İsias davası skandallar zincirini ortaya çıkardı

Kahramanmaraş merkezli zelzelelerde yerle bir olan, 26’sı KKTC’den voleybol turnuvası için gelen çocuklar olmak üzere 72 kişinin hayatını kaybettiği Adıyaman’daki Grand İsias Oteli’nin iddianamesi, otelin zelzele olmadan bile yıkılma tehlikesi olduğunu ortaya koydu. Otel binası ile ilgili skandalları ortaya koyan 11 sanıklı iddianamede, binanın temelinin taban etüt raporu alınmadan atıldığı, ruhsatının “konut” olarak düzenlendiği, 9 kat için ruhsat verilmesine karşın 13 katlı yapılmasına göz yumulduğu, ruhsat otele çevrilirken mühendislerden “binanın sağlam olduğuna dair” rapor alındığı vurgulandı. Kaçak kat sıkıntısının 2018’de imar barışı ile çözüldüğünün anlatıldığı iddianamede, “binada deniz kumu kullanıldığı” da vurgulandı. İddianamede, “İlave katın çıkılması halinde binanın yıkılacağı konusunun pek öngörülebilir olduğu lakin şüphelilerin farklı etkenlere güvenerek bir nedenle sonucun meydana gelmeyeceğini düşünerek eylemlerini gerçekleştirdikleri” tespiti yapıldı. Savcı, buna karşılık, sanıkların “öldürme” suçu benzeri ceza almalarını sağlayacak “olası kast” düzenlemesi yerine en fazla 22,5 yıl ceza almalarına yol açacak “bilinçli taksirle mevte sebep olma” suçundan dava açtı. 

KKTC Başbakanı da müşteki

Adıyaman Cumhuriyet Başsavcılığı’nca hazırlanan, Kahramanmaraş merkezli sarsıntılarda yıkılan ve aralarında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden (KKTC) atlet, öğretmen ve tur rehberinin de bulunduğu 72 kişinin hayatını yitirdiği İsias Oteli’ne ilişkin iddianamenin ayrıntıları ortaya çıktı. Aralarında otel sahibi Ahmet Bozkurt’un da bulunduğu 5’i tutuklu 11 sanık hakkında “bilinçli taksirle birden fazla kişinin vefatına ve yaralanmasına neden olma” suçundan düzenlenen iddianame Adıyaman 3. Ağır Ceza Mahkemesince kabul edildi. KKTC ismine Başbakan Ünal Üstel’in de müşteki olarak yer aldığı iddianamede, sanıkların kusurlu olduğuna ilişkin Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşt Mühendisliği Kısmı tarafından düzenlenen uzman raporuna yer verildi.

“Konut” olarak ruhsat almış, “otel” olarak yenilemiş

İddianamede, otelin 5 Ocak 1993’te ruhsatının “konut” olarak alındığını lakin 8 Kasım 2001’de ruhsatının otel olarak yenilendiği ifade edilen iddianamede, yapının mimari projesinin bodrum, zemin+asma, 11 olağan kat olmak üzere toplam 13 kat olarak hazırlandığı fakat ruhsatın 9 kat olarak verildiği, binanın yol düzeyi altındaki kat sayısının 1, yol düzeyi üstündeki kat sayısının 8 olmak üzere toplam 9 kat olduğu belirtildi. Yapıya 2016 yılında ruhsatsız bir kat eklendiği ve toplam kat sayısının 9’dan 10’a çıktığının belli olduği kaydedilen iddianamede, söylediği söz edilen ruhsatsız kat için 2018 yılında çıkarılan “imar affı” kapsamında yapı kayıt evrakı alındığı kaydedildi. 

Deniz kumu kullanılmış

İddianamede yer verilen uzman raporunda, betonun kalitesinin bariz bir şekilde düşük olduğu, demir kalınlığının standardın çok altında olduğu belirtilirken, yapıya ilişkin yer etüdü yapılmadığı ve binanın üretiminde yasak olmasına karşın dere kumu kullanıldığı da vurgulandı. Raporda ayrıyeten, binanın yer raporu, statik hesap raporu ve statik projesinin bulunmadığına da dikkat çekilerek “Rölöve ve projedeki taşıyıcı sistem eleman sayısı ve boyut uyumsuzluğu ve donatı ayrıntılandırması yetersizliği var. Materyal kalitesi yetersiz” sözleri kullanıldı. Kolon ve kirişlerin etriye aralıkları, kanca özellikleri, bindirme uzunlukları, ankraj ve kenetleme uzunluklarıyla ilgili eksikliklerin bulunduğuna da değinilen raporda, “donatı ayrıntısı eksikliklerinin binanın yıkılma nedenlerinden biri olabileceği, beton basınç dayanımlarının gerekli koşulları sağlamadığının tespit edildiği” anlatıldı.

