Bloomberg HT’de Üst Seviye programına katılan Vesta Küresel Kurucu Ortağı Teuta Narazan, yabancıların Türkiye’de gayrimenkul yatırımlarında bir güven sorunu doğduğunu belirtti.
Vesta Küresel Kurucu Ortağı Teuta Narazan, gayrimenkul dalındaki gelişmeleri ve yabancıların Türkiye pazarına yönelik ilgisini Bloomberg HT’de Üst Seviye programında değerlendirdi.
Narazan’ın programda öne çıkan sözleri şunlar oldu:
Özellikle Türkiye’den yurt dışına konut yatırımlarında 2024 çok süratliydi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre Türkler yurt dışında 2,2 milyar dolarlık alım yaptı.
Son aylara bakarsak aylık ortalamalar da 250 milyon dolara ulaştı. Bu tabii Merkez Bankası verisi olduğu için bu yatırımlar Türkiye’den giden yatırımlar, bu yatırımcıların yurt dışından giden paraları ve gayrimenkullerde değerlendirme oranını bilemiyoruz. Bu yüzden 2,2 milyar dolardan çok daha fazla olduğuna inanıyoruz.
2025’te bunun çok daha artmasını öngörüyoruz. Bunun için çok sebep var işte Türkiye’deki gayrimenkul fiyatlarında yaşanan artışlar, öngörülemeyen regülasyonlar, kiracı ev sahibi ilişkileri ve tabii ki buradaki sebeplerin en büyüğü vize alımlarındaki problemler. Bu da tabii ailelerin yurt dışı oturum müsaadesi ve vize programlarına ilgisini artırıyor.
Yatırım için hangi ülkeler öne çıkıyor?
Farklı yatırım gayeleri için farklı ülkeler öne çıkıyor. Oturma müsaadesi ve vatandaşlık programlarından ve serbest dolanımdan faydalanmak isteyenler AB ülkelerinde Yunanistan, Portekiz, İtalya benzeri ülkelere gidiyor. Böylece bir yatırımla bütün aile bu hakka sahip olmuş oluyor.
Bizim yatırımcılarımız arasında bir yatırımla 9 kişi faydalanan var. 250 bin euroluk yatırımdan herkes faydalanıyor. Bu yatırımlarla döviz bazında getiri elde ediyorlar. İş insanlarının kimileri direkt pasaport almak istiyorlar. Çin, İngiltere, Avrupa Birliği benzeri iş yaptıkları ülkelerde vizesiz dolanım sağlamak istiyorlar.
Çin çok zor vize veren bir ülke, Karayip Adaları çok tercih ediliyor. Bir de fiyat olarak en uygun bunu hayata geçirmek isteyenlere Letonya ve Litvanya vizesi yalnızca 89 bin Euro. En süratli ve en düşük yatırım dengeli olan bu iki ülke. Bir de yalnızca gayrimenkul getirisi için yani döviz getirisi için yatırımlarda öne çıkan bölgeler evvelce ABD Miami ve İngiltere idi. Şu Anda ise burada Dubai yükselen yıldız. Dubai’de gelir vergisi yok ve getirileri çok daha fazla.
Sıkılaşan önlemler
Avrupa Birliği çok sevmiyor oturma müsaadesi ile vatandaşlık verilmesini. İspanya Mayıs 2025 itibariyle altın vize programını kaldırmaya karar verdi. Bunun nedeni de yerel halkın konut edinmedeki düşünceleri. Yabancı yatırımcılar uygun fiyata konut alımını zorlaştırıyor. Portekiz geçtiğimiz yıl gayrimenkul yatırımı yoluyla olanı kaldırdı ve yalnızca fon yatırımına geçti.
İrlanda keza bu programı tamamen kaldırdı. Yunanistan 250 bin euroluk bir baremini 800 bin eurolara yükseltti. Avrupalılar buradan kazanılan parayı yalnızca yurtdışı geliri için değil, ülkeyi de kalkındırmak için kullanıyorlar.
Türkiye’ye ilgi nasıl?
Türkiye’ye gitgide azalan bir ilgi var. Türkiye Ruslara vatandaşlık veren tek ülkeydi o yüzden Ruslardan ilgi çoktu. Savaştan ötürü bütün ülkeler kapatmıştı bu üslup programları ama Türkiye’de açıktı bundan ötürü Ruslar vatandaşlıklar aldı.
Artık yatırımcılar da akıllandı, internetten her şeyin fiyatını görebiliyorlar. Mlesef Türkiye’de yatırımcıya gayrimenkul fiyatları çok şişik, yerli bir yatırımcıya göre en az yüzde 30 daha pahalı fiyat veriliyor.
Dünyada da Türkiye’ye göre çok daha avantajlı programlar yapılıyor daha uygun fiyatlı, bölgesel teşvikler veriliyor. Aynı vakitte Türkiye’de vatandaşlık programları da çok uzadı biz olağanda 3 ayda pasaportlarını veriyoruz ama bu Türkiye’de 12 aya uzuyor. Türkiye bu bahiste daha akıllı adımlar atmalı.
Türkiye olarak yatırımcılara daha avantajlı kaideler sunmamız lazım, süratli sonuçlar elde etmemiz lazım, bölgesel teşvikler verebiliriz ve bu şişirilmiş fiyatlara bir denetim getirilmesi yabancı yatırımcıya güven sağlayacaktır. Mlesef Türkiye’de doğru fiyata doğru gayrimenkul yatırımı yapmadıklarını düşünüyorlar, bir güven sorunu doğdu mlesef.
Donald Trump tesiri
Göçmenlik siyasetleri Amerika’da gitgide sıkılaşacak. Orada okuyan öğrencilerin bile orada çalışma hakları vardı artık o bile kaldırılacak, doğum ile vatandaşlık kaldırılacak. Bilhassa çocukları Amerika’da okuyan yatırımcılarımız çocukları ismine IB5 yatırımları yapıyorlar 800 bin dolarlık bir yatırım.