“Yurt dışına yapılan doğrudan yatırım miktarı 4,7 milyar dolara ulaştı”

PwC Türkiye, “Yurt Dışı Yatırımları Araştırması”nda farklı dallarda önde gelen şirketlerle yurt dışı yatırımlarına yönelik bir araştırma gerçekleştirdi. Araştırma kapsamında şirketlerin üst seviye yöneticilerine yurt dışına mevcutta yaptıkları ve gelecekte yapmayı planladıkları yatırımlar konusundaki görüşleri sorularak bu kapsamda eğilimleri tahlil edildi.

Araştırma hakkında yayımlanan raporda, iştirakçilerin yaklaşık yüzde 66’sının yatırımlarında Avrupa (yüzde 30), Kuzey Amerika (ABD ve Kanada, yüzde 18) ve Avrasya (yüzde 18) bölgelerini tercih ettiği kaydedildi.

En çok yatırım yapılan ülkeler incelendiğinde ise Almanya, Romanya, ABD ve Rusya’nın tüm seçenekler arasındaki toplam hissesinin yüzde 54’e ulaştığı görülüyor. Katılımcılar yatırım lokasyonunu belirlemede en çok önemli buldukları üç faktörü ehemmiyet derecesine göre sıraladığında “Coğrafi Pozisyon Avantajı”, “Yatırım Ortamı” ve “Pazar Büyüklüğü/Alternatif Pazara Ulaşım” seçenekleri öne çıktı.

Yurt dışı yatırımlarda pazara ulaşım motivasyonu önde

Araştırma iştirakçilerine yurt dışı yatırımlarını yapmalarını sağlayan temel motivasyonlar sorulduğunda, iştirakçilerin yüzde 17’si pazara ulaşım motivasyonunu seçerken, Döviz bazlı gelir elde etme (yüzde 12) ve müşteriye fiziki yakınlık (yüzde 11) motivasyonları yanıtlar arasında yer aldı.

Öte yandan raporda, iştirakçilerin yaklaşık yüzde 89’unun mevcut yurt dışı yatırımlarının katkısından mutlu yahut çok mutlu oldukları kaydedildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Ödemeler İstikrarı verilerine göre, Türkiye’de yerleşik gerçek ve hukukî bireylerin 2013-2022 yılları arasında gerçekleştirdiği direkt yatırım meblağının yıllık ortalama 3 milyar dolar düzeyinde olduğu görüldü. Yatırım ölçüsünün 2000’li yılların başından 2008 yılına kadar süratle arttığı, 2008 yılında dünya genelinde yaşanan global ekonomik kriz nedeniyle düşüşe geçtiği gözlendi.

Verilere göre 2014-2015 yıllarında yurt dışına yapılan direkt yatırım ölçüsünün 5 milyar dolar ile en yüksek yıllık düzeylerine ulaştığı kaydedildi. 2016-2020 yılları arasında yıllık ortalama 3,3 milyar doları düzeyinde seyreden Türkiye’deki yerleşik şahısların yurt dışına yaptığı direkt yatırım ölçüsünün 2021 ve 2022 yıllarında ortalama 4,7 milyar dolar düzeyine ulaştığı izlendi.

Madenciliğin yatırım yapılan tüm kesimler içerisindeki hissesi yüzde 25’e ulaştı

Türkiye’de yerleşik gerçek ve hükmî bireylerin yurt dışı yatırımları sektörel olarak incelendiğinde, madencilik ve taş ocakçılığı dallarının ön plana çıktığı görülüyor. Madencilik ve taşocağı bölümünün 2002-2023 yılları arasında yapılan 16 milyar dolarlık yatırım ile toplam yatırım yapılan tüm dallar içerisinde yüzde 25 hissesi bulunduğu gözlendi. Bu sektörü, 14 milyar dolarlık yatırım ve yüzde 22 hisse ile imalat sektörü izledi.

Holding şirket fliyetleri, bankacılık, sigorta, reasürans ve emeklilik fonlarını kapsayan “finans ve sigorta” sektörü (yüzde 19 hisse, 12 milyar dolar sermaye pozisyonu), gayrimenkul (yüzde 9 hisse ve 5 milyar dolar sermaye pozisyonu), inşt (yüzde 4 hisse ve 2 milyar dolar sermaye pozisyonu) kesimleri toplam yatırımlar içerisinde çok önemli bir kısmı oluşturdu.