G7’den ‘küresel ekonomi’ mesajı

ABD, Almanya, İngiltere, Japonya, Fransa, Kanada ve İtalya’dan oluşan G7 ülkeleri ve Avrupa Birliği (AB) önderlerinin iştirakiyle İtalya’nın tatil beldesi Borgo Egnazia’da gerçekleştirilen 50. G7 Liderler Zirvesi, ikinci gününde sonuç bildirisinin yayınlanmasıyla tamamlandı.

Bildiride, G7 önderlerinin, tarihin kritik bir döneminde uluslararası toplumun birbirleriyle irtibatlı birden fazla krizle karşı karşıya olduğu bir devirde global zahmetlerle başa çıkmak için kararlılıklarını İtalya’daki bu zirvede teyit ettikleri belirtildi.

Rusya-Ukrayna Savaşı’nda Ukrayna’ya verilen kesin takviyenin teyit edildiği belirtilen bildiride, “Ukrayna’ya askeri, bütçe, insani ve yeniden yapılanma dayanağı sağlamaya devam etmekte kararlıyız. Ukrayna’nın acil kısa vadeli finansman gereksinimlerini karşılamasına yardımcı olmaya ve uzun vadeli toparlanma ve yeniden yapılanma önceliklerini desteklemeye güçlü bir şekilde bağlıyız.” ifadesi kullanıldı.

“Rusya, yasa dışı saldırganlık savaşını sonlandırmali ve Ukrayna’ya verdiği zararı ödemelidir.” denilen bildiride, Dünya Bankası’na göre Ukrayna’nın ziyanının 486 milyar doları aştığı bilgisi verildi.

Bildiride, şunlar ifade edildi:

“Dondurulmuş Rus varlıklarının olağanüstü gelirlerinden yararlanarak yaklaşık 50 milyar dolar fiyatında bir kaynak ayırmaya karar verdik. Bu, (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin’e açık bir iletidir. Rusya’ya karşı Ukrayna’nın mevcut ve gelecekteki gereksinimlerini desteklemek amacıyla G7, Ukrayna’ya yıl sonuna kadar 50 milyar dolar ek mali finansman sağlamak gayesiyle Ukrayna için Olağanüstü Gelir Hızlandırma Kredileri başlatacaktır.”

Rusya’nın Ukrayna savaşı bağlamında nükleer silah kullanmasının da kabul edilemez olduğu belirtilen bildiride, “Rusya’nın sorumsuz ve tehdit edici nükleer telaffuzunu ve Belarus’ta nükleer silah konuşlandırma duyurusu da dahil olmak üzere stratejik gözdağı verme halini en güçlü şekilde kınıyoruz. Ukrayna halkına karşı işledikleri vahşetten sorumlu olanları uluslararası hukuka uygun şekilde sorumlu tutmaya kararlıyız.” tabirine yer verildi.

G7 önderleri, Ukrayna’nın Karadeniz üzerinden tahıl, besin hususları, gübre benzeri gereçlerinin manisiz taşınmasını talep etti.

Biden’ın açıkladığı Gazze’de ateşkes teklifine destek

Bildiride, İsrail’e verilen destek de yinelenerek, “İsrail, yasal müdaf hakkını kullanırken her durumda uluslararası insancıl hukuk da dahil olmak üzere uluslararası hukuka uygun davranmalı.” değerlendirmesinde bulunuldu.

“Tüm sivil can kayıplarını eşit şekilde kınıyoruz ve bilhassa bayan ve çocuklar olmak üzere kabul edilemez sayıdaki sivil can kaybını büyük bir telaşla karşılıyoruz.” tabirinin kullanıldığı bildiride, tüm taraflara sivillerin korunması için somut adımlar atma daveti yapıldı.

Bildiride, ilk olarak ABD Başkanı Joe Biden’ın açıkladığı Gazze’de ateşkes teklifine destek verildiği vurgulandı.

Hamas’a, bu teklifi kabul etme, Hamas üzerinde tesiri olan ülkelere de mutabakatın kabulü için baskı yapma davetinde bulunuldu.

G7 ülkeleri, tüm tarafları başta bayan ve çocuklar için gönderilenler olmak üzere tüm insani yardımların girişi için manileri kaldırmaya çağırırken, Usdud (Aşdod) limanı ve Refah Sınır Kapısı’nın da uluslararası insancıl hukuka uygun olarak açılması gerektiğine dikkati çekti.

Bildiride, tüm kara sınır kapıları, deniz dağıtım yolları ve Gazze içindeki insani yardım erişiminin tam, süratli, inançlı ve manisiz bir şekilde sağlanmasının öncelik olduğuna işaret edildi.

“Husi taarruzları, Yemen’de barışa yönelik BM yol haritasını tehlikeye atma riski taşıyor”

İran’ın 13-14 Nisan’da İsrail’e gerçekleştirdiği saldırı kınanırken, Aden Körfezi ve Kızıldeniz’deki ticaret gemilerine yönelik atakların sona ermesi gerektiği bildirildi.

Yemen’deki Husilere, alıkoydukları denizcileri salıverme daveti yapılan bildiride, şu değerlendirmede bulunuldu:

“Deniz güvenliği ve seyrüsefer hakkı, tüm dünyadaki limanlar ve halklar için malların özgürce hareket etmesi için kritik kıymete sahiptir. Bunlara, Yemen halkının yarısı için gönderilen hayat kurtaran insani yardım gereçleri de dahildir. Husilerin Kızıldeniz’deki taarruzları, bölgeyi istikrarsızlaştırma, seyrüsefer özgürlüğü ve ticari akışı durdurma ve Yemen’de barışa yönelik BM yol haritasını tehlikeye atma riski taşıyor.”

