Laiklik Meclisi, bildirgesini açıkladı: Yeni anayasa aracılığı ile laikliğin tasfiyesine karşı çıkacağız

Laiklik Meclisi, dün Ankara’da Laiklik Bildirgesi’ni açıkladı. Bildirgeyi okuyan İlerici Bayanlar Derneği (İKD) Genel Başkanı Umut Kuruç, “Laik cumhuriyet yerine gerici bir baskı rejimi hasreti içerisinde olanlar ve Mayıs 2023’te ortaya çıkan TBMM bileşimi, anayasa yapamaz” dedi.

Umut Kuruç’un okuduğu bildirgede “Laiklik Meclisi bir imza kampanyası olarak yola çıkmadı. 100. yılında Cumhuriyet’in tarihî haklılığına dayanıyor. Akıl açıcı bir görev üstlenen ve gericiliğe karşı mücadele eden bir yapı olarak yoluna devam etmesini hedefliyoruz.” denilerek Laiklik Bildirgesi’nin unsurları okundu. Bildirgeden öne çıkan mücadele başlıkları şu şekilde:

“Eşit, özgür bir ülke için laiklik bildirgesi”

“Yirmi yılın aşkın müddettir ülkemiz topyekûn bir gerici kuşatmanın çok önemli bir evresi ile karşı karşıyadır. 100. yılında Cumhuriyet’in pek çok kazanımı yok edilmiştir. Ülkemizin, idari, tüzel ve toplumsal yapısını değiştirme gayesiyle atılan adımlarla toplumsal hayatın garantisi olan laiklik ayaklar altına alınmakta hatta açık bir biçimde tasfiyesi hedeflenmektedir. Toplum, dini kurallarla yeniden yapılandırılmakta, halkımız tarikat ve cemaat ağlarıyla kuşatılmaktadır. Bilim hurafelerle, hukuk şer’i kararlarla, yurttaş tebaa, halk ümmet ile ikame edilmeye çalışılmaktadır.

Siyasi iktidar, TBMM bileşiminden de güç alarak “Yeni Türkiye” tabiriyle kurduğu rejimin Anayasası’nı hazırlama niyetini açıkça ortaya koymaktadır. Yeni Anayasa’nın laikliğin tasfiyesi manasına da geldiği bilinmektedir.

Bütün bu gerici ataklar ve artan taarruzlara karşı gericiliğe karşı laiklik ve aydınlanma çabası çok çok önemli hale gelmiştir. Ülkemiz topraklarında ve Cumhuriyet’in kurucu kıymetlerinde var olan direncin örgütlenmesi tarihi bir sorumluluktur. Uygarlık ve aydınlanmanın korunması ve sağlamlığı laikliğin ödün verilmez yüksek kıymetinden başlayacaktır. Bu nedenle “Laiklik Meclisi” ismi altında buluştuk.

Laikliği toplumun ilerlemesi için temel öge olarak gören; insanın özgürlüğünün lakin laik bir anayasal ve hukuksal tabanda, laik bir toplumda gerçekleşebileceğini ve gericiliğin en çok işçi ve fakirleri baskı altına aldığını düşünen yurttaşlar olarak bir araya geldik.

Laiklik Meclisi bir imza kampanyası olarak yola çıkmadı. 100. yılında Cumhuriyet’in tarihî haklılığına dayanıyor. Akıl açıcı bir görev üstlenen ve gericiliğe karşı mücadele eden bir yapı olarak yoluna devam etmesini hedefliyoruz.

Uzun müddettir laikliğe farklı bölümlerden yönelen hücumlar ve bunun yarattığı baş karışıklığı da düşünüldüğünde, Laiklik Meclisi bir fikri barikat oluşturacak lakin savunma çizgisinden ibaret bir konumlanmayla kalmayacaktır. Aynı vakitte laiklik çabasının önünü açacak şekilde toplumsal bağlar kuran, ayakları yere basan, bir dinamik yaratarak topluma yürek ve umut veren bir mücadele hattı oluşturulacaktır.

Laiklik özgürlüktür. Yalnızca din ve devlet işlerinin ayrılmasına indirgenemez. Ön ya da ardıl eklerle niteliği zayıflatılamaz, içi boşaltılamaz. Laiklik işçilerin dünyayı ve içerisinde yaşadıkları sistemi manaya ve değiştirme iradesidir, yaşamsaldır.

