Sigorta sektörünün prim üretimi yüzde 81 arttı

Türkiye Sigorta Birliği’nden (TSB) derlenen verilere göre, geçen yılın ilk yarısında 210 milyar 529 milyon lira düzeyinde olan prim üretimi bu yıl yüzde 80,7 artış göstererek 380 milyar 369 milyon 870 bin 491 liraya yükseldi.

Prim üretiminin yüzde 88,6’sını 337 milyar 26 milyon lira ile hayat dışı sigortaları oluştururken, hayat sigortaları branşı 43 milyar 343 milyon lira ile yüzde 11,4’lük hisse aldı.

Oto sigortaları 131,4 milyar lira prim üretimi ile toplam üretiminin yüzde 39’unu gerçekleştirerek kesimin lokomotifi olmayı sürdürdü. İlk yarıda trafik branşı prim üretimi bir evvelki yılın aynı periyoduna göre yüzde 69,6 artış göstererek 81 milyar liraya ulaştı. Branşın toplam hayat dışı içerisindeki hissesi bu periyotta yüzde 24 olarak gerçekleşti.

Kasko branşında prim üretimi yüzde 41,2 büyüyerek 50,4 milyar liraya yükseldi. Kaskonun toplam hayat dışı içerisindeki hissesi ise söylediği söz edilen periyotta yüzde 15 oldu.

Yangın ve doğal afetler branşı ise yüzde 124 artışla 57,8 milyar lira, hastalık-sağlık branşı yüzde 100 artışla 63,1 milyar lira prim üreterek öne çıkan diğer branşlar oldu.

Yıl sonunda 900 milyar liralık prim üretimi hedefi

Türkiye Sigorta Birliği Başkanı Uğur Gülen, ilk yarıda prim üretiminin beklenen düzeylerde gerçekleştiğini ifade etti.

Sektörün 2024 yılında enflasyonun üzerinde büyüyeceğine dikkati çeken Gülen, yıl sonunda yüzde 80 artışla 900 milyar lira düzeylerine ulaşan prim üretimi öngördüklerini vurguladı.

Geçen yıl sonunda kesimin iktisada sağladığı fon meblağının 1,2 trilyon lira düzeyinde olduğunu hatırlatan Gülen, şunları kaydetti:

“Sektörümüz 2024 Mart dönemi itibarıyla iktisada sağladığı 1,4 trilyon lira fon meblağı ile ulusal tasarrufların artırılmasına ve uzun vadeli finansman kapasitesi sunarak sermaye piyasalarının derinleşmesine yardımcı oluyor. Toplam fon meblağının 903 milyar lirası emeklilik fonlarından, 473 milyar lirası ise şirket bilançolarında yer alan finansal enstrümanlardan oluşuyor. Geçen yıl olduğu benzeri yüzde 24’lük hisse ile tahvil-bono en fazla yatırım yapılan enstrüman olarak öne çıkarken, fon büyüklüğünün geri kalan kısmı ise yüzde 19,4 ile değerli maden, yüzde 17,9 ile diğer sermaye piyasası araçları, yüzde 16,9 ile pay senedi ve yüzde 11,4 ile vadeli mevduat/katılım hesaplarından oluşmakta. Bilhassa altını çizmek isterim ki sigorta dalımızın yatırımları, kesimin finansal sağlamlığı ve sürdürülebilirliği için çok önemli olmakla birlikte, sunduğu katkı bundan ötürü ülke ekonomisi için de çok önemli bir rol oynuyor.”

Gülen, yılın ilk 6 ayına ilişkin yaptığı değerlendirmede bölümün uzun vakittir beklediği yangın sigortası zelzele tarifesinde değişiklikler yapıldığını anlattı.

Bu sayede dalın yangın bedelleri ile tarife primlerinde makul bir düzelme olduğuna dikkati çeken Gülen, şu bilgileri paylaştı:

“Bu hususun kesimin epey lehine düzenlemeler olduğunu düşünüyorum. Bina tamamlama sigortası da çok önemli potansiyeller barındırmakla birlikte, ek düzenleme gereksinimleri içeriyor lakin düzenlemenin çıkmış olması bölümün yeni bir üretim çizgisine kavuşturması açısından yararlı olduğu açık. Birlik olarak, Bina Tamamlama Sigortasının yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalarımızı yürütmeye ve kıymetini her platformda dile getirmeye devam ediyor olacağız.”

