbirler iki yıldan kısa bir süre sonra kaldırılmıştı.

‘ABD askeri varlığına muhtaçlığımız yok’

Bir medya kuruluşuna röportaj veren Zambiya Ulusal Meclis üyesi Stephen Kampyongo da Zambiya’nın ABD askeri varlığına ihtiyacı olmadığını söyledi.

Nisan 2022’de Washington, başkent Lusaka’daki ABD büyükelçiliğinde ‘ordular arası ilişkileri’ geliştirmeyi ve Zambiya güvenlik güçleriyle işbirliği alanlarını genişletmeyi amaçlayan AFRICOM Güvenlik İşbirliği Ofisi’nin açıldığını duyurmuştu.

Kampyongo, Washington’un siyasetlerini Zambiya hükümetine dayatmaya çalıştığına inanıp inanmadığına ilişkin bir soruya cevaben “ABD’nin bize uluslararası bir talep dayatması arzu edilen bir şey değil” dedi.