Tarihçi İlber Ortaylı: Dünyayı görgüsüzce gezenler var

Prof. Dr. İlber Ortaylı, çocukken babasının sıraladığı Türkiye’nin zenginleri listesinden bir tek Koç ailesinin kaldığını söyledi. Ortaylı, “Aynı Güney Amerika gibi. Servetlerin el değiştirmesi yirmi yılı bulmuyor” dedi. Toplum olarak dünyayı anlamak, gezginlik başlıklarında da büyük kahırlar yaşandığını da belirten tarihçi muharrir, “Dünyayı gezin, keşfedin. Gezin derken para saçın demiyorum. Dünyayı görgüsüzce gezenler var” dedi.

Bu yıl altıncısı düzenlenen Edremit Kitap Fuarı’nın “Yaşam Uzunluğu Onur Ödülü” tarihçi ve akademisyen muharrir Prof. Dr. Ortaylı’ya verildi.

Fuar programının açılışı da Ortaylı söyleşisiyle yapıldı. Tarihçi muharrir, kıyıların halka kapatılmasından Ege’deki nüfus değişimlerine, gezginlik kültüründen Türkiye’deki eğitim sisteminin sıkıntılarına kadar birçok mevzuda çok önemli açıklamalar yaptı.

“20 yılı aşkın bir müddettir zeytinlik alanlarımız yok ediliyor”

Kendisinin de uzun süre bu yörede ikamet ettiğini belirten ve Edremit’in zeytincilik ismine çok çok önemli bir lokasyon olduğunu hatırlatan Prof. Dr. İlber Ortaylı, “Edremit zeytin bölgesi olduğu hepinizin malumu. Fakat 20 yılı aşkın bir müddettir zeytinlik alanlarımız yok ediliyor. Zira insanımız aç gözlü. Bu açgözlülük yalnızca Türklere mahsus bir şey de değil. Maden açıyorlar, ağaçları kesiyorlar. Kıyılara otel yapıyorlar. Kıyılara otel yapılması memnudur” dedi.

“Memnu” yani yasak olmasının nedenini ise “Çünkü denizden gelen rüzgarı kesiyor. Dahası kıyılar kapatılıyor. Kıyılara adam el koyuyor. Kıyılara el koyamazsın, yok o denli bir şey. Buralar tamamen kamu mülkiyetindedir. Bu türlü sosyal devlet olmaz” tabirleriyle aktardı.

Türkiye nüfusunun süratle arttığını ve bu tabloda kıyılar için ileride büyük hengameler çıkacağını vurgulayan İlber Ortaylı, “Bu arbede çıksın istemiyorsanız ki ben istemiyorum. Kıyıların otellere, özel plajlara açılmasına pürüz olun!” sözleriyle yetkililere seslendi.

“Servetlerin el değiştirmesi yirmi yılı bulmuyor”

Gelen bir soru üzerine Türkiye’de zenginliğin de daima el değiştirdiğini vurgulayan İlber Ortaylı, “Türkiye’de servet sahipleri süratli değişir. 7-8 yaşlarında iken babam bana Türkiye’nin zenginlerini saymıştı. Bugün o listeden yalnızca Koç ailesi var. Yani aynı Güney Amerika gibi. Servetlerin el değiştirmesi yirmi yılı bulmuyor” dedi.

“Bu zenginlerin tüketim kültürleri de yok”

Bu kadar gösterişli tüketimin, Batı Avrupa’da bile olmadığını söyleyen Prof. Dr. Ortaylı, “Görüyorum, özel uçaklarla, ‘business class’ta çoluk çocuk gidiyorlar 1-2 stlik seyahatlere. Bizim bu zenginlerin Avrupa’da gittikleri ilk yer neresi biliyor musunuz? Fransa’da, İtalya’da tekrar işportacılar…Tüketim kültürleri de yok yani” dedi.

“Dünyayı görgüsüzce gezenler var”

Toplum olarak dünyayı anlamak, gezginlik başlıklarında da büyük zahmetler yaşandığını belirten tarihçi muharrir, “Dünyayı gezin, keşfedin. Gezin derken para saçın demiyorum. Dünyayı görgüsüzce gezenler var. Gezmek demek servet harcamak demek değil, ikinci sınıf da gezilir. Bir profesör arkadaşım vardı. Bekliyorlar havalimanında, birinci sınıfta yer yok, ikinci sınıfta da yok, ta üçüncü sınıfla gelmiş. Sonra dedi ki ben hep üçüncü sınıfla gezerim zira dördüncü sınıf yok” diye konuştu.

Söyleşinin akabinde tarihçi müellif Prof. Dr. İlber Ortaylı’ya “Yaşam Uzunluğu Onur Ödülü” takdim edildi. Yedi gün sürecek olan 6. Edremit Kitap Fuarı 25 Ağustos Pazar akşamı sona erecek.