TTB’den Hatay raporu: Binaların yıkımı, enkaz kaldırma ve depolama alanlarına taşınması mevzuata uygun yapılmıyor

Türk Tabipler Birliği (TTB) Emekçi Sağlığı ve İşyeri Hekimliği Kolu, Hatay Müşahedeleri Değerlendirme Raporu’nu yayınladı. Raporda, “Binaların yıkımı, enkaz kaldırma ve süreksiz depolama alanlarına taşınması ve ayrıştırılması basamaklarının hiçbiri mevzuata ve bilimsel kriterlere uygun yapılmamaktadır. Tozdan kaynaklı problemlerin önlenmesi amacıyla ortam ölçümleri ve buna bağlı olarak çalışanların tozun tesirlerinden korunmalarını sağlamak için herhangi uygulamaya rastlanmamıştır” denildi.

Türk Tabipler Birliği (TTB) Emekçi Sağlığı ve İşyeri Hekimliği Kolu, Hatay Müşahedeleri Değerlendirme Raporu’nu yayınladı. Raporda, şu saptamalara ve değerlendirmelere yer verildi:

“Binaların yıkımı mevzuata ve bilimsel kriterlere uygun yapılmamaktadır”

“Hem bizim müşahedelerimiz hem de bölgedeki insanların transferine göre binaların yıkımı, enkaz kaldırma ve süreksiz depolama alanlarına taşınması ve ayrıştırılması basamaklarının hiçbiri mevzuata ve bilimsel kriterlere uygun yapılmamaktadır.

Bölgedeki inşt ve moloz iş alanlarının tamamında önemli bir iş yetiştirme baskısı bulunmaktadır. Bu baskı ortamı, Personel Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) önlemlerinin uygulanmasını ve denetlenmesini zorlaştırmaktadır. Bu ortamda çalışmak zorunda kalan İSİG çalışanlarının önemli gerilim yükü bulunmaktadır. Yaklaşan yerel seçimin beraberinde getirdiği politik korkuların emekçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin göz arkası edilmesine yol açması kabul edilemezdir. İSİG önlemlerinin uygulanmadığı bu ortamda, meydana gelecek kazaların ve ölümlerin sorumluluğu İSİG çalışanlarında değil, patronların ve devletindir.

“Çalışanların tozun tesirlerinden korunmalarını sağlamak için herhangi uygulamaya rastlanmamıştır”

“Çok sayıda inşt işinin, moloz kaldırma çalışmasının devam ettiği il merkezinde gözle görülür bir toz yoğunluğu bulunmaktadır. Kısa, orta ve uzun vadede en çok önemli tehlikelerden biri olacağı öngörülen hava kirliliğine bağlı sağlık problemlerinin önlenmesine ilişkin ortam ve sağlık nezaretlerinin yapıldığı herhangi bir iş alanı görülmemiştir. Hiçbir çalışma sahasında Tozla Mücadele Yönetmeliği gereği tozdan kaynaklı problemlerin önlenmesi amacıyla ortam ölçümleri ve buna bağlı olarak çalışanların tozun tesirlerinden korunmalarını sağlamak için herhangi uygulamaya rastlanmamıştır.

Yıkım ve moloz ayrıştırma süreçlerinin hiçbirinde Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği’nin gereklerinin yerine getirildiğine dair bir müşahede yapılamamıştır. Çalışma sürecinin hızlandırılması ve bilhassa yerel seçimlere kadar bitirilmesi istikametindeki yaklaşım sebebiyle bunun yapılamayacağı, konuşulan bütün yetkililer tarafından açıklıkla ifade edilmektedir.”

“Sulama yapılmayan süreçler konusunda yasal otoriteler şikayet edilmesine karşın hiçbir sonuç alınmadı”

“Bina yıkımı ve moloz ayrıştırma süreçleri sırasında uygulanabilecek en kolay ve somut önlemlerden biri sulama yapılmasıdır. Hem bizim gözlemlerimizde hem de bölgedeki insanların aktardığına göre bu süreçler sırasında sulama yapılmamaktadır. Bu süreçler sebebiyle şehirde gözle görülür toz bulutları oluşmaktadır. Sulama yapılmayan süreçler konusunda yasal otoritelere şikâyet edilmesine karşın, hiçbir sonucun alınmadığı bölgedeki insanlar tarafından aktarılmıştır.

Bölgedeki inşt ve moloz iş alanlarının, gözlemlendiği kadarıyla tamamında emekçi sağlığı ve iş güvenliği hizmetleri Ortak Sağlık Güvenlik Üniteleri (OSGB) eliyle yürütülmektedir. Sahada iş yapmakta olan yüzlerce taşeron ve bunların anlaştığı bir o kadar OSGB’nin bulunduğu bu ortamda, İSİG hizmetlerinin yalnızca kâğıt üzerinde görüldüğü, sahada herhangi bir tesirinin olmadığı gözlenmektedir.”

“Ölüme yol açacak iş kazalarını önleyecek toplu muhafaza önlemlerinin uygulanmadığı gözlemlendi”

“İş makineleri operatörleri çoğunlukla şantiyelerde günübirlik çalışmaktadırlar. İnşt alanlarına çalışmak üzere giren bu operatörlerin İSİG eğitimi alıp almadıklarına, sağlık nezaretlerinin yapılıp yapılmadığına ve uygun ferdî hami ekipmanlarının bulunup bulunmadığına dair denetimler yapılmamaktadır. İnşt alanlarında, yüksekten düşme benzeri gerçekleşmesi durumunda yüksek ihtimalle mevte yol açacak iş kazalarını önleyecek toplu müdafaa önlemlerinin uygulanmadığı gözlemlenmiştir.

İnşt ve moloz iş alanlarındaki personellerin ferdî hami ekipman kullanımında eksiklikler göze çarpmaktadır. İş ayakkabısı bulunmayan, uygun iş eldiveni kullanmayan personeller gözlemlenmiştir. Hiçbir iş sahasında teneffüs kollayıcı maskelerin kullanıldığı gözlemlenmemiştir. İş makineleri operatörlerinin, sahada çalışırken araç içinde olmalarından dolayı tozdan etkilenmeyeceklerine dair yaygın bir yanlış bilgi olduğu görülmüştür. Bu durum, İSİG eğitimlerinin içeriği, niteliği ya da gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda kuşku uyandırmaktadır.”

“Denetimleri yapılmayan bu çalışma ortamlarında gerçekleşecek vefatlar iş cinayetidir”

“Gözlemlediğimiz iş alanlarında, gerçekleşmesi mümkün iş kazaları ve meslek hastalıkları bizim açımızdan öngörülemez ve önlenemez değillerdir. Kontrol sorumluluğu dahil bu iş alanlarının nasıl inançlı hale getirileceği bilinmektedir. Gerekli önlemlerin alınmadığı ve kontrolleri yapılmayan bu çalışma ortamlarında gerçekleşecek ölümlerin iş cinayeti olacağı unutulmamalıdır.”