İHD İstanbul şubeden Narin açıklaması: Failler cezasız bırakılmasın

İstanbul, 9 Eylül 2024 – İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Çocuk Hakları Komitesi, 21 Ağustos 2024 tarihinde Diyarbakır’ın Bağlar ilçesinde kaybolan Narin Güran’ın cansız vücudunun bulunmasının akabinde, faillerin adalet önüne çıkarılmasını talep etti. Narin Güran’ın cesedinin 19 gün sonra, evine sırf 2 kilometre uzaklıkta bulunan bir dere yatağında bulunduğu belirtildi. Bu dere yatağının daha önce arandığı bilgisi de kamuoyuna yansıdı.

İHD, Narin Güran’ın kaybolduğu süreçte yürütülen soruşturmanın yetersiz olduğunu ve faile ulaşılmasında tesirli olabilecek kanıtların kaybedilmiş olabileceği tarafındaki tasaları dile getirdi. Kamuoyunda infiale yol açan bu süreçte, Narin’in faillerinin cezalandırılması ve adaletin sağlanması için faal bir soruşturma yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

İHD, yaşanan çocuk ölümlerinin faillerinin cezalandırılmaması ve cezasızlık siyasetlerinin sistematik hale gelmesinin yeni cürümlerin önünü açtığını belirtti. Örneğin, Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde uzman çavuşun kullandığı aracın çarpması sonucu hayatını kaybeden Erdem Aşkan ve Roboski Katliamı’nda hayatını kaybeden 34 şahıstan 19’unun çocuk olması benzeri olaylar hatırlatıldı. 1988-2013 yılları arasında 569 çocuğun hayatını yitirdiği, bu çocukların büyük kısmının faillerinin ya yargılanmadığı yahut indirimli ceza aldığı ifade edildi.

Ayrıca, 2018 yılında Ağrı’nın Bezirhane köyünde kaybolan 4 yaşındaki Leyla Aydemir’in can kaybı bulunması ve sonrasında sanıkların bert ettirilmesi benzeri diğer örnekler de gündeme getirildi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2008-2016 yılları arasında kaybolan çocuk sayısının 104 bin 531 olduğu, fakat 2016’dan itibaren bu dataların açıklanmadığı belirtildi.

İHD, uluslararası mukaveleler ve iç hukukun, çocukların temel haklarının korunması ve şiddet karşısında ömür haklarının teminat altına alınmasını devletin sorumluluğu olarak yüklediğini vurguladı. Çocukların hayat hakkını savunmak, akıbetlerini öğrenmek ve faillerinin yargılanmasını sağlamak, tüm toplumun görevi olarak kabul edildi.

Son olarak, Çocuk Hakları Mukavelesi ve Lanzarote Kontratı çerçevesinde çocuklara yönelik faal müdafaa siyasetlerinin uygulanması gerektiğinin altı çizilerek, sürecin takipçisi olacakları ifade edildi.

İHD İstanbul Şubesi Çocuk Hakları Komitesinin açıklaması şu şekilde:

“ARTIK YETER! ÇOCUKLAR ÖLDÜRÜLMESİN
NARİN GÜRAN’IN FAİLLERİ CEZASIZ BIRAKILMASIN

21 Ağustos 2024 tarihinde Diyarbakır’ın Bağlar ilçesinde kaybolan Narin Güran’ın cansız vücudu, 19 gün sonra bir dere yatağında bulundu. Bu dere yatağının daha önce arandığı ve Narin’in evine sırf 2 kilometre uzaklıkta olduğu bilgisi kamuoyuna yansıdı. Çocuklara yönelik işlenen cürümlerin, başından sonuna kadar acilen, hassasiyetle ve uzman bireyler tarafından, kamuoyu baskısına gerek olmaksızın faal bir şekilde yürütülmesi gerektiği bilinmesine karşın, kamuoyunda infiale yol açan Narin’in kayıp sürecinde faal bir soruşturma yürütülmemesi, faile ulaşmada tesirli olabilecek kanıtların bu süre zarfında kaybedilmeye çalışıldığına dair tasaları güçlendirmiş oldu. Bu telaşları giderecek nitelikte bir soruşturma yürütülerek, Narin’in faillerinin cezalandırılmasını ve Narin için adalet sağlanmasını istiyoruz.