İdari yapının, maddelerin ve normların Ortaçağ kalıplarına hapsedilmediği; bugünün ve geleceğin nesillerinde uygarlık bedellerinin, aklın, bilimin ve sorgulamanın esas olduğu; toplumsal ömrün tebaa değil, yurttaşlık asıllı kurulduğu; yurttaşlığın haklar gayreti manasına geldiği; kadın-erkek eşitliğinin mutlak ve temel insan hakkı olduğu şuuruyla hayatı ileri doğru değiştirme iradesinin ortaya koyulabileceği; aklın ve iradenin özgür olabileceği şartlar laiklik tabanında yükselir. Bu nedenlerle yaşanabilir, eşit ve özgür bir ülkenin inşası için gayemiz laikliği kazanmaktır. Laikliği kazanmak geleceği kazanmak, eşitlikçi bir topluma yürüyüş, özgür bir yaşama atılmış adımdır.”

Laiklik Meclisi’nin amaçları ve mücadele başlıkları

Laiklik Meclisi’nin maksatları ve mücadele başlıkları ise şöyle sıralandı:

• Anayasa ve yasalar ayaklar altına alınırken, hukuk yeniden yapılandırılmakta, içi boşaltılmaktadır. Gelinen etapta “Yeni Türkiye” ismiyle kurulan rejiminin Anayasası için hazırlıklar sürmektedir. Cumhuriyet öncesi bir periyoda referans verilerek uzunca bir müddettir yürütülen hazırlıklar aracılığıyla, halkın değil tarikat ve cemaatlerin anayasasının hedeflendiği açıktır.

Bu şartlar altında, Laik Cumhuriyet yerine gerici bir baskı rejimi hasreti içerisinde olanlar ve Mayıs 2023’te ortaya çıkan TBMM bileşimi Anayasa yapamaz. Egemenliğin Ortaçağ kalıntısı olan tarikat ve cemaatlere değil, halka ait olduğu, yurttaş ve üniversal insan haklarının, özgürlüklerin, hukukun, toplumun ve bütün kurumların ileri doğru gelişiminin teminatı olan laik bir anayasanın niteliklerini ortaya koymak Laiklik Meclisi’nin en çok önemli misyonları arasında yer almaktadır. Laiklik Meclisi yeni anayasa ismi altında laikliğin tasfiyesine yahut içi boşaltılarak kağıt üzerinde bırakılmasına karşı çıkacak ve bu yönde sözünü söyleyecektir. Bu hedefle Laiklik Meclisi bünyesinde “Anayasa Komisyonu” kurularak husus ile ilgili çalışmalara başlayacaktır.

“Medeni Kanun’un hedef alınmasına hayır”

• Ülkemize, maddelerin hiçe sayıldığı, Kanun Kararında Kararnamelerle (KHK) yönetilen ve kanunların torba maddelerle işlevsizleştirildiği/kadükleştirildiği, yasama, yürütme ve yargının bağımsız niteliklerinin ortadan kalktığı bir yapılanma dayatılmaktadır. Yargılamalar bir yandan yasal düzenlemelere, hukukun temel unsurlarına aykırı kararlara bağlanırken, diğer yandan kamu vicdanını hiçe saymaktadır. Hukuk metinlerinde dini tabirler giderek daha fazla yer kaplamaktadır. Bunun yanı sıra Uygar Kanun ile 6284 sayılı kanun hedef alınmaktadır.

Laikliğin tasfiye edildiği bu şartlarda, hukukun temelinin laiklik olduğunu, yasama, yürütme, yargının birbirinden bağımsız güçler olarak işlemesi gerektiğini, bu temelde laik hukuk sisteminin niteliklerini ortaya koymak Laiklik Meclisi’nin bir diğer vazifesidir.

• Bilhassa son 20 yılda eğitimi hedef alan gerici dönüşüm, Milli Eğitim Bakanlığı’nın Diyanet İşleri Başkanlığı’na devrettiği büyük yetkiler, bilhassa işçilerin çocuklarına neredeyse tek seçenek olarak dayatılan imam hatip okullarının sayısı, ÇEDES, karma eğitimin tasfiyesine dönük adımlar, müfredatta bilimsel başlıkların dini içeriklerle ikamesi, ilköğretim öncesine kadar yaygınlaşan Kur’an kursları, tarikat ve cemaat uzantısı yapıların imzalanan protokollerle eğitimin tamamına nüfuz etmesi benzeri ataklarla yaygınlaşmakta ve derinleştirmektedir.

Çocukların ve gençlerin akıl ve bilim yoluyla, sorgulayan nesiller haline gelmesinin ve dünyayı değiştirme iradesi kazanabilmesinin şartı lakin ve fakat laik ve bilimsel bir eğitim sistemiyle mümkündür. Bu bağlamda Laiklik Meclisi şu başlıklarda ve unsurlar çerçevesinde çalışmalar yapacak ve mücadele edecektir:

– Öğretim Birliği Yasası ile laik bilimsel eğitim ve bunu sağlayacak müfredat uygulanmalıdır.

