Veganlar ne yer? Bitki bazlı beslenmenin şaşırtıcı faydaları…

Market otomobilinize gün geçtikçe daha fazla bitki temelli besin tiplerinden koyduğunuzu fark ediyorsanız şayet, emin olun yalnız değilsiniz.

Market otomobilinize gün geçtikçe daha fazla bitki temelli besin tiplerinden koyduğunuzu fark ediyorsanız şayet, emin olun yalnız değilsiniz. Zira uzmanlar tarafından açıklanan istatistiklere göre dünyada bitki bazlı alışveriş yapan insanların sayısı evvelki yıllara göre süratle artıyor. Minimum seviyede işlenmiş, hayvansal maddeler içermeyen besin tipleri –sebzeler, meyveler, tam tahıllılar, bakliyatlar, kabuklu yemişler, tohumlar, baharatlar ve yağlar –sağlık açısından çeşitli yararlarla ilişkilendiriliyorlar. Amerikan Kalp Birliği (AHA) tarafından yakın vakitte yayınlanan iki farklı araştırma ise etsiz yemekleri keyifle tüketmeye teşvik sağlayacak orijinal ispatlar sunuyor.

İşte Habertürk’ten Necmiye Uçansoy’un yazdığı beslenme nizamınıza biraz vejetaryen, vegan, Akdeniz yahut bitki bazlı eserler eklemeyi düşündürecek 4 sebep:

Kalp hastalıkları riskini düşürürler

Şu anda bitki bazlı bir hayat üslubunu benimsemek demek, kalbinizin ileriki yıllarda sıhhatle atması demek olabilir. Journal of the American Heart Association mecmuasında yayınlanan bir çalışma kapsamında 18-30 yaşlar arasında 4946 yetişkin iştirakçinin beslenme alışkanlıkları 32 yıllık bir süreç boyunca gözlendi. İştirakçilerden beslenme sistemlerini ayrıntılı bir şekilde rapor etmeleri istendi ve bu raporlarda bahsi geçen besin tipleri uzmanlar tarafından ölçüldü. Yararlı besinlere (meyveler, sebzeler, bakliyatlar, kabuklu yemişler ve tam tahıllılar) yüksek puanlar verilirken, ziyanlı olarak kategorize edilen besinlere (çok yağlı kırmızı etler, kızarmış yiyecekler, tuzlu atıştırmalıklar, hamur işleri ve meşrubatlar) düşük puanlar verildi.

Genetik, sigara kullanımı, idman alışkanlıkları benzeri risk faktörleri de göz önünde bulundurulduğunda, uzun vadeli diyet skalasında %20’lik üst dilime giren iştirakçilerde, otuz yıl sonra kardiyovasküler hastalıklara yakalanma riskinin yaklaşık %52 daha düşük olduğu görüldü. Ayrıyetençalışmanın 7 ila 20. yılları arasında beslenme tercihlerini değiştirmeye karar veren yetişkinlerin ileride kardiyovasküler hastalıklara yakalanma risklerinin, ziyanlı besin tipleri ile beslenmeyi sürdüren iştirakçilere kıyasla %61 daha düşük olduğu ortaya kondu.

Diyabet uzmanı Erin Palinski-Wade, daha fazla bitki bazlı beslenmenin kaydiyovasküler sağlığı olumlu manada etkilemesi beni şaşırtmadı diyor. Zira bitki odaklı bir beslenme sistemi, sadece iltihaplanmayı tetikleyen doymuş yağlardan uzak durmanın sağlanması değil, aynı vakitte da antioksidan ve lif tüketiminin de artması manasına geliyor.

Antioksidanlar açıdan varlıklı bir beslenme tertibi, kronik hastalıkların baş tetikleyicisi olan inflamasyonun hafiflemesine yardımcı oluyor. Ayrıyetenlif açısından varlıklı beslenmek, bağırsak sağlığı üzerinde de olumlu tesirler bırakıyor, ki bu durum gelecekte kardiyovasküler hastalıklara yakalanma riskini düşürüyor.

Kolesterolün düşürülmesine yardımcı olurlar

AHA tarafından yürütülen ikinci bir çalışma kapsamında ise kalp hastalığı olmayan, 50 ila 79 yaşları arasında, menopoz sonrası periyotta bulunan 123.330 kadın iştirakçiyle çalışıldı. Katılımcılar 15 yıllık bir süreç içinde beslenme ile ilgili anketler doldurdular ve bu anketler uzmanlar tarafından Portfolio Diyetine ne kadar bağlı kalındığına göre değerlendirildiler. Portfolio diyeti kolesterolü düşürdüğü bilinen besinlerden, örneğin soya, fasulye, tofu benzeri bitki proteinleri ve yulaf, arpa, bamya, patlıcan, elma, dut benzeri çözünebilir liflerden oluşuyor.