“Vida sıkarak makinenin fonksiyon bütünlüğünü elde etmek mümkün görünmüyor”

Gülen, zarurî trafik sigortasında hasar maliyetine göre endekslemenin uzun müddettir devam eden trafik ziyanlarını regüle etmek için getirildiğine değinerek, “Sektörün yaşadığı gerçek enflasyonun gerisinde kalan, frekans gelişimlerini dikkate almayan ve yeniden değerlendirilmesinde yarar olacak bir enstrüman. Vida sıkarak makinenin fonksiyon bütünlüğünü elde etmek mümkün görünmüyor. Bunun yerine önce bantlı sistem, gerisinden da bir an önce serbest tarife uygulamasına geçilmesi gerektiğini, Hasar Maliyet Endeksi bir kere daha ortaya koymuş oldu.” açıklamasında bulundu.

Beklenen Marmara zelzelesinin 300 milyar dolar mali kayba yol açacağının tahmin edildiğini bildiren Gülen, bu sayı dikkate alındığında sigorta şirketlerinin gerek reasürans kapasitesi bulma gerekse fon yaratma ihtiyaçlarının çok önemli gündem unsurları arasında yer aldığını aktardı.

Gülen, enflasyonist ortamda TL olarak belirlenen limitlerin dönem içinde çok önemli kayba uğradığını ifade ederek, şöyle devam etti:

“Bu nedenle tarife limitinin yangın sınai ve ticari rizikolar için güncellenmesi yurt dışı reasürans piyasalarına verilecek mesaj açısından kıymet taşıyor. Ayrıyeten enflasyon ve buna bağlı olarak varlık kıymetlerindeki artışlar nedeniyle ihtiyari zelzele tarifesinde serbest tarifenin uygulanmasında referans alınan sigorta bedelinin artırılması, alınması gereken bir aksiyondur. Bu manada yapılan değişiklikler yaşanan büyük bir doğal afetten ve enflasyonun yarattığı tesirler nedeniyle gerek beklenen Marmara sarsıntısına hazırlık gerekse uluslararası reasürans piyasalarına verilen mesaj açısından çok önemli bir adım olmuştur.

“Çatı kanun devreye giriyor”

Gülen, orta vadeli programda yer alan zarurî afet sigortası (ZAS) kapsamında sel ve yer kayması başta olmak üzere, diğer afetler için de teminat sağlanmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü hatırlattı.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından ZAS ile ilgili mevzuat taslaklarının TSB ile paylaşıldığını dile getiren Gülen, “Konu taslaklarıyla ilgili Birliğimiz görüş ve teklifleri ile üyemiz şirketlerden alınan görüşler, ayrıyeten Zarurî Sarsıntı Sigortasından Mecburî Afet Sigortasına geçişte İhtiyari Sarsıntı Teminatı uygulamasına ilişkin tekliflerimiz ilgili taraflar ile paylaşılmıştır” diye konuştu.

Gülen, yılın ikinci yarısında daha çok serbest tarife, trafik maliyetlerini azaltacak Baremo modeli ve değer kaybı teminatının kısıtlanması mevzularının konuşulacağını vurguladı.

Yaklaşık 2 yıldır gündemde olan Sigortacılık Kanunu’na değinen Gülen, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Çatı kanun da bu kapsamda devreye giriyor. Bu kapsamda SEDDK tarafında sigorta şirketlerinin lisans alması, lisans iadesi ve lisansına el konulması ile bu başlıklardaki regülasyon ferdî sorumluluk unsurlarına yönelik kanun madde taslak çalışmaları yürütülüyor. Bölüm olarak 2023 yılı sonunda, Sigortacılık Kanunun tüm unsurlarını içeren görüşlerimizi SEDDK ile paylaştık. Diğer yandan, TSB olarak bizler de bilhassa sigortacılığa özel sözleşme kanunu ile tazminat yapısını içeren bir çatı kanun oluşturulması istikametindeki görüşlerimizi SEDDK ile paylaştık ve danışmanlar ile birlikte bu hususta hazırlıklar yapıyoruz. Bölümümüzün hasar maliyetlerini ve hasar ödeme süreçlerinin lakin bu sayede daha iyi noktalara geleceğini düşünüyor ve bu yönde hazırlıklarımızı yapıyoruz. Dolayısı ile yılın ikinci yarısı TSB açısından çalışmalara sürat vereceğimiz, hasar maliyetlerini ve müddetleri kısaltmak için çalışmaları arttıracağımız, altyapı iyileştirmeleri için efor sarf edeceğimiz, kanun altyapıları için efor koyacağımız ve primlerdeki artışlar ile yeni üretim alanları yaratmaya çaba edeceğimiz bir dönem olacak.”

