Valiliğin genelge ile ilgili açıklama yapmak yerine, açık biçimde polise insanlara müdahale edemeyecekleri durumları bildirmesi gerekiyor…
ANALİZ
Uzun bir vakittir “içki” konusu çok önemli bir başlık. Cumhurbaşkanı’nın “suluya da kuruya da vergi” sözüyle, filen içki içilmesinin ne kadar zorlaştırıldığı esasen biliniyor. Durmadan artan fiyatlar, belli bir alana sıkıştırılan insanlar.
Bunların tamamının gençleri içkiden uzak tutma maksatlı olduğu söyleniyor fakat hakikatin bu türlü olmadığı ortada.
Şimdi de İstanbul Valiliği’nin “içki yasağı” gündemde.
Valilik, ismine “hatırlatma genelgesi” diyor fakat bu net bir içki yasağı. Üstelik yetkisiz biçimde konulmuş bir yasak.
Genelgeden okuyalım:
– İlgili makamlara yapılan şikayetlerde, ilimiz sonları içerisinde güvenlik ve asayiş bakımından, kamu tertibini bozan ve halkın huzurunu kaçıran olaylara karışan şahısların ekseriyetle alkollü oldukları, umuma açık park, plaj, kıyı ve gibi alanlarda alkol alan şahısların etrafa rahatsızlık vererek halkımızda dehşet ve panik yaşanmasına sebep oldukları tespit edilmiştir.
– “5326 sayılı Kabahatler Kanununun “Emre aykırı davranış” başlıklı 32. Unsurunda; yetkili makamlar tarafından adli süreçler sebebiyle yahut kamu güvenliği, kamu tertibi ya da genel sıhhatin korunması gayesiyle, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden şahsa 1.295 TL (binikiyüzdoksanbeş) idari para cezası verileceği, bu cezaya buyruğu veren makam tarafından karar verileceği, bu unsurun, lakin ilgili kanunda açıkça karar bulunan hallerde uygulanabileceği,
– ‘Sarhoşluk’ başlıklı 35. Hususunda; sarhoş olarak oburlarının huzur ve sükununu bozacak şekilde davranışlarda bulunan şahsa, kolluk vazifelileri tarafından 617 TL (altıyüzonyedi) idari para cezası verileceği, kişinin, ayrıyetensarhoşluğun tesiri geçinceye kadar denetim altında tutulacağı, karar altına alınmıştır.
– Yukarda yer verilen Kanun ve ilgili diğer mevzuat kararları çerçevesinde, alkol satışının yasak olduğu 22.00 ile 06.00 saatleri arasında satışının yapılmaması ve 06.00 ile 22.00 saatleri arasında yalnızca 18 yaşını doldurmuş şahıslara alkol satışının yapılması;
– Alkol satışı ve tüketilmesi ruhsatı bulunan işletmelerin dışında park, piknik ve mesire alanı, kıyı bandı, plaj vb. alanlarda etrafın rahatsız edilmemesi, olumsuz imajların oluşmasına mahal vermemek amacıyla alkol satışı ve tüketilmesinin önlenmesi,
– Bahsi geçen yerlerde emniyet/jandarma ve zabıta üniteleri tarafından sorumluluk alanlarında aktif bir şekilde kontrollerin yapılarak asayişi, halkımızın huzur ve güvenliğini bozacak olaylara meydan verilmemesi, Kanun, Yönetmelik ve Genel Emir kararlarına uymayan şahıslar ve işletmeler hakkında yasal işlem yapılması,
– Konularında hususun sıralı/sorumlu amirler ve yerel idarelerce titizlikle takip edilmesi ve uygulamada herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi hususu ilanen bildirim olunur.”
“Hatırlatma” açıklamasında o kritik sözler yok
İstanbul Valiliği, genelgenin reaksiyonlara neden olması üzerine derhal bir açıklama yaptı. Genelgenin ismini “hatırlatma” olarak koyarak… Açıklamada da aslında aynı talimatlar sıralanıyor lakin bunun bir hatırlatmadan ibaret olduğu söyleniyor. “İstanbul Valiliği olarak bu hatırlatma genelgesini yayımlamamızda, İlçe ziyaretlerimizde muhtarlarımızdan, sosyal medya ve kişisel olarak vatandaşlarımızdan gelen, alkol tüketimine bağlı olarak gelişen asayişi bozucu olaylara ilişkin şikayetler tesirli olmuştur” deniliyor. Nedense bu sefer “alkol satışının ve tüketilmesinin önlenmesi” ifadesi yok.
Vali’nin açıklaması
Gazeteci Nevşin Mengü, genelgeyi sorduğu İstanbul Valisi Davut Gül
Anayasa ve yasalar
Aslında bu kadar açıklamaya gerek yok. Genelgeye titiz bakmak kâfi. Genelgede açık biçimde, “alkol satışı ve tüketiminin önlenmesi” talimatı veriliyor.
Bu genelgeye göre hareket etmesi talimatı verilen bir polis yahut bekçinin nasıl davranacağını kestirmek zor değil.
İkinci olarak genelgenin atıf yaptığı anayasa ve kanunlara bakmak kâfi. Genelgenin başında önce alkolle ilgili bu düzenlemelerden yetki alındığına vurgu yapılıyor. Lakin bunların hiçbirinde alkol tüketilmesi, satışına ilişkin, valiliğin yasak kararı aldığı alanları işaret eden bir düzenleme yok. Yalnızca alkol alıp diğerlerini rahatsız edenler için Kabahatlar Kanunu’nda para cezası öngörülüyor.
Genelge açıkça anayasa ve kanunlara aykırı. Lakin bu durum, polisle karşı karşıya kalacak insanların durumunu etkilemez. Zahmeti yaşayacak olanlar onlar.
Üstelik Anadolu kentlerinde, İstanbul’da pek çok bölgede bu yetkisiz yasaklar filen uygulanıyor. İçki içen insanlar açık biçimde engelleniyor. Bu türlü bir ortamda valilik genelgesini hangi kamu vazifelisi nasıl yorumlayacak? Valiliğin genelge ile ilgili açıklama yapmak yerine, açık biçimde polise insanlara müdahale edemeyecekleri durumları bildirmesi gerekiyor.