Yeni yıl: Almanya’da havai fişek telaşı

Almanya’da yeni yıl gecesi, büyük şehirlerde düzenlenen gösterilere ek olarak, milyonlarca vatandaş da özel alanlarda havai fişek ve roketler kullanıyor. Normalde yılın diğer zamanları yasak olan bireysel havai fişek kullanımı, yılbaşı gecesi ve yeni seninin ilk günü son derece popüler.

Almanlar bu yılbaşı gecesi 40 bin tondan fazla havai fişek patlatmaya hazırlanıyor. Yılbaşı arifesinde marketler gece yarısı açılır açılmaz, vatandaşlar havai fişek alışverişi için mağazalara akın etti.

Aşağı Saksonya eyaletindeki Meppen kentinde, Hollanda sınırı yakınlarındaki bir mağazanın önünde uzun kuyruklar oluştu. Alışveriş arabalarıyla bekleyen vatandaşlar soğuk havaya rağmen mağaza kapılarının açılmasını bekledi.

Liman kenti Bremerhaven’de de, sabah saatlerinde satışa başlayan bir havai fişek mağazasının önünde birçok kişi gece boyunca bekledi. Havai fişek satın almaya gruplar hâlinde gelen kişiler, oyunlar oynarak ve müzik eşliğinde vakit geçirdi.

Hamburg’da da yoğunluk yaşandı. 100’den fazla kişi havai fişek satın almak için sıraya girdi. Havai fişek satıcısı Oliver Graetzer, “Saat 05:30’ta 100 ila 130 kişi kuyrukta bekliyordu. Kuyruk kısalmadı, aksine uzadı” dedi.

Almanya’da bu gece 40 bin ton havai fişek kullanılacağı tahmin ediliyorFotoğraf: Jörg Carstensen/dpa/picture alliance

Alman yasalarına göre havai fişek satışı, yılbaşı arifesinde sadece üç iş günü boyunca ve gece yarısı itibariyle yapılabiliyor. Online mağazalar da önceden sipariş edilen havai fişekleri müşterilere teslim edebiliyor. Havai fişeklerin patlatılmasına ise sadece yılbaşı gecesi ve yılbaşı günü izin veriliyor.

Geçen yıl 5 kişi öldü

Atılan on binlerce hava fişek, bazı Alman şehirlerinde yılbaşı kutlamalarının savaş alanını andıran bir ortama dönüşmesine neden oluyor. Havai fişek kullanırken sık sık ciddi yaralanmalar, bazen de ölümler meydana geliyor. Ev yapımı patlayıcılar ve “ball bomb” olarak bilinen güçlü illegal havai fişekler özellikle tehlikeli.

Geçen yıl Almanya’da yılbaşı gecesi dikkatsizce kullanılan havai fişekler nedeniyle beş erkek hayatını kaybetti.

Sağlık sigorta şirketi AOK’un analizine göre, son 10 yılda her yılbaşı gecesi ortalama 530 kişi havai fişek yaralanması nedeniyle hastaneye başvurdu.

Her yıl, tıp uzmanları, polisler, çevre ve hayvan hakları aktivistleri satışların yasaklanması çağrısında bulunuyor. Berlin itfaiyesi de Pazartesi günü bu çağrıyı yineledi. Yılbaşında havai fişeklerinin “sorumsuzca kullanılmasını bir sorun” olarak niteleyen itfaiye sözcüsü Vinzenz Kasch, satışların sınırlandırılması dahil çeşitli kısıtlamalar önerdi.

Köpekleri korumak için otelde önlem

Yasak talebinde bulunanların gerekçelerinden biri de, gece boyunca atılan havai fişekler nedeniyle çocuklar ve hayvanların korkması.

Almanya’nın çeşitli kentlerinde yüzlerce kişi havai fişek alışverişi için uzun kuyruklar oluşturduFotoğraf: Focke Strangmann/dpa/picture alliance

Frankfurt yakınlarında yaşayan 56 yaşındaki film yapımcısı Anja Gerauer, köpeği Joy’u gürültü dolu bir geceden korumayı umuyor. Yüzlerce evcil hayvan sahibi gibi Gerauer de kendisini ve köpeğini gürültüden korumak için havai fişek yasağı olan havaalanı yakınlarındaki bir otele yerleşti.

Gerauer, üç yıl önce Romanya’daki bir barınaktan sahiplendiği köpeğiyle Almanya’da geçirdiği ilk yılbaşı gecesini hâlâ hatırlıyor:

“Bütün gece havladı ve yatağın altında titredi. Ne kendimi ne de köpeğimi bir daha bununla yüz yüze bırakmayacağım.”

Alman Hayvan Hakları Federasyonu, “Gürültü, yanma kokusu ve flaş ışıkları hayvanlar için tam bir kabus” uyarısında bulundu.

Berlin’deki iki hayvanat bahçesinin başkanı Andreas Knieriem de havai fişek yasağı çağrısına destek veriyor.

Patlamalar ve gökyüzündeki flaş ışıklarının kafesteki, evdeki ve vahşi hayvanları strese soktuğunu belirten Knieriem, “Kendimizi barış içinde bir ülkede yaşıyor olmaktan memnun sayabiliriz. Bazı insanların mahallelerinde kendi istekleriyle savaş ortamı yaratmak istemesini anlayamıyorum” diye konuştu.

Tüm bu toplumsal çekincelere rağmen, Alman Piroteknik Endüstrisi Derneği (VPI), bu yıl geçen seneye kıyasla yüzde 10 ila 15 daha fazla ürün satılmasını bekliyor. Derneğin kendi verilerine göre, sektör 2024 yılında 197 milyon euro satış kaydetti. Bu rakam 2023’te 180 milyon euro idi.

DW,AFP,dpa / BÜ,MUK