Ünsal Ban dosyasından fon soruşturmasına: Century City

Fonlara müdahaleden altı gün önce Borsa İstanbul’daki iki hissede dikkat çekici bir hareket yaşandı:

Tera Europe’un devamı İngiltere merkezli Gildencrest Capital’in Lydia Yeşil Enerji (LYDYE) ve Bin Ulaşım’daki (BINBN) payları azaldı, İsviçre merkezli Century City Securities’in aynı hisselerdeki payları neredeyse aynı miktarda arttı.

Ancak Century’nin fon soruşturmasının merkezindeki Tera ile kesişimi bununla sınırlı değil. Şirket, Nisan 2026’da yine soruşturmada adı geçen Özata Denizcilik’ten (OZATD) 551,2 milyon liralık payı Tera Yatırım’ın alıcı üye olduğu bir işlemde satın aldı.

DW Türkçe’nin KAP ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtları, İngiltere şirket sicili ve mali tablolar üzerinde yaptığı inceleme, Century’nin Borsa İstanbul’daki işlemlerinin Tera bağlantılı şirket ve fonlarla farklı tarihlerde kesiştiğini gösterdi. Century’nin adı daha önce de eski AKP milletvekili Zehra Taşkesenlioğlu’nun eski eşi Ünsal Ban hakkındaki soruşturma dosyasında geçmişti.

Kamuoyuna yansıyan ve yapılan resmi açıklamalara göre Century City’nin adı mevcut fon soruşturmasında yer almıyor. MKK kayıtları da Gildencrest’in paylarını Century’ye sattığını göstermiyor ve işlemlerin karşı tarafını açıklamıyor. Ancak farklı dönemlerde ortaya çıkan bu kesişimler bir soruyu gündeme getiriyor:

Century’nin Borsa İstanbul işlemlerimevcut fon soruşturması kapsamında incelendi mi?

Ban dosyasında Century City ve Tera Europe

Tera şirketi ile dikkat çekici kesişimleri olan Century şirketinin Türkiye bağlantısına ilişkin geçmişteki en dikkat çekici bilgi Ünsal Ban hakkındaki soruşturma dosyasında yer alıyor: 

Ban’ın eski eşi ve eski AKP Milletvekili Zehra Taşkesenlioğlu, soruşturma kapsamında verdiği 2023 yılında ifadedeBan’ın Dubai’deki Me Performaa Management ile İsviçre’deki Century City hesaplarına toplam 100 milyon lira gönderdiğini ileri sürmüş ve bu bilgileri sonradan edindiğini söylemişti. Taşkesenlioğlu aynı ifadede Ban’ın Tera Yatırım dahil bazı aracı kurumlarda hesap açtığını ve Tera’nın yurt dışındaki hesaplarını kullandığını da iddia etmişti. Ban’ın “Tera Fx, Europe Limited”te yurt dışı hesapları bulunduğunu da öne sürdü.

Ancak Taşkesenlioğlu’nun ifadesindeki bu iddiaları doğrulayan kamuya açık bir belge bulunmuyor.

Fotoğraf: DHA

Buna karşılık Ünsal Ban ile Tera Europe arasındaki para hareketleri geçmişteki MASAK incelemesine yansıdı. İddianamede aktarılan MASAK hesap incelemesine göre Ban’ın hesabından Tera Europa Ltd’ye 41 milyon lira gönderildi. Tera Europa’dan Ban’a 23 milyon lira, Tera Yatırım Menkul Değerler’den ise 10 milyon lira geldi.

Ban dosyasındaki Tera Europe, bugün Gildencrest adıyla faaliyet gösteriyor. İngiltere şirket kayıtlarına göre şirket 31 Ocak 2024’te adını Gildencrest Capital Limited olarak değiştirdi. Şirket numarası ve tüzel kişiliği aynı kaldı.

İddianamenin 2023’te kamuoyuna yansımasının ardından SPK, Ban’ın MTRKS’deki 2022 işlemlerini inceleyerek Temmuz 2024’te Ban ve altı kişi hakkında piyasa dolandırıcılığı suçlamasıyla suç duyurusunda bulundu. Ban dahil sekiz kişi ve şirkete iki yıl işlem yasağı getirdi.

Ancak DW Türkçe’nin taradığı kamuya açık SPK kararlarında, iddianamede adı geçen Century City veya Tera Europe hakkında bu dosyadaki iddialar nedeniyle verilmiş bir tedbir ya da açıklanmış bir inceleme sonucuna rastlanmadı.

Soruşturmada SPK’nın hangi dönemleri inceleniyor?

Zehra Taşkesenlioğlu’nun kardeşi Ali Fuat Taşkesenlioğlu 2018-2022 arasında SPK Başkanlığı yapmıştı. Ardından göreve gelen İbrahim Ömer Gönül 30 Eylül’de mevcut fon soruşturmasında şüpheli sıfatıyla ifade verdi.

