Yolsuzluk Algı Endeksi: Türkiye iki basamak daha geriledi, Zambiya ve Gambiya’nın gerisine düştü

Türkiye, Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün açıkladığı Yolsuzluk Algı Endeksi’nde bu yıl da gerileyerek Mısır, Zambiya ve Gambiya benzeri ülkelerin gerisine düştü.

180 ülke arasında 115. olan Türkiye için bu, tarihin en berbat yolsuzluk algısını gösteriyor. Türkiye geçen yıl 101. sıradaydı. Listenin zirvesinde Danimarka, sonunda ise Somali yer aldı.

Şeffaflık Örgütü 1995’ten bu yana çok sayıda ülkede yolsuzluk algısını ülke uzmanlarıyla ve iş dünyası temsilcileriyle görüşerek ölçüyor.

Örgüt, Türkiye’ye dair değerlendirmesinde “Türkiye’nin 2015’ten beri süratle gerilemesi, yürütmenin çok güçlü bir hale gelmesi ile, demokratik istikrar ve denetleme düzeneklerinin azalmasından kaynaklanıyor” sözlerini kullandı.

Örgüt Türkiye’de yolsuzluğu önleyecek kanunların yetersiz olduğunu, bu kanunların uygulanmasında da isteksiz davranıldığını, yargının bağımsız olmadığını aktardı.

6 Şubat sarsıntılarında yıkılan binalarını da hatırlatan örgüt “Şubat 2023 zelzelelerinin trajik sonuçları, yolsuzluğun bedelinin insanların hayatını mal olabileceğini gösteriyor” sözlerini kullandı.

Örgütün Türkiye şubesi de “Aradan gereken yaklaşık bir yıllık sürede sarsıntıdan gereken dersleri çıkarabildiğimizi söylemek mlesef pek imkanlı görünmüyor” dedi.

Ülkelere 0-100 arasında bir skor verilen endekste yüksek skor, daha düşük yolsuzluk algısı manasına geliyor.

Türkiye’nin skoru 2013’te 50 ile zirve yapmıştı. O tarihten bu yana Türkiye’nin skoru ve bu yıl Türkiye’yi geçen kimi ülkelerin skorları şöyle değişti:

Örgütün Türkiye şubesi olan Şeffaflık Derneği, basın duyurusunda “Bütçe şeffaflığı ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin hesap verebilirlik hususlarındaki temel ihlaller devam ediyor. Medya, sivil toplum ve toplumsal hareketlere karşı sürüp giden baskıcı siyasetler da fotoğrafın ayrılmaz bir parçası” tabirlerini kullandı.

Türkiye, örgütün Doğu Avrupa ve Orta Asya kategorisinde yer alıyor.

Bu bölgenin ortalama puanı 35, Türkiye’nin bir puan üzerinde. Gürcistan, Arnavutluk, Belarus ve Moldova benzeri ülkelerin puanı Türkiye’den daha yüksek.

Avrupa Birliği’nin ortalama puanı ise 64 ile Türkiye’nin neredeyse iki katı.

AB içinde en berbat skora sahip olan ülkeler 42 ile Macaristan, 45 ile Bulgaristan ve 46 ile Romanya.

Örgütün Türkiye’ye verdiği tavsiyeler ise şöyle:

“Yolsuzluğu denetim altına alabilmek için ülke idaresinde istikrar ve denetleme sistemleri güçlendirilmeli ve yargı erki süratli bir şekilde bağımsız ve tarafsız bir yapıya kavuşturulmalıdır. Türkiye, uluslararası kontratlardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeli; Avrupa Birliği’ne katılım sürecine süratli bir şekilde geri dönmeli; demokratik unsur ve kıymetleri süratle aşındıran uygulamalara son verilmelidir.”

Küresel zirvesinde Danimarka, Finlandiya, Yeni Zelanda ve Norveç; sonunda ise Somali, Venezuela, Suriye ve Güney Sudan yer alıyor.