TÜAD: Araştırma sektörü 2023 yılında yüzde 86 büyüdü

Türkiye Araştırmacılar Derneği’nin (TÜAD) Türkiye Araştırma Sektörü Büyüklüğü Raporu’na göre Araştırma sektörü 2023 yılında yüzde 86 büyüdü. TÜAD Başkanı ve Ipsos Türkiye CEO’su Sidar Gedik, ropa ilişkin olarak yaptığı değerlendirmede; “Yıllardır dalın gelişimini ve konjonktürün dalımıza tesirlerini bu rapor sonuçlarına göre takip ediyor, şirketlerimizin ve bölümümüzün yol haritasını oluşturuyoruz” tabirlerin kullandı. 

2023 yılı için Türkiye Araştırma Sektörü Büyüklüğü Raporu için 26 araştırma şirketi ve 7 bilgi toplama şirketi iştiraki ile tamamlandı. 33 şirkete varan bu katılım sayısı, geçen yıla göre dörtte bir oranında daha yüksek. Oluşturulan raporda toplam kesim büyüklüğü, TÜAD Yönetim Kurulu tarafından dalın bilgi paylaşmayan kısmı için yapılan varsayımlarla son haline getirildi. Raporun sonuçlarına göre, Türkiye’de araştırma sektörü 2023 yılında TL bazında yüzde 86 büyüdü, bu oran TÜİK tarafından açıklanan reklamcılık ve piyasa araştırması hizmetleri üretici fiyat endeksinin gerisinde kaldı. 

Araştırma şirketlerinin formülüne göre ciro dağılımları incelendiğinde, paneller ve kantitatif araştırmalar ön plana çıkıyor. Araştırmaya göre; 2023 yılı için ciro dağılımında kantitatif araştırmaların oranı yüzde 44.9 iken, panellerin oranı yüzde 39.5, kalitatif araştırmaların ise yüzde 9.2 oldu.

2018 yılından bugüne benzer düzeyde devam eden panel araştırmalarının cirosu, 2022 yılında yüzde 45’in üzerine çıkmıştı, 2023 yılında daha evvelki yıllarda sahip olduğu düzeye geri döndü. Araştırma metodu kırılımında incelendiğinde ise yüz yüze ve online ya da taşınabilir araştırmalar başı çekiyor. 2018 yılına kadar online/mobil araştırmalar hissesi yavaş bir şekilde artış gösterirken, pandeminin de tesiri ile 2019 ve 2020 yıllarında her yıl bir evvelki yıla göre hissesini yaklaşık iki katına çıkardı. Bu esnada yüz yüze araştırmaların hissesi 2020 yılında önemli bir düşüş gösterdi ve sonraki yıllarda benzer düzeylerde kaldı. 2023 yılında online ya da taşınabilir araştırmalar yüzde 45 oran ile ilk sıradayken yüz yüze araştırmalar yüzde 38 oran ile ikinci sırada yer aldı.

2023 yılı, kantitatif araştırmalar ile panel araştırmaları için istikrara dönüş yılı oldu

Araştırma şirketlerinin araştırma metoduna göre ciro dağılımları incelendiğinde, paneller ve kantitatif araştırmalar ön plana çıkıyor. 2023 yılı için ciro dağılımında kantitatif araştırmaların oranı yüzde 44.9 iken, panellerin oranı yüzde 39.5, kalitatif araştırmaların ise yüzde 9.2 oldu. 2018 yılından bugüne benzer düzeyde devam eden panel araştırmalarının cirosu 2022 yılında yüzde 45’in üzerine çıkmıştı, 2023 yılında daha evvelki yıllarda sahip olduğu düzeye geri döndü.

Kantitatif araştırmaların ciro dağılımı, araştırma sistemi kırılımında incelendiğinde, yüz yüze ve online/mobil araştırmalar başı çekiyor. 2018 yılına kadar online ya da taşınabilir araştırmalar hissesi yavaş bir şekilde artış gösterirken pandeminin de tesiri ile 2019 ve 2020 yıllarında her yıl bir evvelki yıla göre hissesini yaklaşık iki katına çıkardı. Bu esnada yüz yüze araştırmaların hissesi 2020 yılında önemli bir düşüş gösterdi ve sonraki yıllarda benzer düzeylerde kaldı. 2023 yılında online ya da taşınabilir araştırmalar yüzde 45 oran ile ilk sıradayken yüz yüze araştırmalar yüzde 38 oran ile ikinci sırada yer aldı.

