Uzmanı, Kurban Bayramı için uyardı: “Erken yaşta maluliyetlere kadar gidebilir”
Kurban Bayramı’na sayılı günler kala vatandaşların bayram telaşı da sürat kesmeden artıyor. Lakin Kurban Bayramı dendiğinde ilk akla gelenlerin başında ise mlesef ki acemi kasapların kendilerini ve etrafındaki insanları yaralamaları geliyor. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Tecimel, “Önemsenmeyen her yara çok önemli bir sonuç ve sakatlık doğuracaktır” sözleriyle Kurban Bayramı sırasında yaşanacak yaralanmalar sonrası kritik kıymete sahip adımları açıkladı.
Her yıl Kurban Bayramı’nda benzer görünümlerin yaşandığını hatırlatan Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Tecimel, “Gerek inançlarımız gerekse de millet olarak kurban kesmedeki heyecanımız nedeniyle kesim işlerinin bir modülü olmak her yaştan insanın sevdiği ve ilgilendiği bir durum. Lakin profesyoneli olmadığımız bu işlerde ortaya çıkan büyüğünden küçüğüne yaralanmalar yeri geldiğinde hayatı tehdit eder hale gelebilmektedir.” ihtarında bulundu.
Deneyimli yahut tecrübesiz birçok kişinin kurban keserken kendilerini de önemli şekilde yaralayarak acil servislere akın ettiğini hatırlatan Prof. Dr. Osman Tecimel, “Hem kısmı yapılan hayvanın büyüklüğü hem de bu işi yaparken kullanılan aletlerin keskin olması işin ehli olmayan bireylerde önemli manada büyük yaralanmalara sebep vermektedir. Büyükbaş hayvanların kurban kesim alanlarındaki yönetimi sırasında bu hayvanlar tarafından verilebilecek künt yaralanmalar, kemik kırıklarından iç organ hasarlarına kadar ilerleyebilmektedir. Kurban Bayramı devirlerinde acile başvuran hasta sayılarında çok önemli ölçüde artma meydana gelmektedir. Bu yaralanmalarla baş edebilmenin en büyük yolu yaralanma ortaya çıkmadan alınacak önlemlerdir. Bu işi profesyonellere bırakmak ise en çok önemli önlemdir.” dedi.
“Erken yaşta maluliyetlere kadar gidebilir”
“Acil servislere başvuran hastaların büyük kısmında kurban kesiti sırasındaki ortaya çıkan yaralanmalar daha çok delici ve kesici aletlerle ortaya çıkan yaralanmalardır.” diyen Prof. Dr. Osman Tecimel, “Bu yaralanmalar sırasında cilt altına ulaşan delici ya da kesici aletler tendon kas damar ve bağların yırtılmasına sebep olmaktadır. Çok küçük bir cilt kesesinin altında saklanabilen bu yaralanmalar erken devirde fark edilmeyip uygun şekilde tedavi edilmediği takdirde büyük sakatlıklar bırakabilmektedir. Bilhassa ellerimizle kullandığımız bu delici ve kesici aletler gerek el gerekse de parmak seviyesinde ince hareket dediğimiz hassas hareketleri yaparken uzuvlarımızda işlevsel kayba sebebiyet vermekte bu da iş gücünde büyük kayıplara neden olmaktadır.” sözleriyle bu tip yaralanmaların ortopedi pratiğinde çok sık karşılaşılan erken yaşta maluliyetlere kadar gidebileceğini belirtti.