– Başta kız çocukları olmak üzere fakir işçi çocuklarını eğitimden koparan 4+4+4 yapılandırması iptal edilmelidir.

– Diyanet İşleri Başkanlığı’na, tarikatlara, cemaatlere ve bunların uzantılarına, yasa dışı olarak varlıklarını devam ettiren medreseler ve sıbyan mekteplerine eğitimden el çektirilmelidir.

– Hizmet ve yardımlaşma ismi altında bütün özel kurum, dernek ve vakıfların kurduğu çocuk yuvaları, yetiştirme yurtları, dershaneler, sevgi meskenleri vb. devletleştirilmelidir. Destek ve muhafaza hizmeti devlet tarafından sağlanmalıdır.

– ÇEDES ile birlikte Diyanet İşleri Başkanlığı ve tarikat uzantılarıyla yapılan protokoller iptal edilmelidir.

– Tarikatlara ve uzantılarına ait yurtlar devletleştirilerek gençlere dayatılan gerici baskı dağıtılmalıdır.

– İlköğretimden başlamak üzere karma eğitimi hedef haline getiren telaffuzlara ve uygulamalara son verilmelidir.

– Mecburî din dersleri kaldırılmalıdır. Seçmeli ders ismi altında din dersi dayatmasından çabucak vazgeçilmelidir.

– Eğitimde laik ve bilimsel bir yapı kurulmalıdır.

Bu çalışmaların ilk adımı olarak Laiklik Meclisi bünyesinde “Karma Eğitim Komisyonu” ve “ÇEDES İzleme Komisyonu” kurulmaktadır. Bu komisyonlar her iki başlık üzerinden laiklik zıddı atılan adımlar ile ilgili çalışmalar yürütecek, basın açıklamaları yapacak ve raporlar hazırlayacaktır.

“Kadınların kurtuluşu için…”

• Gerici kuşatma toplumsal ömrü ve en başta bayanları hedef alarak güçlendirilmektedir. Haklarının farkında olan yurttaş yerine itaat eden tebaa hedeflenmektedir. Eğitim, sağlık benzeri alanların yanı sıra Aile ve Dini Rehberlik uygulamasıyla toplumsal bir gerici dönüşümün hedeflendiği açıktır. Bayanların eşitliğinin fıtrata aykırı olduğu anlayışı günlük hayatta her türlü gerici müdahaleyi imkanlı hale getirmiştir. Artan kadın cinayetleri ve bayana yönelik şiddetin ve bu hatalardaki cezasızlığın arkasında yatan bu anlayıştır. Yurttaşların özel hayatlarına yönelik taarruzlarla birlikte 400 yıl öncesinin yasakları uygulanmaktadır.

Türkiye’nin eşit, özgür ve aydınlık geleceği bu bakış ve niyetlerin ortadan kalkmasına bağlıdır. Bunları topluma hatırlatmak ve bunun için çalışmaları teşvik etmek Laiklik Meclisi’nin ana misyonları ortasındadır. Bunun için Laiklik Meclisi şu başlıklar çerçevesinde sözünü söyleyecektir:

– Cemaat ve tarikatların “sivil toplum kuruluşları” olarak isimlendirilen uzantılarının belediyeler ve siyasi iktidar aracılığıyla topluma ve bilhassa bayanlara yönelik “projeleri” ile “sosyal yardımlar” ismi altında örgütlenmelerine son verilmelidir.

– Gibi şekilde siyasi iktidar ve gerici belediyeler eliyle yürütülen, toplumsal hayatı haremlik selamlık temeline göre düzenleyen, bayanları toplumsal ömürden yalıtan uygulamalara son verilmelidir.

– Anayasa’nın laiklik prensibi ayaklar altına alınarak çıkarılan ve müftülere nikâh kıyma yetkisi veren yasa iptal edilmelidir.

– Bayanları aşağılayan, kılık kıyafeti sebebiyle düşman gösteren ve şeriat kurallarına göre kadın tarifi yapan haber ve yorumlarla gericiliği meşrulaştıranların bu telaffuzları kabul edilemez.

