TÜSİAD/Özistek: Yerli yatırımcı derin teknoloji yatırımlarından kaçınıyor

HANDE BERKTAN

Türk iş dünyasının çatı örgütü TÜSİAD “Startuplar ve teknoloji firmaları için Avrupa, Orta Doğu ve Afrika Bölgesinin cazibe merkezi olarak Türkiye” başlıklı rapor hazırladı.

Rapora dair BloombergHT’de Gündem Teknoloji programında konuşan TÜSİAD Girişimcilik Ekosistemi Çalışma Grubu Eş Başkanı Barış Özistek “Türkiye, girişimcilikte EMEA Bölgesi’nin ilk on cazibe merkezi arasına giriyor. Bunu sağlayan etkenler, yetkin işgücü, inovasyon kabiliyeti, teknoloji şirketlerine yönelik teşvik yapısıve pazar potansiyelini sayabiliriz. Fakat güçlü taraflarımızı müdafaamız gerek. Bir defalık şeklinde yapılan vergi uygulamaları, teknoloji girişimciliği ekosistemine önemli manada zarar veriyor. Tesiri çok uzun sürüyor” dedi.

“Türkiye girişimcilikte EMEA Bölgesi’nin ilk 10 cazibe merkezi arasında”

Barış Özistek “Türkiye teşebbüs ve teknoloji ekosistemini değerlendirdik. Emel bu ekosistemi dünyaya tanıtmak. 500’ün üzerinde bilgi incelendiğinde, Türkiye, EMEA Bölgesinde ilk 10 içerisinde yer alıyor.

Yatırım, dayanaklar, yetenek, inovasyon kabiliyeti ve pazar durumu genel başlıklar bizi bu sıralamada üstte tutuyor. Rakiplerimiz, Macaristan, Polonya, BAE benzeri ülkeler yer alıyor. Mevcut takviyeleri muhafazamız lazım yoksa teknoloji şirketleri bir gecede farklı ülkeye gidebiliyor, yani sanayi yatırımları benzeri değil” açıklamasını yaptı.

“Yazılımcı geliştirme kapasitemizi artırmalıyız”

Yazılımcı eğitimine odaklanılması gerektiğine vurgu yapan Barış Özistek “Güçlü olduğumuz istikametimiz yetenek yani yazılım geliştirme yetkinliğimiz, kapasitemiz var. Bu alanı daha güçlendirip sıralamada yerimizi yukarı taşıyabiliriz. 85 milyonluk bir ülkeden bahsediyoruz yani yazılımcı eğitimine odaklanmamız gerek” şeklinde sözlerini tamamladı.

“Yerli yatırımcı, üretken yapay zekaya dayalı teknoloji yatırımlarına kaynak sağlamakta zorlanıyor”

Yatırımcıların kaynak bulmadaki sıkıntılarına değinen TÜSİAD Girişimcilik Ekosistemi Çalışma Grubu Eş Başkanı “Raporda birçok maddede ilk ondayız lakin derin teknoloji yatırımları konusunda on beşinci sıradayız yani EMEA Bölgesi’nde ortalardayız. Bu derin teknoloji tarafında yatırım kapasitemiz düşük manasına geliyor. Derin teknoloji yani üretken yapay zekaya, bio–science alanındaki teknoloji yatırımlarına, tohum aşamasında 10 milyon dolar yatırım ihtiyacı duyulurken bir sonraki basamakta 100 milyon dolarları aşan yatırım ihtiyacı bulunuyor. Türkiye’de 10-20 milyon doları toplamak çok zor. Türkiye’de birkaç firma gelerek fakat kaynak sağlayabiliyor. Yatırımcılar derin teknolojiye dayalı yatırım alanlarından kaçınıyor zira bir sonraki tıpta yatırım meblağları artıyor. Fon toplamak zorlaşıyor” dedi.

“Teknoloji şirketlerine getirilen vergiler, girişimcilik ekosisteme zarar veriyor”

Teknoloji şirketlerine getirilen vergi uygulamalarının girişimcilik ekosistemine kalıcı, olumsuz etkilerinin olduğunu söyleyen Barış Özistek “Teknoloji şirketleri için çok avantajlı uygulamalar bilhassa teknokentler tarafında var ama zaman zaman yapılan, bir kezlik şeklinde yapılan vergi uygulamaları, teknoloji girişimciliği ekosistemine önemli manada zarar veriyor. Tesiri çok uzun sürüyor. Örneğin, emisyon priminden vergi alınması. Türkiye’de teşebbüsçüler aldıkları yatırımların yüzde 10’unu vergi olarak ödedi. Bu uygulamanın toplam sayısı Türkiye için çok düşük lakin yerli teknoloji şirketlerimiz olumsuz etkilendi. Ayrıyeten yabancı yatırımcı Türkiye’de bir şirkete yatırım yapacağı zaman Türkiye’de sermayeden para alınıyormuş diyor. Yerli teşebbüsçü şirketler de vergi uygulamalarında öngörülebilirlik ister” değerlendirmesini yaptı.