Taşıyıcı sisteme ek yük yüklendi

Otelin fliyete geçmesinin akabinde farklı tarihlerde tadilat yapıldığı belirtilen iddianamede, “2014-2015 yıllarında yapılan değişikliklerle otelde kapasite artışı olduğu ve bunun yanı sıra 2016’da zelzele güvenliğini göz arkası ederek proje dışı ruhsatsız kat yaptırıp yapının taşıyıcı sistemine ek yük yüklendiği anlaşılmıştır. Alınan uzman incelemesinde yapının beton kalitesinin her iki yönetmelik kapsamında da gerekli kaideleri sağlamadığı belirlenmiştir. Bu yetersizlik ve eksikliklerin binanın yıkılmasında tesirli olduğu anlaşılmıştır” denildi. 

Yıkılacağı öngörülmüş lakin şüpheliler “farklı etkenlere” güvenmiş

Projenin bitim basamaklarında görev almış şüphelilerin üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyip dikkat ve itina yükümlülüğüne aykırı hareket etmeleri nedeniyle istenmeyen lakin öngörülebilen bu sonucun oluştuğunun kabul edildiği belirtilen iddianame, şu tabirler yer aldı: “Bilirkişi raporu ile ( rölöve ve projedeki taşıyıcı sistem eleman sayısı ve boyut uyumsuzluğu, donatı ayrıntısı yetersizliği ve gereç kalitesi yetersizliği ) şeklinde tespit edilen özensiz işlerin gerçekleştirilmesi halinde yahut taşıyıcı sisteme ek yük bindiren ek katın çıkılması halinde mümkün bir sarsıntıda binanın yıkılacağı konusunun pek öngörülebilir olduğu fakat şüphelilerin farklı etkenlere güvenerek bir nedenle sonucun meydana gelmeyeceğini düşünerek eylemlerini gerçekleştirdiklerinin anlaşıldığı, lakin bu durumun şüphelilerin kasıtla hareket ettiğini göstermeyeceği, çünkü kasıttan söz edilebilmesi için suçun yasal tarifindeki ögelerin bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi gerektiği, mevcut durumda bu taraftaki türel bir değerlendirmenin maddi hakikaten uzak olacağı… 

“Olursa olsun” iradesi yok

Yine soruşturma sürecinde şüphelilerin kolon kestikleri tezine dayalı muhtemel kastla hareket ettiklerine dair ihbar ve şikayetler evraka sunulmuş ise de, yapılan incelemeler ile bu argümanın doğrulanmadığı, muhtemel kastın değerlendirilebilmesi için şüphelilerin, otelin yıkılması sonucu 72 can kaybı ve 8 yaralıdan ibaret olan neticeyi kabullenmiş ve ‘olursa olsun’ şeklinde iradelerini yansıtacak hareketlerde bulunmuş olmalarının gerektiği, dosya kapsamında bu nitelendirmeye değer bir bulgunun tespit edilemediği, fakat bu durumun şüphelilerin kasıtla hareket ettiğini göstermeyeceği, çünkü kasıttan söz edilebilmesi için suçun yasal tarifindeki ögelerin bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi gerektiği, mevcut durumda bu istikametteki türel bir değerlendirmenin maddi nitekim uzak olacağı, yeniden soruşturma sürecinde şüphelilerin kolon kestikleri argümanına dayalı mümkün kastla hareket ettiklerine dair ihbar ve şikayetler belgeye sunulmuş ise de, yapılan incelemeler ile bu tezin doğrulanmadığı, muhtemel kastın değerlendirilebilmesi için şüphelilerin, otelin yıkılması sonucu 72 can kaybı ve 8 yaralıdan ibaret olan neticeyi kabullenmiş ve ‘olursa olsun’ şeklinde iradelerini yansıtacak hareketlerde bulunmuş olmalarının gerektiği, dosya kapsamında bu nitelendirmeye değer bir bulgunun tespit edilemediği…”

Daha az ceza istendi

Savcılığın, tüm bu ihmaller zincirini ortaya koyan tespitlere rağmen iddianamede, şüpheliler için daha yüksek ceza öngören “olası kast ile öldürme” suçu “Bilinçli taksirle birden fazla insanın vefatına ve yaralanmasına neden olma” suçundan dava açması da dikkat çekti. Bu kapsamda sanıklar 72 kişinin hayatını kaybettiği İsias Oteli davasında sırf 22 yıl 6 aya kadar hapis talebiyle yargılanacak. Savcılık, sanıklar hakkında “olası kastla öldürme” suçundan iddianame düzenleseydi, sanıklar hakkında hem daha yüksek sondan ceza istenmiş olacak, hem de hayatını kaybeden her bir kişi istikametinden ayrıyeten cezalandırılmaları talep edilebilecekti. Sanıkların yargılanmasına 3 Ocak 2024 tarihinde başlayacak.