İsveç örneği üzerinden sigarayla mücadele: Alternatif nikotin ürünleri, çözüm olabilir mi?

Yüzde 5’in altına inmek üzere olan sigara tüketim oranıyla “dumansız hava sahası” ilan edilmesi beklenen İsveç örneği, yüksek sigara içme oranının azaltılması konusunda “tütün yakmadan tüketilebilecek alternatif nikotin ürünlerinin tahlil olabileceğini” ortaya koydu.

İnovasyonu teşvik eden ve pek çok alanda çalışan fikir kuruluşları, vakıflar ve STK’ları çatısında toplayan We Are Innovation’ın CEO’su Federico Fernandez, geçen hafta İstanbul’da bir grup gazeteciyle bir araya geldi ve İsveç örneği üzerinden Türkiye’de sigara oranının nasıl azaltılabileceğine dair teklif yaklaşımlar üzerine bir sunum yaptı. Fernandez, sigara tiryakilerinin nikotin tüketimine “yanmayan” eserlerle devam edebileceğini, bu ürünlerin sigaradan “ışık yılı kadar daha az ziyanlı olduğunu” ifade etti.

Yetişkin nüfusun yüzde 31’inin (erkeklerde yüzde 46, bayanlarda yüzde 15) sigara içtiği Türkiye’de sigara içme oranının azaltılmasına karşı yapılan regülasyonların küresel olarak en zayıf ülkeler arasında kaldığının altını çizen Fernandez, Türkiye’nin de İsveç’in stratejisini uygulaması durumunda muvaffakiyete ulaşabileceğini savundu.

İsveç’te yüzde 5,6 olan sigara içme oranının yüzde 5’in altına inmesinin beklendiğini belirten Fernandez, “İsveç, Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği’nin direktiflerini uyguladı. Harmanlanmış bir çalışma onları muvaffakiyete götürdü. Dumansız hava alanı için yenilikçi bir yaklaşım benimsendi ve alternatif nikotin ürünleri teşvik edildi” diye konuştu.

Fernandez, Avrupa Birliği genelinde sigara içme oranının yüzde 23 olduğunu hatırlatarak “İsveç’te de nikotin kullanım oranı az değil ama sigara kullanım oranı az. Ateşli sigara değil, daha inovatif, inançlı eserler tüketiliyor. Bu noktada dört ürün öne çıkıyor: Snus, ısıtılmış tütün, elektronik sigara ve nikotin keseleri. Yapılan araştırmalara göre bu eserler, sigaradan en az yüzde 95 daha az zararlı” diye konuştu.

Fernandez, DSÖ’nün de açıklamasına işaret ederek, sigaraya bağlı hastalıkların; nikotinden değil, tütünün yanmasından kaynaklı olarak oraya çıkan diğer maddeler sebebiyle olduğunu ifade ederek, “İnsanları hasta eden şey katran. Nikotin tüketilecekse, bunun yeni usullerle olması daha mantıklı” dedi.

Sigaranın yerine alternatif nikotin ürünlerinin kullanımının arttığı İsveç’te, sigaraya bağlı hastalıkların azaldığının altını çizen Fernandez, “İsveç, Avrupa’da sigaraya bağlı hastalıklarda en düşük oranlara sahip ülke pozisyonunda. En düşük akciğer kanseri, ağız kanseri, kalp hastalıklarına sahip ülke. Ayrıyeten İsveç’te kanserden mevt oranları AB ortalamasından yüzde 38 daha düşük. Buna ek olarak, sigaraya bağlı hastalıkların yerini tüketilen alternatif nikotin ürünleri kaynaklı öteki hastalıkların da almadığını görüyoruz” açıklamasını yaptı.

“Ya sigarayı bırakırsın yahut ölürsün” yaklaşımının terk edilmesi gerektiğini vurgulayan Fernandez, Birleşik Krallık’ta da tabiplerin, sigarayı bırakmak isteyenlere alternatif nikotin ürünlerini “reçete ettiğini” sözlerine ekledi.

Fernandez, alternatif ürünlere geçiş için “erişilebilirliğin” ehemmiyetini vurgulayan Fernanzez, “Bu ürünlerin kolay bulunabilmesi ve sigarayla kıyaslandığında daha karşılanabilir olması, geçiş, kolaylaştırır. Daha riskli ürünlere daha yüksek vergi uygulanabilir. Ayrıyeten; kalitesi ve denetlenebilirliği bakımından da meşru olması ehemmiyet taşıyor” diye konuştu.

Dünyada 1,3 milyar sigara tiryakisi olduğunu vurgulayan Fernandez, “Sigara tiryakileri alternatiflere geçebilirse en az 1 milyar insanın hayatını kurtarabiliriz” dedi.