IMF’den küresel büyümede durgunluk uyarısı

Georgieva, IMF-Dünya Bankası Bahar Toplantıları öncesi katıldığı aktiflikte “2020’ler: Çalkantılı mı, Ilık mı, Dönüşümcü mü? Zayıf Global Ekonomi İçin Siyaset Tercihleri” başlıklı bir konuşma yaptı.

Konuşmasında, şokların daha sık yaşandığı ve belirsizliğin arttığı bir dünyada, iyi siyaset tercihlerine ihtiyaç olduğunu vurgulayan Georgieva, doğru siyaset tercihlerinin yapılmasının dünya iktisadının geleceğini belirleyeceğine işaret etti.

Georgieva, gelecek hafta yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünümü Raporu’nda ABD ve birçok gelişmekte olan piyasa ekonomisindeki güçlü fliyetler nedeniyle global büyümenin marjinal olarak daha güçlü olduğunun görüleceğini belirtti.

Öngörülen global resesyon ve stagflasyon devrinden kaçınıldığının altını çizen Georgieva, hala endişelenecek pek çok hususun olduğunu, global ortamın daha zorlu hale geldiğini ve jeopolitik tansiyonların dünya iktisadının parçalanma riskini artırdığını kaydetti.

Georgieva, global mali krizden bu yana büyüme beklentilerinin yavaşladığına ve enflasyonun tam olarak yenilmiş olmadığına dikkati çekerek, mali tamponların tükendiğini ve borçların artmasının birçok ülkede kamu maliyesi için büyük zorluk teşkil ettiğini anlattı.

Salgının izlerinin hala sürdüğünü söyleyen Georgieva, 2020’den bu yana global üretim kaybının yaklaşık 3,3 trilyon dolar olduğunu bildirdi.

Georgieva, gelişmiş ekonomiler arasında ABD’nin, artan verimlilik artışının da yardımıyla en güçlü toparlanmayı yaşadığına işaret ederek, buna karşılık, Avro Bölgesi’ndeki fliyetlerin, yüksek enerji fiyatlarının ve zayıf üretkenlik artışının kalıcı tesirlerini yansıtacak şekilde çok daha kademeli bir şekilde toparlandığını ifade etti.

Küresel büyümeye ilişkin orta vadeli görünümün tarihî ortalamanın epey altında, yüzde 3’ün biraz üzerinde olduğunu kaydeden Georgieva, “Rotada bir düzeltme olmazsa nitekim de dingin ve hayal kırıklığı yaratan bir on yıla, ‘ılık yirmilere” doğru gidiyoruz. Bu noktada siyaset yapıcılar bir seçimle karşı karşıya. Muhtaçlığımız olan şey ‘dönüşümcü yirmiler’.” diye konuştu.

“Enflasyonun bu yıl düşmeye devam etmesini bekliyoruz”

Kristalina Georgieva, fakat ilk önce fiyat istikrarının geri getirilmesi gerektiğini vurgulayarak, enflasyonun 2022 ortalarında doruğa ulaştığını anımsattı.

Gelişmiş ekonomilerde manşet enflasyonun, 2023’ün son çeyreğinde, 18 ay evvelki yüzde 9,5 düzeyinden yüzde 2,3’e gerilediğini hatırlatan Georgieva, “Bu eğilimin 2024’te de devam etmesini ve büyük gelişmiş ekonomi merkez bankalarının yılın ikinci yarısında faiz indirimine başlaması için gerekli şartları yaratmasını bekliyoruz.” dedi.

Georgieva, çoğunluğu gelişmekte olan ülkelerde olmak üzere birtakım merkez bankalarının gevşemeye başladığına işaret ederek, lakin bilhassa gelişmiş ülkelerin hala beklemede olduğunu dile getirdi.

Merkez bankalarının kararlarını gelen verilere göre titiz şekilde ayarlayacaklarını söyleyen Georgieva, gerektiğinde siyaset yapıcıların erken faiz indirimi davetlerine direnmesini, erken gevşemenin daha fazla mali sıkılaştırmayı gerektirebilecek yeni enflasyon sürprizlerine neden olabileceğini belirtti.

Georgieva, faiz indirimini çok uzun süre geciktirmenin ise ekonomik aktiviteyi olumsuz yönde etkileyebileceğini anlattı.

Küresel işbirliği vurgusu

Georgieva, sürdürülebilir borç düzeylerine ulaşmak ve gelecekteki şoklarla başa çıkmak için mali tamponlarının yeniden oluşturmanın kıymetine değinerek, çoğu ülkede mali tamponların tükendiğini ve borç düzeylerinin çok yüksek olduğunu bildirdi.

Faizlerin çok daha yüksek olmasının borçların ödenmesinin maliyetini artırdığına dikkati çeken Georgieva, borç ıstırabı çeken ülkeler için yeniden yapılanmanın gerekli olduğunu söyledi.

Georgieva, büyümeyi yeniden canlandıracak siyasetlerin da çok önemli olduğunu ifade ederek, “Ekonomik dönüşümü teşvik edecek, yeşil ve dijital geçişi hızlandıracak siyasetlerle daha da fazlası başarılabilir. Bunları ne kadar iyi ele aldığımız, bu on yılın mirasını belirleyecek.” sözlerini kullandı.

Dünya için çok önemli olan siyasetler konusunda işbirliği yapılması gerektiğini anlatan Georgieva, verimliliği artırmak ve global zorluklara tahlil bulmak için daha fazla ticaret ve sınır ötesi yatırım akışını savunduklarını kaydetti.

Georgieva, zorlukların üstesinden gelmek ve fırsatları takip etmek için ülkeleri bir araya getirmenin çoğu zaman kinden daha çok önemli olduğunu vurgulayarak, dünya salgın ve hayat pahalılığı kriziyle sarsıldığında IMF’nin de üyeleriyle mali ve politik destek sağlamak için kararlı bir şekilde harekete geçtiğini hatırlattı.

“ABD’de yüksek faiz oranların uzun süre devam etmesi tasa verici olabilir”

ABD iktisadının daha yenilikçi olması ve girişimciliğe alan açması, iş gücü piyasasının iyi durumda olması nedeniyle başarılı olduğunu belirten Georgieva, ülkede “Enflasyonu Azaltma Yasası”nın da iktisada ivme kazandırdığını kaydetti.

Georgieva, ABD’nin büyümesinin global iktisada yardımcı olduğunu lakin ABD’deki yüksek faiz oranlarının dünyanın geri kalanı için “harika” bir haber olmadığını savundu.

Yüksek faiz oranlarının ABD’yi daha cazip kıldığını vurgulayan Georgieva, “Yani finansal akışlar buraya geliyor. Bu da dünyanın geri kalanını biraz zor durumda bırakıyor. Yüksek faiz oranları doların da güçlü olması manasına geliyor. Bu diğer ülkelerin daha zayıf olduğu manasına geliyor. Şayet uzun süre devam ederse, tüm bu nedenlerden ötürü finansal istikrar açısından biraz kaygı verici hale gelebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Georgieva, ABD’de enflasyonun düştüğünü fakat şu an oyalanmanın tasa kaynağı olduğunu belirterek, lakin ABD Merkez Bankasının (Fed) ihtiyatlı davrandığını söyledi.