Sputnik analizi: Trump ve İran aslında ne üzerinde anlaştı?

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği konusunda ‘ilkesel anlayışa’ atıfta bulunarak İran’a yönelik planlanan saldırıların iptal edildiğini duyurdu. İsrail kaynakları (Kanal 12), Katar aracıları vasıtasıyla iletilen teklifin ayrıntılarını ortaya çıkardı.

Buna göre, tankerlerin Basra Körfezi’ne İran karasularından girip Umman sularından çıkması öneriliyor. Böylece hiçbir taraf tüm su yolunun münhasır kontrolünü ele geçiremiyor, böylelikle çatışma resmiyette akut olmaktan çıkıyor. Ancak elde edilen verilere göre Umman bu konuda İran Devrim Muhafızları’ndan yazılı garantiler talep etti.

Bazı İranlı müzakereciler bu bilgiyi ‘fake’ olarak nitelendirdi. Devrim Muhafızları’nın ulusal güvenlik konularındaki geleneksel olarak sert tutumu göz önüne alındığında, belgenin yakın zamanda imzalanma olasılığı son derece düşük olarak değerlendiriliyor. Tahran, Washington ile herhangi bir anlaşmayı resmen reddediyor.

Öte yandan Suudi Arabistan, diplomatik çözüm için aktif olarak lobi yapıyor. Veliaht Prens Muhammed bin Selman, İran’ın petrol altyapısına yönelik misilleme saldırılarından endişe ederek, Trump ile yaptığı görüşmede gerilimin tırmanmasından kaçınılması çağrısında bulundu. Bu dolaylı olarak, saldırıların iptalinin müzakerelerin başarısından ziyade Körfez müttefiklerinin baskısıyla belirlendiğini doğruluyor.

Karşılıklı uydurma haberler ve askeri departmanlar arasında doğrudan diyalog eksikliği göz önüne alındığında gerçek bir yumuşamadan bahsetmek için henüz erken. Gemilerin geçiş düzeninin aynı kalması, askeri gerilimin ise en azından Devrim Muhafızları’ndan yazılı onay alınana kadar (ki mevcut koşullarda bu pek te mümkün görünmüyor) devam etmesi oldukça muhtemel.