“Büyümenin bu yılın ikinci yarısında da aynı ivmeyle sürmesini bekliyoruz”

TSB Başkanı Gülen, 20 yılı aşkın müddettir istikrarlı büyümesini sürdüren BES’in katılımcı sayısının 16,5 milyonu aşarken, devlet katkısı dahil toplam fon büyüklüğünün 1 trilyon liralık kritik eşiği yakaladığını söyledi.

BES’in ilk yarı performansını değerlendiren Gülen, şunlara vurgu yaptı:

“Bu yıl başına göre istekli BES tarafında katılımcı sayısı artışı yüzde 6 düzeyinde gerçekleşirken fon büyüklüğü tarafında ise yüzde 41’lik dikkate değer bir büyüme yaşandı. Fonlardaki bu büyüme hem iştirakçilerin katkı hissesi artışından hem de fonların son birkaç yılda gösterdiği yüksek performansı istikrarlı biçimde sürdürmesinden kaynaklandı. Hem katılımcı sayısında hem de fonlardaki büyümenin bu yılın ikinci yarısında da aynı ivmeyle sürmesini bekliyoruz.”

Gülen, bu yıl içinde hayata geçen BES’in sürdürülebilir yapısına ilişkin yeni düzenlemeleri hatırlatarak, “BES’ten ayrılan iştirakçilerin çok önemli kısmının birikime ihtiyaç duyduğu için ayrıldığı biliniyor. İştirakçilerin kısa vadeli nakit gereksinimleri nedeniyle sistemden çıkışlarının önlenmesi için kısmi ödeme alınmasına ve birikimlerin teminat olarak gösterilmesine fırsat tanındı. Böylece hem iştirakçilerin sistemde mevcut haklarının korunması hem de fon büyüklüğünün sistem içinde sürekliliğinin sağlanması hedefleniyor” tabirlerini kullandı.

Birikimlerin bankaya teminat gösterilmesi uygulamasına bu yılın haziran ayı itibarıyla başladığına dikkati çeken Gülen, bir ay benzeri kısa bir sürede 61 milyon liralık BES fonunun bankalara teminat olarak gösterildiğini ve bunun karşılığında 171 kişinin 12,2 milyon lira meblağında kredi kullandığını belirtti.

Gülen, kısmen ödeme uygulamasının da 1 Temmuz 2024’te yürürlüğe girdiğini anımsatarak, “Bu uygulamadan yararlanabilmek için belli koşulların kesinlikle sağlanması gerekeceğinden en azından ilk kademede ağır bir kullanımın beklendiğini söyleyemeyiz. Bu düzenleme istikrarlı bir büyüme trendine sahip emeklilik fonlarındaki büyümenin sürdürülebilirliğine, iştirakçilerin sistemde mevcut haklarını koruyarak çıkışların çok büyük ölçüde azalmasına destek sağlayacak. Uygulamanın iştirakçilerin acil nakit muhtaçlıkları için sistemden tamamen çıkmalarını engelleyeceğinden uzun vadede fon büyüklüğüne de pozitif tesir etmesini bekliyoruz” değerlendirmesini yaptı.

İlk çeyrekte bölümün 14 milyar lira dolaylı vergi ve 6 milyar lira kurumlar vergisi olmak üzere toplamda 20 milyar lira vergi ödeyerek devlete katkı sağlamaya sürdüğünü söyleyen Gülen, “Ülkemiz sigortacılığında bugün dünya devi sigorta gruplarının yatırımları bulunuyor ve bu dev şirketlerin ülkemiz ekonomisine ve geleceğine olan itimatları yatırım yaptıkları ilk günkü benzeri aynı heyecanla devam ederken, bölümümüze olan yatırım ilgisi yerli ve yabancı yatırımcılar tarafından hala yüksek seviyede olmaya devam ediyor” dedi.