“Önümüzdeki aylarda gıda dışı perakandede daralma olabilir”

Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, Ağustos ayının varsayımlarından daha iyi geçmesine rağmen, önümezdeki periyotta besin dışı perakendede daralma beklendiğini dile getirdi.

BMD’nin üyeleri arasında yaptığı Ağustos ayı anketinin sonuçları kamuoyu ile paylaşıldı. Anketi değerlendiren Sinan Öncel, Temmuz’daki daralmanın akabinde Ağustos ayının varsayımlarından daha iyi geçtiğini bildirdi. Ankete katılan BMD üyelerinin yüzde 59’unun Temmuz’a göre adet satışlarını artırdığını belirtti.

Öncel, Ağustos ayındaki kısmi canlılığın, tüketicilerin ‘fiyatlar daha da yükselecek’ telaşıyla ihtiyaç alışverişini imkanları ölçüsünde öne çekme davranışının devam etmesinden kaynaklandığını düşündüklerini söyledi.

“Haziran sayılarının hâlâ uzağında”

Üyelerin yüzde 70’inin Ağustos’ta cirolarını artırdığının göründüğünü belirten Öncel, “Ağustos, turist alışverişinde de 2023’ün bugüne kadarki en canlı ayı oldu. Üye markalarımızın yüzde 58’i yabancıya adet atışlarını artırdı. Temmuz’da bilhassa hazırgiyim, ayakkabı ve yemek kategorilerinde çok önemli bir daralma ile karşı karşıya kalmıştık. Haziran sayılarının hâlâ uzağında olmakla birlikte Ağustos’ta kısmen de olsa alışverişte bir canlanma var. Merkez Bankası’nın bilgilerinde de BMD anketiyle paralel bir sonuç görüyoruz. Örneğin giysi ve ayakkabı için Haziran’da 63,7 milyar TL olan kartlı harcama meblağı Temmuz’da 44 milyar TL’ye gerilerken, Ağustos’ta 45,4 milyar TL’de kaldı. Ocak-Ağustos devrini değerlendirdiğimizde Haziran’ın organize perakende için en verimli ay olduğunu görüyoruz. Mali sıkılaştırma tedbirleri kapsamında geçen ay beyaz eşya ve mobilya alımında kredi kartına taksit sayısı azaltıldı. Diğer taraftan dar ve sabit gelirliler alım güçlerindeki düşüşü giderek daha fazla hissedecekler. Bundan Ötürü Hem mali sıkılaştırma hem de alım gücündeki düşüş sebebiyle besin dışı organize perakendede önümüzdeki aylarla daralma olabilir” değerlendirmesini yaptı.

“Kira artışı sınırlansın, mülk sahibine vergi kolaylığı sağlansın”

Organize perakendenin aktüel mevzularını da değerlendiren Sinan Öncel, fahiş kira artışı taleplerinin dal için en çok önemli sorun olduğunun altını çizdi. Yüzde 400-500’e varan oranlarda kira artışı talebinin yalnızca mağazalar değil tüm işyerleri için geçerli olduğunu hatırlatan Öncel, “Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan kısa bir süre önce kiralarda ‘akılla, mantıkla, ahlakla izah edilemeyecek artışlar’ olduğuna dikkat çekti. Biz bu sorunu her fırsatta dile getiriyoruz. İşyeri kiralarına da en azından 2024 sonuna kadar TÜFE’nin yüzde 50-60’ını geçmeyecek şekilde sınırlama getirilmesini, mülk sahibinin kaybının da gelir ve kurumlar vergisi kolaylıkları ile telafi edilmesini öneriyoruz. Konutlarda olduğu benzeri işyeri kiralarına da sınırlama getirilmesinin enflasyonla mücadeleye de pozitif (+) katkı sunacağını bir sefer daha tekrarlamak istiyorum” diye konuştu.