ABD’li gazeteci Seymour Hersh’in tezine göre, eski ABD Başkanı Barack Obama, mevcut Başkan Joe Biden’ı Kasım ayındaki başkanlık seçimlerinden istekli olarak çekilmemesi halinde ABD Anayasası’nın 25. Ek Maddesi’ni devreye sokarak görevden uzaklaştırmakla tehdit etti.
ABD’li gazeteci ve Pulitzer ödüllü Seymour Hersh, Substack’te yayımlanan makalesinde, “Obama kahvaltıdan sonra Biden’ı aradı ve ona ‘Durum şöyle. 25. Ek Madde’yi yürürlüğe sokmak için (ABD Başkan Yardımcısı Kamala) Harris’in onayını aldık’ dedi” sözünü kullandı.
ABD Anayasası’nın 25. Ek Maddesi’nin, bir ABD liderinin sorumluluğunu yerine getiremeyeceğine kant getirilmesi durumunda, liderin görevden alınarak yerine başkan yardımcısının süreksiz olarak görevi devralmasını içerdiğini anımsatan Hersh, Obama‘nın Biden‘ı aradığı sırada Harris‘in ABD başkanlığına aday olmak için Demokratların yardımını alacağı çoktan belirlendiğunu kaydetti.
Hersh, Obama’nın Biden’ı aramasının, Demokrat Parti bağışçılarının duydukları hoşnutsuzluk ve çoğu zaman aklı başında olmayan bir adamın başkan adayları olarak kaldığı sürece partiye fon sağlamaya artık istekli olmamasından kaynaklandığını belirtti.
ABD başkanlık seçimleri 5 Kasım’da yapılacak. Demokrat Parti’nin başkan adayının Biden olması bekleniyordu, lakin Haziran ayında Cumhuriyetçi rakibi Donald Trump ile yaptığı münazaradaki başarısız performansının akabinde Demokratlar arasında Biden’ın yarıştan çekilmesi tarafındaki davetler süratle arttı. Biden, 21 Temmuz’da yarıştan çekilmeye karar verdi ve Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in başkan adaylığını destekledi.
Anayasanın 25. Ek Unsuru nedir?
ABD Anayasası’na, liderin ölmesi yahut sorumluluğunu yapamayacak hale gelmesi durumunda, görevi başkan yardımcısının devralmasına ilişkin prosedürleri belirleyen bir madde koyma ihtiyacı John Kennedy’in suikasta kurban gitmesinin akabinde ortaya çıktı.
Aslında 1950’lerde başkanlık yapan Dwight Eisenhower’ın görevi başındayken önemli bir kalp krizi geçirmesi sonrası hükümet krizi çıkmış lakin anayasada bunu belirleyen bir madde bulunmadığından ani bir kararla o dönem başkan yardımcısı olan Richard Nixon göreve getirilmişti.
22 Kasım 1963’teki Kennedy suikastinin akabinde ise yöntemler net bir şekilde belli oldu ve Anayasa’ya 25. Ek Unsuru yazılmıştı.
6 Haziran 1965’te Kongreye sunulan 25. Ek Madde, 10 Şubat 1967’de onaylandı ve maddeleşti.