Güney Atlantik’te tansiyon, 1.7 milyar varillik devasa Sea Lion petrol sahası nedeniyle yeniden zirveye çıktı. Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, sondaj çalışmalarının durdurulması için İngiltere’ye iki haftalık süre tanıyarak Londra’yı uluslararası tahkim ve Deniz Hukuku Mahkemesi ile uyardı; Londra cephesinden ise yanıt gecikmedi.
Tarihi 1982 savaşına dayanan Falkland Adaları (Malvinas) krizi, devasa bir enerji savaşıyla yeniden alevlendi. Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, takımadaların 200 kilometre kuzeyinde yer alan ve yaklaşık 1,7 milyar varil petrol rezervine sahip olduğu hesaplanan Sea Lion petrol sahası için İngiltere’ye doğrudan ültimatom verdi.
Milei, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, İsrailli Navitas Petroleum ile İngiliz Rockhopper Exploration ortaklığında yürütülen faaliyetlerin Arjantin’in doğal kaynaklarının “yasadışı sömürülmesi” anlamına geldiğini savundu. Çalışmaların durdurulmaması halinde iki hafta içinde sürecin uluslararası yargıya taşınacağını ilan eden Arjantin lideri, Dışişleri Bakanlığı ile kabinenin hukuk birimlerine resmi talimat verdi.
Hamburg’daki deniz hukuku mahkemesi masada
Buenos Aires yönetiminin hazırladığı hukuki yol haritasına göre, süreç ilk etapta Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin (BMDHS) 7’nci Eki kapsamında uluslararası tahkime götürülecek. Sondaj ve hazırlık adımlarının devam etmesi halinde ise Almanya’nın Hamburg kentinde bulunan Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesine başvurularak projenin tamamen durdurulması için geçici tedbir kararı talep edilecek.
Falkland yönetiminden lisans aldıklarını belirten konsorsiyumun 2028 yılında ticari üretime başlama hedefi, Arjantin’in egemenlik tezleriyle doğrudan çatışıyor. 1982 yılında 74 gün süren ve 649 Arjantinli ile 255 İngiliz askerinin hayatını kaybettiği kanlı savaşın ardından İngiltere kontrolünde kalan takımadalar, 2013 referandumunda halkın yüzde 99,8’lik oyuyla İngiliz denizaşırı toprağı statüsünü onaylamıştı. Ancak Arjantin bu kararı meşru saymayarak adalar üzerindeki hak iddiasını sürdürüyor.
Londra hattından askeri kapasite vurgusu
Arjantin’in sert ültimatomuna Londra yönetiminden yanıt gecikmedi. İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Falkland Adaları sakinlerinin kendi kaderini tayin hakkını sonuna kadar desteklemeyi sürdüreceklerini belirtti.
Diplomatik gerilimin dozunu artıran açıklama ise İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting‘den geldi. 1982’nin çok geride kaldığını hatırlatan Streeting, Arjantin’in askeri kabiliyetini doğrudan hedef alarak şu ifadeleri kullandı:
“Bu 1982 değil. Arjantinliler Falkland Adaları’nı ele geçirecek kapasiteye sahip değil. Biz ise adaları savunabilecek kapasiteye fazlasıyla sahibiz.”
Londra’nın geri adım atmayacağını ilan etmesi ve Buenos Aires’in başlattığı iki haftalık geri sayım, Güney Atlantik’te diplomatik ve hukuki bir fırtınanın kapıda olduğunu gösteriyor.