Reklam Kurulu yılın ilk toplantısında ceza yağdırdı

Aldatıcı reklam ya da haksız ticari uygulamalar nedeniyle 2024 yılında 277 milyon liranın üzerinde para cezası uygulayan Reklam Kurulu’nun 16 Ocak 2025 tarihinde gerçekleştirilen 353 sayılı 2025 yılının ilk toplantısında, tüketicileri aldatan, yanıltan, deneyim ve bilgi eksikliklerini istismar eden reklamlar ile haksız ticari uygulamalar incelendi.

Reklam Konseyi’nin bu ayki toplantısında görüşülen 209 adet belgeden 189’unun mevzuata aykırı olduğu tespit edildi. Söz konusu reklam ve ticari uygulamalar hakkında 1 dosya hakkında tedbiren durdurma kararı ve 188 dosya hakkında reklam durdurma cezaları ile birlikte, toplam 29 milyon 136 bin 384 lira idari para cezası ve aykırı bulunan belgelerden 10’una tüketici mağduriyetlerinin önlenmesine ismine erişim engeli idari önleminin uygulanmasına karar verildi.

Toplantıda finansal piyasalar öne çıktı

Reklam Kurulu toplantıda tüketicilerin etrafa ilişkin hassasiyetlerinin istismar edilmesinin engellenmesi maksadıyla bankacılık sektöründe etrafa ilişkin beyanlarının kullanımına yönelik incelemeler gerçekleştirildi. Yapılan incelemede, enerji kimlik dokümanı bulunan konutlara özel “yeşil konut kredisi” ve elektrikli ve hibrit araçlara özel “yeşil taşıt kredisi” benzeri kredi reklamlarında ana vdin açık ve anlaşılır şekilde belirtilmesi gerektiği, lakin reklamlarda faiz oranı ya da ücret muafiyeti benzeri avantajlardan bahsedildiği fakat bu avantajlara dair kâfi bilgilendirmenin yapılmadığı tespit edildi. Ayrıyeten, etrafa ve tabiata hassaslığa ilişkin olarak “cazip” ve “uygun” faiz oranı ya da ücret muafiyetinden bahsedilmesine karşın uygulamada standart kredilerden bir farklılığın olmadığı ve son olarak gerçekleştirilen çevresel aksiyonların gerçekte olduğundan daha fazla tesir yarattığı yönünde izlenim oluşturulduğu konuları tespit edildi.

Bu kapsamda, bahsi geçen karşıtlıkları içeren reklamlarla ilgili olarak, 10 banka hakkında reklamların “durdurulması cezası” uygulanmasına, ayrıyeten finansal piyasalara ilişkin birlik ve sivil toplum kuruluşlarına dağıtımlı yazı ile bilgilendirme yapılmasına karar verildi.

“Tüketicilerin Eksiksiz ve Doğru Bilgilendirilmesi”

Finansal kontratlara taraf olan tüketicilerin en uygun kredi teklifini seçebilmesi ve bölümde adil rekabetin sağlanabilmesi için kredi reklamlarında faiz ve kar hissesi dışında tüm ücret, komisyon ve masraflar da belirtilmesi ve kredinin toplam maliyetini ve yıllık maliyet oranını gösteren bilgiler, reklamın ana bildirisinde yer almalıdır. Bu kapsamda Reklam Kurulu tarafından bir finansman şirketinin araç kampanyası reklamında, faiz oranlı kredinin kuralı olarak alınan katılım fiyatının ana iletide yer almadığını ve bu fiyatın dahil olduğu yıllık maliyet oranı bilgisinin verilmediğini tespit edildi. Böylece tüketicilerden kredinin gerçek maliyetinin gizlendiği belli oldu. Bu münasebetlerle söylediği söz edilen reklamların durdurulmasına karar verildi.