“Yara ufak da olsa saklı kanamaya sebep olabilir”
Yaralanma sonrası ilk müdahalenin kritik kıymete sahip olduğunu dile getiren Prof. Dr. Tecimel, “İlk yapılması gereken yara alanının, bir dezenfektan unsurla, şayet bulunamıyorsa da en azından temiz suyla yıkandıktan sonra mümkünse steril değilse de temiz bir bezle ya da özel yara örtücüler ile kapatılmasıdır. Yaranın temiz bir şekilde kapatılması, cilt bütünlüğü bozulmuş bir bölgeden mikropların içeri girmesini, bundan ötürü da tedavisi çok zor bir enfeksiyonun ortaya çıkmasını engelleyecektir. Bir diğer çok önemli sorun da denetimi zor kanamaların ortaya çıkmasıdır. Bu kanamaların denetiminde yara üstüne temiz bir bezle bası yapmak ya da yaranın bir miktar uzağından turnike şeklinde bir kumaş, kemer ya da ip modülüyle kol ya da bacakların sıkıştırılması, kanamayı azaltacak, sağlık kuruluşuna müracaata kadar geçen sürede hayati sonuçlar doğuracak büyük kanamaları önleyecektir. Bu usul yaralanmalarda cilt bütünlüğünün küçük olmasına aldanmamak gerekir. Delici bir aletle çok ufak bir yaralanmadan içeri girildiğinde bir damarın hasarlanması bu bölgede saklı kanamalara sebep olabilmektedir. Bunların ortaya çıkarılabilmesi için uzman görüşü kuraldır.” açıklamasında bulundu.
“Çevredeki insan sayısı azaltılmalı”
“Yine de kişinin kendi gayreti ile bir kesim süreci yapılacaksa gerek hami ekipmanlar gerekse de çevresel esirgeyici tedbirlerin alınması bu travmalarla baş edebilmenin en tesirli ve birincil yoludur.” diyen Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Osman Tecimel, açıklamasının devamında ise şu sözlere yer verdi:
“Özellikle çok hassas damar hudut ve tendon yapılarının olduğu ellerin korunması için hami eldivenler giymek çok büyük değere sahiptir. Kesim yapılırken kesi sahasında kullanılan kesici aletin etrafındaki insan sayısının azaltılması yaralanmaları önlemekte çok tesirlidir. Kesim sürecinin yapıldığı sahaya denetimsiz bir şekilde ellerin uzatılması süreci yapan kişinin dikkatinden bağımsız olarak yaralanmalara sebebiyet vermektedir.
“Kesilen tendon damar ve sonların erken periyotta tedavi edilmemesi…”
Yaralanma meydana geldikten sonra yaralanan şahısların halk tabiriyle karga tulumba ve denetimsiz bir şekilde taşınması da yeniden yaranın boyutlarını ve hasar verici tesirini artırabilmektedir. Ortaya çıkan uzun yaralanmalarında kesilen tendon damar ve sonların erken devirde tedavi edilmemesi, geç kalınan hadiselerde tamiri imkânsız kılmakta ve ortaya çıkan hasarın kalıcı hali gelmesine sebep vermektedir.
“Önemsenmeyen her yara sakatlık doğurur”
Gerek hayvanların denetimi sırasında gerek yere yıkılan hayvanın altında kalmayla gerekse de hayvanın bacak darbeleriyle uzun kemiklerde ya da diğer beden bölgelerinde kırıklar da meydana gelebilmektedir. Bu şekil travmalarda en çok görülen kırıklar genelde diz altındaki bacak kemiklerinde ortaya çıkan kırıklardır. Bu türlü bir yaralanma durumunda kırılan bacağın doğal haline getirilip mümkünse bacak kenarından yerleştirilen sert bir cisme çok sıkı olmayacak şekilde bacağın sarılmasıyla stabilize edilerek en yakın sağlık kuruluşuna başvurması sağlanmalıdır.
Kırılmış uzvun bir dayanağa sarılarak nakledilmesi, kırık kesimlerin denetimsiz hareketini önlemekte, bu şekilde keskin kırık uçlarının etraftaki damar hudut kas ve tendon benzeri yumuşak dokulara hasar vermesini bundan ötürü da travmanın büyümesini önler. Bu yaralanmalarda ortaya çıkan yaranın boyutlarına bakılmaksızın bir sağlık kuruluşunda uzman görüşü alarak tedavi ettirmek, daha sonraki periyotta onarılması zor hasarların ortaya çıkmasını ve travmanın tesirinin büyümesini maniler. Önemsenmeyen her yara çok önemli bir sonuç ve sakatlık doğuracaktır.”