“Diyanet İşleri Başkanlığı hakkında rapor yayımlanacak”

• Bugün siyasi iktidarın “ideolojik işler bakanlığı ve Şeyhülislamlık” benzeri faaliyet yürüten Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) toplumu gericileştirmenin en yetkili organı ve devletin tüm kurumlarında belirleyici hale gelmiştir. Bu duruma karşı devletin din işleri mutlak olarak laiklik aslına göre yeniden düzenlenmelidir. Herhangi bir dinî baskıya, dayatmaya ve düzenlemeye izin verilmemelidir. DİB, hazineden aldığı devasa bütçe, siyasi destek ve güç ile Anayasa’yı ve hukuku hiçe sayan, şer-i hukuku tesis etmeye çalışan ve kendini Anayasa ve hukukun üstünde gören bir kurumdur. Diyanet Vakfı ile birlikte DİB’in bütçesi birçok bakanlıktan daha büyüktür. Bu bütçe kamu kaynaklarından aktarılmaktadır. Buradan hareketle Laiklik Meclisi;

– DİB ve Diyanet Vakfı’nın laiklik zıddı faaliyetleri, istihdam sayıları, bütçe ve kaynaklarını takip ederek, hazırlanan raporları kamuoyu ile paylaşacaktır.

“Tarikat ve cemaatler dağıtılmalı”

• 30 Kasım 1925’te, 677 sayılı “Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Kapatılmasına ve Türbedarlıklarla Bir Takım Unvanların Yasaklanmasına İlişkin Kanunla” tarikat ve cemaatler kapatılmıştır. Lakin, uzun müddettir holdingleşen, büyük mali ve siyasi güç kazandırılan tarikat ve cemaatler, devlet kademelerinde, hukuksal düzeneklerde en kritik noktaları işgal etmiş, eğitim alanında yaygınlaşmış ve toplumsal ömrü belirler hale gelmiştir. Ülkemizde tarikatların egemenliğine son verilmelidir. Bunun için aşağıdaki başlıklar çerçevesinde çalışmalar yapılacak, raporlar, basın açıklamaları ve bültenleri hazırlanacaktır.

– Tarikat ve cemaatler dağıtılmalı, faaliyet yürüten uzantıları kapatılmalı, işgal ettikleri devlet kademelerinden, hukuksal düzeneklerden ve toplumsal alanlardan çıkarılmalıdır.

– Bu yapıların dinî kisve altında kurdukları maddi örgütlenme engellenmeli, devlet yahut siyasi iktidar aracılığı ile elde ettikleri maddi kaynakların kesilmesi gerekmektedir.

– Bu yapıların toplumsal, siyasal ve bürokratik kademelerdeki varlıkları ve faaliyetleri, laikliğe dönük akınları, mali ve siyasi ilişkileri Laiklik Meclisi’nin takip merkezinin en çok önemli başlıkları arasında yer alacaktır.

– Tarikatların, cemaatlerin ve gerici vakıfların isminin anıldığı en çok önemli olaylar arasında tacizler, tecavüzler, şiddet, intiharlar, çocuk istismarları ve tarikat örgütlenmesi ismi altında ortaya çıkan çarpık ilişkiler yer almaktadır. Laiklik Meclisi tarikatlar ve cemaatler yüzünden farklı biçimlerde mağdur olan yurttaşların, bayanların ve çocukların davalarının takip edilmesini kendine çok önemli bir görev olarak bellemektedir.

• Laiklik Meclisi gericiliğin şimdiki “açılımlarına” karşı bir duruş sergilemekle kalmayacak, bu mücadelede bütünlüklü olarak sözünü söyleyecektir.

• Laiklik Meclisi devlet düzeneklerini işgal eden, holdingleşen ve toplumun her tarafına yayılan tarikatların egemenliğine karşı çıkışta çok önemli bir direnç odağı olacaktır.

• Laiklik Meclisi Türkiye’nin aydınlanmacı, ilerici birikiminin kendini ifade edeceği bir merkez olacaktır.

• Laiklik Meclisi’nin çok önemli mücadele başlığı yeni Anayasa aracılığı ile laikliğin tasfiyesine karşı çıkış olacaktır.

• Ülkemizde laikliğe dönük yeni akınlara karşı hal almak, sözünü söylemek, yeri geldiğinde türel teşebbüste bulunmak ve çalışmalar yürütmek Laiklik Meclisi’nin vazifeleri ortasındadır.

Laiklik Meclisi Takip Merkezi

• Üstte bahsedilen hedef ve gayeler çerçevesinde “Laiklik Meclisi Takip Merkezi” kurulması kararlaştırılmıştır. Bu merkez, laiklik ihlallerini, gerici uygulamaları, yasaların zıt yüz edilmesini tespit ederek, belli aralıklarla “laiklik ihlalleri raporu” yayınlayacaktır.