“Otel doluluklarında gerilemenin tek nedeni günlük evler değil”

TÜROB Başkanı Müberra Eresin, turizm bölümündeki son gelişmelere değerlendirmelerde bulundu.

Günlük kiralanan meskenler aracılığıyla gerçekleştirilen kayıt dışı otelcilik faaliyetlerindeki büyük artışın bu yıl otel doluluk sayılarını önemli olumsuz etkileyen gelişmeler arasında olduğunu belirtti. Eresin hususa dair “Kayıt dışı günlük kiralık konutlar ıstırabı geçmişte de bir dönem çok artmıştı, lakin her manada alınan önlemlerle denetim altına alınmıştı lakin Son 1-2 yılda sayılarda yeniden önemli bir artış olduğunu gözlemliyoruz. Bu yolla kiralanan 60 bine yakın ev olduğu belirtiliyor. Kontrollerin artırılması ve gereğinin yapılmasını, haksız yararın önüne geçilmesi noktasında ve daha da değerlisi hem güvenlik, hem hijyen sebepleriyle çok çok önemli bir adım olarak kıymetlendiriyoruz.” tabirlerini kullandı.

“Tek sebep değil”

Otellerdeki kan kaybının tek sebebinin günlük kiralık meskenler olmadığını belirten Eresin “Genel seçimlerin kesimimizi negatif (-) yönde etkileyeceği ve bilhassa talebe yönelik ertelemelere yol açabileceğini öngörmüştük. Bunun yansıması olarak da beklentimiz yılın ikinci yarısıyla birlikte talepte artış olacağı ve kesimde konaklama sayıları yukarı doğru gidecek grafiklerin oluşacağı tarafındaydı. Lakin maalesef genel seçim sürecinin negatif (-) tesiri ve 11 farklı kentimizde yaşanan elim sarsıntıların sonucu olarak bu talebe yönelik ertelemeler birden mutlaklık kazanan iptallere dönüştü ve zelzele bizim gündemimiz olduğu sürece dünya medyası da bunu kullanmaya devam etti. Sonuç olarak, o dönem zelzeleler sonrası gelen iptallerin yanı sıra yeni talepler de alamadık.” diye konuştu.

“Kalış müddetleri kısaldı”

Eresin bilhassa il otellerinde yılın ikinci yarısında turist giriş sayılarının gayelere uygun olarak gelmeye başladığını fakat kalış sürelerinin geçtiğimiz yıllarla karşılaştırıldığında epey kısaldığını söyledi.

Eresin “Turistlerin bir kısmı da satış fiyatlarının çok daha hesaplı olduğu kayıtdışı meskenleri tercih eder hale geldi. Bütün bunların ışığında turist sayıları olağan seyrinde giderken, otellerdeki doluluk sayılarımızın beklentilerimizin gerisinde kaldığını söyleyebiliriz. Bu da doğal olarak dalın moralini bozuyor.” sözünü kullandı..

Erelsin günlük konutlar konusunda mevzuat çalışması başlatılmasından mutlu olduklarını ifade ederek “Bu tip kiralamalara vergi ve belgelendirme uygulaması sistemin hem denetim altına alınmasını hem de haksız rekabetin önüne geçilmesini sağlayacaktır. Rekabet eşitliğinin sağlanması açısından çok çok önemli bir adım olacaktır.

Günlük/kısa müddetli bu konaklama sağlama/kiralama faaliyetleri sebebiyle her yıl yüksek ölçüde vergi kaybı ortaya çıkarken, vergisiz yüksek kar imkanının, büyük bir rant ortamının oluşmasına sebebiyet veriyor. Otel yatırımcısı gerek inşaat, gerekse işletme aşamasında bir çok ruhsat ve izin almak durumunda. Lakin ve ne yazık ki gelişen bu pazardan haksız ve eşit olmayan şartlar ile hisse almak isteyenlerin sayısı da süratli bir artış gösterdi. Bilhassa turizm bölgelerinde işyeri ya da apartman dairesi olarak kiralanan-satın alınan gayrimenkuller, otel odası benzeri pazarlanıyor. Bir mekanın konaklama için aynı bireye 6 aya kadar tahsisi kira değildir. Sürdürülebilirlik arzeden bu faaliyet, ticari faaliyettir. Ticari yararın tabi olduğu şartlar vergilendirilmelidir.” değerlendirmesini yaptı.

Airbnb’ye karşı olmadıklarını dile getiren Eresin “Konaklama sektörü olarak çeşitlilikten yanayız.
En çok önemli kolay örneği, Taksi konusu Uber’in Türkiye’de de çalışması gerektiği düşünüyoruz ve her fırsatta rakiplerimizle rekabet edebilmek için gerekli olduğunun altını çiziyoruz. Dünyada var olan turizmle ilgili tüm sistemlerin Türkiye’de de olması gerekir. Lakin öncelikli olarak yasal altyapısının kurulması gerektiğini düşünüyoruz. Airbnb konusuna tekrar dönecek olursak, dünyada da sistem bu şekilde işliyor. Konutlarını Airbnb’yle kiralayanlar aynı vakitte vergi mükellefidir. Fakat şimdi bizde bu türlü bir uygulama maalesef bulunmuyor. Bu da çok net haksız rekabet manasına geliyor.” tabirini kullandı.

“Artan maliyetler de olumsuz etkiliyor”

Bir diğer olumsuz tesirin de maliyetlerdeki artış olduğunu kaydeden Eresin gelirlerdeki artışın maliyetlerdeki artışla aynı seviyede olmamasının sektörü zorladığını belirtti. Enerji maliyetlerindeki artış, yükselen işçi masrafları, besin başta olmak üzere gereç tedariğindeki maliyet artışlarının oda fiyatlarını da artırdığını ifade etti.

Eresin 2023 yılı ziyaretçi sayısı ve turizm geliri maksadımızı değiştirmediklerini de sözlerine ekledi.