Prof. Dr. Mehmet Aydın: İstilacı balık türleri dünyada 345 milyar dolarlık kayba neden oluyor

Ordu Üniversitesi Fatsa Deniz Bilimleri Fakültesi Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Aydın, istilacı balık cinslerinin dünyada 345 milyar dolarlık ekonomik kayba neden olduğunu kaydetti.

Prof. Dr. Mehmet Aydın: İstilacı balık türleri dünyada 345 milyar dolarlık kayba neden oluyor
Yayınlama: 12.07.2023
20
A+
A-

Prof. Dr. Mehmet Aydın, Samsun Tarım ve Orman Kent Müdürlüğünce, müdürlüğün konferans salonunda düzenlenen “İstilacı balık cinsleri ve hayalet ağlar” çalıştayında, istilacı tiplerin geldikleri lokasyonlarda bulundukları alana zarar vermediğini lakin diğer bir yere taşındığında ziyanlı olduklarını söyledi.

Bulundukları ekosistem içinde iklim koşulları, suyun sıcaklığı, tuzluluk oranı benzeri birçok parametrenin o çeşidin istilacı olmasını engellediğini vurgulayan Aydın, “Orada çok yüksek stoğa yahut başkalarına ziyanlı tesir verecek bir duruma gelmiyor. Zira bu, ekosistemin bir kuralı. Ekosistem 3-5 yılda, hatta 500 yılda oluşmuyor, yüzbinlerce yılda oluşuyor. Yani yüzbinlerce yıl dönen sistemde hayatta kalanlar kalıyor, sistemi devam ettiriyor ve bir düzen kuruluyor. Biz de insanlar olarak bu düzene diyoruz ki, ‘Yok o denli olmaz, bu tertibi bu türlü çevirmemiz lazım’. Sistemde bir gedik açıyoruz. Açtığımız gediği de bu fırsatçı çeşitler kullanıyor ve ekonomik yahut biyolojik kayıplara neden oluyorlar” diye konuştu.

Aydın, istilacı cinslerin büyük kısmının denizel aktivitelerle yer değiştirdiğine işaret ederek, şöyle devam etti:

“İstilacı balık cinsleri Avrupa Birliği kapsamında 12,5 milyar dolarlık, dünyada da 345 milyar dolarlık ekonomik kayba neden oluyor. Yabani çeşitlerle mücadele için en çok önemli teknikler yayılma yollarını belirlemek, yerleşmeden ve yayılmadan önce engellemek. Zira yerleştikten sonra mücadele etmek çok zor. Erken tespit çok çok önemli bir şey. Bizim de bilim insanları olarak sizlerden beklediğimiz şey, yeni bir tıp gördüğünüz, bilmediğiniz bir canlıyla karşılaştığınız zaman bizlere ulaşmanız. Bizim için de çok çok önemli bunlar.”

İstilacı cinslerin yayılımında pek çok yol bulunduğunu anlatan Aydın, “Doğal yollar, deniz nakliyatı, yatçılık yahut akvaryumculuk sistemi benzeri değişik nedenlerle yayılım gösteriyorlar. Bilhassa de Pasifik’teki yahut Hint Okyanusu’ndaki canlının Karadeniz’e gelebilmek için olağan kurallarda Afrika’yı dolaşıp boğazdan geçmesi gerekirdi fakat insanoğlu Süveyş Kanalı’nı açtı. Akdeniz, Ege ve Karadeniz’e hayvanların süratli şekilde girmesini sağladı. Son 50 yılda 80 balık çeşidi olmak üzere bir sürü deniz canlısı, 500 küsur canlının sisteme girmesi sağlanmış oldu” tabirlerini kullandı.

‘Balıkların etinden mikroplastik çıkıyor’

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan Ayaz ise hayalet ağlar ve Türkiye’deki durum hakkında bilgi verdi.

Deniz ve göllerde unutulan ağların avlanmaya sürdüğünün altını çizen Ayaz, şunları kaydetti:

“Denizlerde ağlar neden artıyor? Birincisi, hakikaten kaybolması. İkincisi, maalesef cehaletten denizi çöplük olarak kullanmaktan kaynaklanıyor. Oburu ise terk edilmiş ağlardır. Bilhassa sepet dediğimiz yemli tuzaklar 30 yıla kadar av yapabiliyor. Bu ağların kirlilik tesiri var denizde. Yeni yapılan araştırmalara göre balık cinsleri mikroplastik yemeye başladı. Onlarla bizler de mikroplastikleri yemeye başladık. Kimse farkında değil fakat balıkların etinden mikroplastik çıkıyor. Karadeniz’de de derelerden ötürü bilhassa çok önemli mikroplastik külfeti oluştuğunu biliyoruz.”

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Melek Özpiçak da Samsun’da iç sularda ve denizlerde yaptıkları araştırmada 21 familyaya ait 55 balık çeşidi tespit edildiğini aktardı.

Çalıştaya Tarım ve Orman Kent Müdür Vekili Nail Kırmacı, Samsun Su Ürünleri Kooperatifler Birliği Başkanı Atıf Malkoç ile balıkçılar katıldı.

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.