Oxfam: Milyarderler 2020 sonrası yüzde 34 daha zenginleşti

Oxfam, İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) yıllık toplantısı kapsamında “Inequality Inc” (Eşitsizlik Inc) başlıklı raporu yayımladı.

Raporda, 2020’lerin başlarında önderlere dünyayı gözü pek, yeni ve daha adil bir istikamete götürme fırsatı doğduğu lakin bunun şimdi gerçekleşmediği kaydedildi. 2020 yılı itibarıyla “on yıllık bir bölünmenin başlangıcı benzeri görünen” bir periyottan geçildiğine değinilen raporda, eşitsizliğin genişlediği bu devirde, ekonomik hayal gücünün daraldığı belirtildi.

Raporda, “(2020 sonrasında) Yalnızca üç yıl içinde global salgın, savaş, hayat maliyeti krizi ve iklim çöküşü yaşadık. Her kriz, zenginlerle yoksulluk içinde yaşayanlar arasındaki uçurumu daha da genişletti.” sözleri yer aldı. 2020 ile dünyanın dört bir yanındaki birçok kişinin çok önemli zorluklarla karşılaştığı vurgulanan raporda, 4,8 milyar kişinin 2019’a kıyasla daha fakir durumda olduğu kaydedildi.

Raporda, Global Kuzey ile Global Güney arasındaki eşitsizliğin son 25 yılda ilk defa arttığına da dikkat çekildi.

Yüz milyonlarca kişinin mşları nedeniyle alım gücünün düşmeye devam ettiği vurgulanan raporda, bu durumun daha iyi gelecek umutlarını ortadan kaldırdığının altı çizildi.

Raporda, “süper zenginlerin neden olduğu iklim çöküşü”nün, global eşitsizliği çok önemli ölçüde artırdığına da yer verildi.

Zengin daha güçlü oldu

Aşırı zenginlikte 2020’den bu yana keskin bir artış yaşandığı belirtilen raporda, milyarderlerin, 2020 sonrası 10 yıllık krizin başlangıcına kıyasla 3,3 trilyon dolar ya da yüzde 34 daha zenginleştiği ve servetlerinin enflasyon oranının üç katı süratle arttığı ifade edildi.

Büyük şirketler için de son 20 yılın olağanüstü çıkarlı geçtiği ve son birkaç yıl karlılık oranının daha da arttığı kaydedilen raporda, en büyük şirketlerin 2021 ve 2022’de karlarında yüzde 89’luk artış olduğu ve 2023’ün en karlı yıl olarak tüm rekorları alt üst edeceği belirtildi.

Raporda, bu karların yüzde 82’sinin, çoğunlukla her toplumdaki en varlıklı insanlar arasında yer alan hissedarlara yarar sağlamak için kullanıldığı da vurgulandı.

Yüzde 1’lik kesim tüm global finans varlıklarını yüzde 43’üne sahip

Dünyanın en güçlü yüzde 1’lik bölümünün, tüm global finansal varlıklarının yüzde 43’üne sahip olduğu da raporda yer aldı.

Küresel olarak erkeklerin bayanlardan 105 trilyon dolar daha fazla servete sahip olduğu bilgisine yer verilen raporda, bu servet farkının ABD iktisadının 4 katından fazlasına muadil olduğu kaydedildi.

Raporda, en varlıklı yüzde 1’lik bölümün, insanlığın en fakir üçte ikisinin yaydığı oranda karbon kirliliğine neden olduğunun altı çizildi.

Eşitsizliğin çabucak hemen her ülkede ve global olarak çok yüksek olduğu konusunda geniş bir fikir birliği bulunduğu belirtilen raporda, 2023’te aralarında Jayati Ghosh ve Thomas Piketty’nin de bulunduğu dünyanın önde gelen ekonomistlerinin eski Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası işçisiyle bir araya gelerek eşitsizliğin azaltılmasına yönelik net amaçların belirlenmesi davetinde bulunduğu hatırlatıldı.

Küresel kural ve normların belirlenmesinde en varlıklı ülkelerin özel sorumluluğu bulunduğuna vurgu yapılan raporda, Brezilya liderliğindeki G20’nin rolü ve Global Güney ülkelerinin BM’deki eforlarının, ulusal ve global eşitsizliğin üstesinden gelmeye yönelik çok taraflı eylemler için hayati fırsatlar sunduğu belirtildi.

Hükümetlere süper zenginler ile başkaları arasındaki “uçurumu azaltma” çağrısı

Raporda, Oxfam’ın, hükümetlere süper zenginler ile toplumun geri kalanı arasındaki uçurumu süratli ve radikal şekilde azaltmaları için davette bulunduğu yer aldı.

Bunun için dinamik ve tesirli bir devlet yapısının, aşırı kurumsal güce karşı en iyi siper olduğu bildirilen raporda, hükümetlerin sağlık ve eğitimi kozmik olarak sağlamanın yanı sıra güçten ulaşıma kadar dallarda kamuya sunulan ürünleri ve bunun seçeneklerini araştırması gerektiği vurgulandı.

Raporda, hükümetlerin monopolleri kırması ve patent kurallarını demokratikleştirmek de dahil kurumsal gücü dizginlemesi gerektiğine işaret edilirken, “Bu aynı vakitte geçinmeye yetecek fiyatlar için yasal düzenleme yapılması, CEO mşlarının sonlandırılması ve süper zenginler ile şirketlere yönelik, kalıcı servet ve aşırı kar vergileri de dahil yeni vergiler manasına geliyor. Oxfam, dünyadaki milyonerlere ve milyarderlere uygulanacak bir servet vergisinin yılda 1,8 trilyon dolar getirebileceğini tahmin ediyor” sözleri kullanıldı.