Ancak Ali Fuat Taşkesenlioğlu’nun mevcut soruşturma kapsamında ifadeye çağrıldığına ilişkin kamuoyuna yansıyan bir bilgi bulunmuyor.

Bu da iki soruyu gündeme getiriyor:

Mevcut soruşturma yalnız Gönül dönemindeki işlemleri mi kapsıyor? Ban dosyasında 2023’te ortaya çıkan Century City iddiası ile MASAK’ın Ban ve Tera Europe arasındaki para transferlerine ilişkin tespitleri sermaye piyasası otoriteleri tarafından ayrıca incelenecek mi?

Tera Europe adı değişti, bağlantılar sürdü

İsim değişikliğinin ardından Gildencrest’in Tera ile bağlantıları tamamen ortadan kalkmadı.

Gildencrest’in 2025 mali tablolarında şirketin doğrudan ve nihai ana şirketi British Virgin Islands’ta kurulu Cynelic Investments Limited olarak gösteriliyor. Cynelic’in eski adının Tera Financial Holdings olduğu da aynı kayıtlarda belirtiliyor.

İngiltere şirket sicilinde Emre Tezmen ve Oğuz Tezmen de Gildencrest’in şirket üzerinde önemli kontrole sahip kişileri arasında yer alıyor. Sicile göre her ikisi için de şirket paylarının yüzde 25’ten fazlası, yüzde 50’yi aşmayan kısmı üzerinde sahiplik kaydı bulunuyor.

Tera Yatırım’ın 2025 yılı bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolarında da Gildencrest Capital, ilişkili taraf açıklamaları arasında yer alıyor. Gildencrest’ten 2024 sonunda 15,1 milyon lira ticari alacak gösterilirken 2025 yıl sonu sütununda Gildencrest’e ilişkin bir ticari alacak bakiyesi yer almıyor.

Tera Europe döneminden beri yönetimde bulunan Fatma Nurcan Taşkesenler de isim değişikliğinin ardından görevini sürdürdü. İngiltere şirket siciline göre 24 Ağustos 2020’de yönetici olan Taşkesenler, SPK’nın fonlara müdahalesinden beş gün sonra, 22 Eylül 2026’da görevden ayrıldı. Şirket kaydı ayrılığın nedenini açıklamıyor.

SPK’nın açıklamasına göre şüpheli fonlara ilişkin inceleme 2025’a kadar uzanıyor. Century’nin Tera ile belgelenebilen yüksek tutarlı işlemlerinden biri de bu dönemde gerçekleşti.

SPK, incelemelerinin 2025 kadar uzandığını söylüyor Fotoğraf: DW/U. Danisman

Century’nin 551 milyonluk alımında alıcı üye Tera

Kayıtlara göre ayrıca Century’nin alımından üç gün önce, 27 Nisan’da Ataseven Denizcilik 4 milyon 299 bin 763 Özata payını Tera Portföy Birinci Serbest Fon’a (TLY) sattı. 30 Nisan 2026’da Ataseven Denizcilik, Özata Denizcilik’teki 15,6 milyon payını toptan satışla elden çıkardı. Payların 13 milyonunu Tera Yatırım, 2,6 milyonunu ise İsviçre merkezli Century City satın aldı. Century’nin 212 liradan aldığı payların toplam değeri 551,2 milyon liraydı.

KAP kaydında işlemin satıcı üyesi Bulls Yatırım, alıcı üyesi ise Tera Yatırım olarak yer aldı.

SPK, 25 Eylül’de OZATD işlemleri nedeniyle Emre Tezmen’in de aralarında bulunduğu 11 kişi ile Tera Yatırım ve Tera Portföy’e iki yıl işlem yasağı getirdi. Tera Yatırım ve Tera Portföy açısından yasak, şirketlerin kendi hesaplarına yapacağı OZATD işlemleriyle sınırlı. Century tedbir kapsamındaki isimler arasında yer almadı.

Karar, Century’nin 30 Nisan’daki alımının usulsüz olduğunu veya SPK tedbirinin bu işlem nedeniyle uygulandığını göstermiyor.

Fon soruşturmasındaÖzata Denizcilik, eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya’ya ilişkin hisse işlemi iddialarıyla da gündeme geldi. Kaya çiftinin Nisan 2026’da ağırlıklı olarak Özata Denizcilik hisselerine toplam yaklaşık 163 milyon lira yatırdığını ve hisselerin satışından yaklaşık 2,17 milyar lira elde ettiği ileri sürülmüştü.