Araştırma sektöründe çalışan sayısı artmıyor

Türkiye Araştırma Sektörü Büyüklüğü Raporu sonuçlarına göre; kesimde 2023 yılında toplam çalışan sayısı 2021 yılına göre yüzde 20 daha az. Raporlama çalışmasına düzenli olarak katılan 18 araştırma firmasından elde edilen verilere göre 2023 yılında araştırma sektöründe toplam çalışan sayısı  bin 573 kişi. Bu sayı, yarı vakitli çalışanlar, anketörler, freelance ve kontratlı çalışan bireyleri de kapsıyor. Tam vakitli çalışan kişi sayısına ise çalışmada raporda bin 398 kişi olarak raporlanıyor.

“Araştırma yapmadan öngörüde bulunmak, başarılı olabilmek çok zor”

TÜAD Başkanı ve Ipsos Türkiye CEO’su Sidar Gedik rapora ilişkin değerlendirmelerini şu şekilde ifade etti:

“Türkiye Araştırma Sektörü Büyüklüğü Raporu, TÜAD’ın dalımıza en çok önemli katkılarından bir adedidir. Yıllardır dalın gelişimini ve konjonktürün kesimimize tesirlerini bu rapor sonuçlarına göre takip ediyor, şirketlerimizin ve kesimimizin yol haritasını oluşturuyoruz. Bu sebeple raporun ortaya çıkmasına katkı sağlayan tüm şirketlere ve TÜAD gönüllülerine çok teşekkür ediyorum.

Hacmi itibarıyla ülke iktisadından çok daha büyük bir süratle büyümesi gereken kesimimiz, enflasyon düzeyini göz önüne aldığımızda 2023 yılında kâfi düzeyde büyüyemedi. Durumu daha net ortaya koymak için kesimin dolar cinsinden performansına da bakabiliriz. 2011 yılında cirosu 196 milyon USD olan araştırma bölümünün 2023 yılındaki büyüklüğü 118.7 milyon USD.  Türkiye ekonomisi 2011 yılından bugüne USD bazında yüzde 33 büyüyerek 1 trilyon doları aşarken, araştırma sektörü küçüldü. Bu durum da bizim toplam iktisattaki hissemizin giderek küçüldüğünü gösteriyor.

Sektörümüzdeki tüm şirketler ve meslek örgütü olarak hep birlikte bölümün büyümesine odaklanmamız kural.  Araştırmanın markalar için bir yatırım kalemi olduğu anlayışını hep birlikte yerleştirmemiz çok önemli. Zira araştırma yapmadan öngörüde bulunmak, başarılı olabilmek çok zor. Ülke dalının oyuncuları olarak en yeni yaklaşımlar, teknolojiler ve ehil insan kaynağı ile markaların araştırma yatırımlarını artırmalarını sağlamalıyız.

“2023 yılında çalışan sayımız bir evvelki yıla göre artmış olsa da 2021 yılının altındayız”

Sektörümüzün teknolojisini güçlendirmesi, üretken yapay zekâ ile teknoloji ve dijital ihtilalin yaşandığı bir periyotta dönüşmesi, bu alanlarda yeni yatırımlar yapması ve yeni yetenekleri kendisine çekmesi de kritik değere sahip. 2023 yılında çalışan sayımız bir evvelki yıla göre artmış olsa da 2021 yılının altındayız. Dalımızın geleceği için karar vericiler olarak bu hususa odaklanmalı ve araştırma dünyasının sahip olduğu insan kaynağını artırmalıyız. Genç yetenekler için devamlı öğrenip kendilerini geliştirecekleri, araştırma yaparken üretken yapay zekâ ile kendi hudutlarını zorlayacakları ve vaktin ruhunu yakalayacakları bir dal olmalıyız.”