Yaşadığımız coğrafyada; kurşun, bomba ve zırhlı araç çarpması sonucu Ceylan Önkol, Berkin Elvan, Uğur Kaymaz ve daha yüzlerce çocuk hayatını kaybetti. Çocuk ölümlerinin failleri ya hiç yargılanmadı yahut cezasızlık siyasetleriyle cezalarında indirimler uygulanarak ödüllendirildi. Örneğin, Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde, uzman çavuşun kullandığı araç, Erdem AŞKAN isimli çocuğa çarparak vefatına neden olmuş, uzman çavuş A.K.P. adli denetim kaidesiyle serbest bırakılmıştı. Roboski’de ise katledilen 34 bireyden 19’u çocuktu lakin ne görevliler tespit edildi ne de yargılama gerçekleşti. Gerçekten; İHD Diyarbakır Şubesi Çocuk Hakları Komisyonu’nun hazırladığı raporda, 1988-2013 yılları arasındaki çatışmalı süreçlerde 569 çocuğun ömrünü yitirdiği fakat hayatını kaybeden çocukların büyük kısmının faillerinin ya hiç yargılanmadığı yahut indirimli ceza aldıkları belirtilmektedir.

Cezasızlığın bu şekilde sistematik hale gelmesi, yeni faillerin önünü açmış durumdadır. Tıpkı Narin Güran’ın vefatına benzer şekilde, 2018 Haziran’ında Ağrı’nın Bezirhane köyünde kaybolan 4 yaşındaki Leyla Aydemir, 18 gün sonra köyün 2 kilometre ötesindeki bir akarsuyun kenarında can kaybı bulunmuş ve önce taammüden adam öldürme suçundan ağırlaştırılmış müebbet cezasına çarptırılan sanık amca dahil, belgedeki tüm sanıklar bert ettirilmişti.

2016 yılından bugüne kayıp çocuk verisi açıklamayan TÜİK’in verilerine göre Türkiye’de hakkında resmi olarak kayıp müractı yapılan ve güvenlik üniteleri yahut vatandaşlar tarafından bulunarak güvenlik ünitelerine getirilen çocuk sayısı 2008 ve 2016 yılları arasında 104 bin 531’dir. Buna göre belirtilen tarih aralığında yılda ortalama 10 bin, günde 32 çocuk kaybolmuştur. ” 2016-2023 yılları arasında kaç çocuğun kaybolduğu, bu çocukların kaçının bulunabildiğine dair herhangi bir istatistik bulunmamaktadır.

Çocuk Hakları Kontratı dahil uluslararası kontratlar ve iç hukuk, çocukların temel haklarının korunması, çocuklara yönelik her türlü şiddetin önlenmesi ve hayat haklarının korunmasını devlete bir sorumluluk olarak yüklemiştir. Her çocuğun ömür hakkını savunmak, akıbetini öğrenmek ve faillerinin yargılanmasını sağlamak, yalnızca insan hakları savunucularının değil, tüm toplumun misyonudur.

Çocuklara yönelik faal müdafaa siyasetlerinin uygulanması, devletin, Çocuk Hakları Kontratı ve Narin olayında bilhassa Lanzarote Mukavelesi olarak bilinen ‘Çocukların Cinsel Suistimal ve Cinsel İstismara Karşı Korunmasına İlişkin Avrupa Kurulu Sözleşmesi” bağlamında görev ve sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini tekrar hatırlatıyor, sürecin takipçisi olacağımızı bildiriyoruz.”