İki hissede ters yönlü hareket

Century ile Gildencrest arasındaki bir diğer kesişim 11 Eylül tarihli MKK kayıtlarında görülüyor. BINBN’de Gildencrest’in bakiyesi 1 milyon 373 bin 500 pay azalırken Century’nin bakiyesi 1 milyon 389 bin 601 pay arttı. İki hareket arasındaki fark yalnız 16 bin 101 paydı. LYDYE’de ise miktarlar birebir aynıydı: Gildencrest’in bakiyesi 32 bin 910 pay azalırken Century’nin bakiyesi aynı miktarda arttı.

11 Eylül’deki değişimlerle Century’nin BINBN’deki payı yaklaşık yüzde 4,58’den yüzde 5,82’ye, LYDYE’deki payı ise yüzde 4,58’den yüzde 6,32’ye çıktı. LYDYE Yönetim Kurulu Başkanı daha sonra fon soruşturması kapsamında ifade verirken BINBN’nin soruşturma kapsamında olduğuna ilişkin kamuya açık resmi bir kayıt bulunmuyor.

MKK verileri Gildencrest’in paylarını Century’ye devrettiğini veya iki şirketin koordineli hareket ettiğini kanıtlamıyor. Ancak BINBN ve LYDYE’deki hareketlerin zamanlaması dikkat çekici. SPK bu bakiye değişimlerinden altı gün sonra fonlara müdahale etti.

DW Türkçe, Century City Securities’in Yönetim Kurulu Üyesi Luca Freudiger’e şirketin Gildencrest ve Tera ile ilişkileri, OZATD işlemi, Ünsal Ban dosyasındaki iddialar ve Türk makamlarının şirketle herhangi bir inceleme kapsamında temas kurup kurmadığına ilişkin sorular yöneltti. Şirketten yayına kadar yanıt gelmedi.

Gildencrest’in 37 milyon sterlinlik müşteri parası

Gildencrest’in mali tabloları, MKK’da şirket adına görünen payların arkasındaki yatırımcıların kim olduğu sorusunu daha önemli hale getiriyor. Şirketin müşterileri adına tuttuğu para 2023 sonunda 80 bin 920 sterlinken 2025 sonunda 36 milyon 990 bin 202 sterline ulaştı. Böylece müşteri parası iki yılda yaklaşık 457 katına çıktı.

Bu, Gildencrest’in 37 milyon sterlinlik fon yönettiği anlamına gelmiyor. Mali tablolara göre para müşterilere ait ve Gildencrest’in bu para üzerinde ekonomik hakkı bulunmuyor. Aynı dönemde şirketin hisse senedi işlem hizmetlerinden elde ettiği gelir yüzde 283 artarak 7,85 milyon sterline ulaştı.

Mali tablolarda bir başka önemli bilgi daha bulunuyor. Gildencrest, 31 Aralık 2025 itibarıyla kendi hesabına hisse senedi pozisyonu taşımadığını belirtiyor. Hisse senedi gelirini de müşteriler adına gerçekleştirilen işlemlerden elde edilen gelir olarak tanımlıyor.

SPK, şüpheli işlemleri İstanbul Borsası’nda tespit etmişti Fotoğraf: Yasin Aras/Anadolu Agency/picture alliance

Bu açıklama 2025 yıl sonundaki duruma ilişkin ve şirketin 2026’da aynı modeli sürdürdüğünü kanıtlamıyor. Ancak MKK’da Gildencrest adına görünen BINBN ve LYDYE paylarının nihai ekonomik hak sahiplerinin kim olduğu sorusunu ortaya çıkarıyor.

Kamuya açık mali tablolar müşteri isimlerini açıklamıyor. Bu nedenle bu payların Tera fonlarına, Ünsal Ban’a, Century’ye veya başka belirli bir yatırımcıya ait olduğunu söylemek mümkün değil.

Gildencrest ne yanıt verdi?

DW Türkçe’nin sorularına yanıt veren Gildencrest, Türkiye’de soruşturmanın konusu olan fonlarla ticari ilişkisi bulunmadığını bildirdi. Şirket, FCA tarafından denetlenen bir aracı kurum olduğunu, profesyonel müşterilerin emirlerini gerçekleştirdiğini, işlemlerden kaynaklanan riskini üçüncü taraflarla yaptığı karşı işlemlerle kapattığını ve kendi hesabına pozisyon taşımadığını belirtti. Gildencrest ayrıca fon yönetmediğini ve yatırım danışmanlığı yapmadığını açıkladı.

DW Türkçe, Gildencrest’e BINBN ve LYDYE’deki bakiye değişimlerinin Century City ile yapılan işlemlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını, Century City ile ilişkisini ve MKK’da Gildencrest adına görünen payların kendi hesabına mı yoksa müşterileri adına mı tutulduğunu sordu. Tera Yatırım’ın mali tablolarındaki ilişkili taraf kaydının niteliği ve ilişkinin 2026’da devam edip etmediği de soruldu. Gildencrest bu sorulara ayrı ayrı yanıt vermedi ve daha önce yayımladığı açıklamanın dışında yorum yapmayacağını bildirdi.