Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Kolektif Güvenlik Mutabakatı Örgütü’nün (KGAÖ) yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve sorumluluk alanını kabul etmemesi halinde Erivan’ın bu örgütten çıkacağını ifade etti.
Ermenistan’ın KGAÖ’yle bağlantılarda sorun yaratmadığını, meselelerin sorumluluk alanıyla ilgili soru gündeme gelip Erivan cevap alamadığında baş gösterdiğini savunan Paşinyan, “KGAÖ’deki saygıdeğer ortaklarımızdan bir soruya cevap vermelerini bekliyoruz ve hatta rica ediyoruz. KGAÖ’lü meslektaşlarımıza göre Ermenistan’ın hâkim toprakları nerede ve örgütün Ermenistan’daki sorumluluk alanı nerede?” diye konuştu.
Paşinyan, “Eğer KGAÖ, örgütün Ermenistan’daki sorumluluk alanının neresi olduğu sorusuna karşılık verirse ve bu soru bizim vizyonumuza da uygun olursa o zaman aramızdaki sorunun çözülmüş olduğunu kabul edeceğiz. Aksi takdirde Ermenistan KGAÖ’den ayrılacaktır. Ne zaman olduğunu söyleyemem” dedi.
Bu sorunun gökten gelmediğini, daha önce önemli tartışmaların olduğunu ve o zaman KGAÖ ve Rusya’dan Ermenistan’ın hükümran topraklarının kendileri için ‘kırmızı çizgi‘ olduğuna dair net bir cevap aldıklarını anlatan Paşinyan, “Ancak Mayıs 2021’deki olaylar meydana geldiğinde (Ermeni-Azeri sınırında tansiyonun tırmanması, Azerbaycan ordusunun Ermenistan topraklarına girmesi), ‘kırmızı çizginin’ aşıldığını resmi olarak kaydettik ve KGAÖ’de kriz idaresiyle ilgili mutabık kalınmış adımlar, eylemler olmadığını hissettik. O zaman bunu kamuoyunda gündeme getirmedik, resmi seviyede istişare ettik lakin daha sonra Kasım 2021 ve Eylül 2022 olayları yaşandı” tabirlerini kullandı.
O devirlerde KGAÖ’den gözlemci gönderme önerisi geldiğinde de soru işaretleri doğduğunu, çünkü barış güçlerinin ve gözlemcilerin tarafsız bir yapının temsilcileri olduğunu, KGAÖ’nün ise kendilerinin yer aldığı bir örgüt olduğunu belirten Paşinyan, bundan ötürü soru işaretlerinin yeniliğini koruduğunu söyledi.
Geçen ay Paşinyan, kolektif güvenlik muahedesinin Ermenistan’a yönelik olarak uygulanmadığını öne sürerek Erivan’ın KGAÖ’deki iştirakini dondurduklarını belirtmişti.
Erivan tekraren KGAÖ ve Rusya’yı yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçlamıştı. Ermenistan Güvenlik Kurulu Sekreteri Armen Grigoryan, 2022 Eylül ayında ‘geniş çaplı saldırıya’ uygun tepki vermemekle suçladığı KGAÖ’den hiçbir beklentileri olmadığını dile getirmişti.
Başbakan Paşinyan, 23 Kasım 2023 tarihinde Minsk’te düzenlenen KGAÖ Zirvesi’ne katılmayı reddetmişti.
Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, Ermenistan’ın KGAÖ’nün ortak tatbikatlarına ve eğitimlerine iştirakinin çok önemli olduğunu dile getirmişti. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, KGAÖ dahil tüm mevzularda Ermeni dostlarla diyalogu sürdüreceklerini açıklamıştı.
KGAÖ, Belarus, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya ve Tacikistan’dan oluşuyor.
Kolektif Güvenlik Mutabakatı Örgütü nedir?
Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü, 7 Ekim 2002 tarihinde altı Bağımsız Devletler Topluluğu ülkesi tarafından kurulan hükûmetlerarası askerî ittifaktır. Örgüt’ün temelleri 15 Mayıs 1992 tarihinde Özbekistan’ın başşehri Taşkent’te imzalanan Kolektif Güvenlik Antlaşması’na dayanmaktadır.