Journal of the American Heart Association mecmuasında yayınlanan sonuçlara göre, Portfolio Diyetine bağlı kalan bayanlarda kalp yetmezliği riski %17, koroner kalp hastalığı riski %14, herhangi bir kardiyovasküler hastalığa yakalanma riski ise %11 oranında düşüyor.

Çalışma kapsamında doza tepki aldığımızı gördük; yani bu demek oluyor ki küçük adımlarla başlayıp beslenme nizamınıza her seferinde Portfolio Diyetinden birer öğe ekleyebilir, zaman geçtikçe ve daha fazla eklemeler yaptıkça kalp sıhhatinizin güzelleşmesine yardımcı olabilirsiniz diyor Toronto Üniversitesi’nden Andrea J. Glenn.

Beyniniz genç kalabilir

Geçen ay, Amerikan Nöroloji Akademisi, minimal seviyede bitki bazlı, renkli besinlerin bile – çilek, böğürtlen, portakal vs. de dahil –bilişsel zayıflama riskini %20 oranında düşürebildiğini açıkladı.

Bu besinlerde bulunan muhakkak flavonoid cinsleri sayesinde (bitkilerde bulunan, güçlü antioksidan tesirlere sahip bileşenler), bilişsel zayıflamanın, daha çok kiraz, yabanmersini benzeri kırmızı, mor ve mavi besinlerden tüketenlerde %24, daha çok turuncu ve sarı meyve-sebzeler tüketenlerde ise %38 oranında düştüğü görüldü – bilişsel yaşın 3-4 yıl daha genç kalması manasına geliyor bu.

Çalışmada en iyi sonuçları alan katılımcılar, günde en az yarım porsiyon olmak üzere, portakal suyu, portakal, biber, kereviz, greyfurt, greyfurt suyu, elma, armut benzeri besinlerden tükettiler.

Bu beslenme nizamına başlamak için asla geç değil; zira çalışmada, bahsi geçen bu hami alaka, 20 yıldır flavonoidlerle beslenenlerde de, bu maddeyi beslenme sistemlerine yakın vakitte ekleyenlerde de görüldü.

Kan şekeri seviyenizi ve bundan ötürü ruh halinizi de iyileştirirler

İngiltere’den araştırmacılar, bitki temelli bir diyete bağlı yaşamanın tesirlerini inceleyen 11 klinik deneyden (her biri yaklaşık 23 hafta sürmüş) elde edilmiş dataları derlediler. MJ Open Diabetes Research & Deva mecmuasında yayınlanan bulgulara göre, bitki temelli, hatta vegan temelli beslenme rutinleri, tip 2 diyabet hastaları açısından hem fizikî hem de ruhsal yararlar getiriyor.

Örneğin asgarî seviyede yahut hiç hayvansal ürün tüketmeyen iştirakçilerde açlık kan şekeri düzeylerinin süratle düştüğü, depresyon semptomlarının ise kayda değer şekilde güzelleştiği görüldü.

Palinski-Wade bu bilgilerin mantıklı olduğunu söylüyor. Kan glükoz düzeyi yükseldiğinde, bitki bazlı bir diyet bağırsak sıhhatini güzelleştirebilir. Sebep ise soğan, sarımsak, pırasa, kuşkonmaz, muz benzeri bitki kökenli besinlerde, sindirim sistemimizde yaşayan dost canlısı bakterilerin besin kaynağı rolündeki prebiyotik liflerden çokça bulunması.

Bu bileşenlerin metabolizmasından salınan faydalı kısa zincir yağ asitleri inflamasyonu azaltır, insülin hassasiyetine iyi gelir ve bundan ötürü kan şekerini düzenler.

Ve kan şekeri dalgalanmalarının önüne geçmek, nihayetinde hislerinizi da denetim altına almanızı sağlıyor. Kan şekerinin düzenlenmesi ve bağırsak sağlığı ruh hali üzerinde direkt bir tesire sahip olduğundan, kan glükozunu dengeleyen bir beslenme tertibi ruh halinde iyileşmeleri de beraberinde getirecektir.