Bildiride, “İran, istikrarsızlaştırıcı aksiyonlarına son vermeli. Nükleer silah geliştirmemesi ve almaması tarafındaki kararlılığımızı yineliyoruz.” denilerek, İran, nükleer alanda attığı adımları durdurup geri dönmeye çağırıldı.

G7 ülkeleri, İran’a, Rusya-Ukrayna Savaşı’nda Rusya’ya destek vermeme ikazında da bulundu.

Hint-Pasifik’teki durum

“Çin’in, Rusya’ya verdiği dayanaktan ötürü derin kaygımızı dile getiriyoruz.” denilen bildiride, G7’nin Çin’e zarar vermeye yahut ekonomik gelişimini engellemeye çalışmadığı belirtildi.

Sonuç bildirisinde, “Çin’i, bilhassa kritik mineraller üzerinde global tedarik zincirinde çok önemli kesintilere yol açabilecek ihracat denetim tedbirleri almaktan kaçınmaya çağırıyoruz. Çin’i siber alanlarda da sorumlu davranmaya davet ediyoruz.” ifadesi kullanıldı.

BM Güvenlik Kurulu kararlarını ihlal ederek Kuzey Kore’ye nükleer ya da balistik füzelerle ilgili bir teknoloji transfer edilmesi ihtimalinden derin kaygı duyulduğu belirtilerek, Kuzey Kore’ye, tüm kitle imha silahlarının ve balistik füzelerinin tamamen, doğrulanabilir ve geri döndürülemez şekilde imha edilmesi daveti yinelendi.

İklim değişikliği, temiz enerji ve siber güvenlik

Biyolojik çeşitliliğin azalması, kirlilik ve iklim değişikliği konusunda gayretlerin süreceği ifade edilen bildiride, global ısınmayı 1,5 derecede tutma kelamına bağlılık yinelendi.

Sıfır emisyon amacına 2050’de ulaşmak için başta büyük ekonomiler olmak üzere herkesin birlikte hareket etmesinin değerinin vurgulandığı bildiride, “Herkes için uygun fiyatlı temiz enerjiyi teminat altına almak için global ve bölgesel uğraşları ilerleteceğiz ve farklı ulusal yollara hürmet duyacağız.” sözüne yer verildi.

Bildiride, şunlar kaydedildi:

“İklim amaçlarımıza ulaşmak ve tüm ülkelerin temiz enerji geçişinin yararlarını elde etmesine yardımcı olmak için ortaklarımızla birlikte yeni, kesintisiz kömür gücüne verilen dayanağı sona erdirmek, yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklarına yatırımları hızlandırmak ve inançlı, çeşitli, sorumlu temiz enerji tedarik zincirleri kurmak için çalışacağız.”

Kötü niyetli siber saldırganları aksiyonlarından sorumlu tutma ve stratejik tehditlere karşı koyma konusunda kararlılıktan da söz edilen bildiride, G7 ülkelerinin ilgili kurumları arasındaki uyumu artırma eforlarının ağırlaşacağı bilgisi verildi.

Saldırgan siber fliyetlere karşı G7 ülkelerinin, siber alanda sorumlu devlet davranışını teşvik etme, özel dal de dahil siber güvenliği iyileştirme, hasmane tavırlar ile siber hataları caydırıp bunlara anında karşılık verme, kullanılan altyapıyı bozacak araçlar geliştirme usullerini benimsediği belirtildi.

Terör, göç, yapay zeka ve global ekonomi

Bildiride, terör ve şiddet her türlü formuyla kınandı. Terörün finansmanıyla, terör propagandasıyla ve terörist içeriklerin yayılmasıyla mücadele etmede kararlılık mesajı verildi.

Göçü global bir olgu olarak ele alma, zorluklarıyla mücadele etme ve uluslararası hukuka uygun, bütünleşik, kapsamlı ve istikrarlı bir yaklaşımla global olarak getirdiği fırsatları yakalama konusundaki ortak thhüt teyit edilirken, kapsayıcı tahlil geliştirilmesi konusunda çalışılacağı belirtildi.

Küresel iktisadın dayanıklılık gösterdiği vurgulanan bildiride, “Ancak jeopolitik gerginliklerden, enerji fiyatlarındaki değişkenlikten ve tedarik zincirlerinin düzgün işleyişindeki daha fazla kesintiden kaynaklanan risklere maruz kalmaya devam ediyor. Ayrıyeten mevcut G7 döviz kuru thhütlerimizi yeniden teyit ediyoruz.” ifadesi kullanıldı.

Bildiride, yapay zeka konusunda şu bilgiler verildi:

“Yapay zeka, toplumlarımızda ilerleme ve gelişmeyi teşvik etmede çok önemli bir rol oynayabilir. İnançlı, emniyetli ve sağlam yapay zekayı teşvik edeceğiz. Ortak demokratik kıymetlerimiz ve insan haklarına hürmetimiz doğrultusunda, ekonomik büyümeyi ve sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen, yararları en üst seviyeye çıkaran ve riskleri yöneten, kapsayıcı, insan merkezli bir dijital dönüşümü sürdüreceğiz.”