Fahiş fiyat ve stokçuluk cezalarını içeren kanun teklifi TBMM Kurulu’nda

TBMM Genel Kurulunda, fahiş fiyat artışı ve stokçuluk cezalarının artırılmasını da içeren Türk Ticaret Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’nin 7 hususu daha kabul edildi.

Teklifin kabul edilen maddelerine göre, Rekabet Kurulu, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirecek. Heyet, bu bildirim yazısı ile birlikte argümanların çeşidi ve niteliği hakkında kâfi bilgiyi ilgili taraflara gönderecek. Böylelikle hem tarafların daha aktif savunma yapabilmesine imkan sağlanması hem de soruşturma süreçlerinin daha seri ilerlemesi amaçlanıyor.

Taraflara yazılı savunmalarını soruşturma raporunun bildirisinden itibaren 30 gün içinde Heyete göndermeleri bildirim edilecek. Haklı münasebetler sunulması halinde bu süre bir keze mahsus olmak üzere ve en çok bir katına kadar uzatılabilecek. Soruşturmayı yürütmekle görevlendirilenler, gelen yazılı savunmalar sonucunda soruşturma raporundaki görüşlerinde bir değişiklik olması halinde 15 gün içinde yazılı görüşlerini tüm Konsey üyeleri ile ilgili taraflara bildirecek. Taraflar 30 gün içinde bu görüşe karşılık verebilecek.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nda değişiklik yapılacak.

Buna göre, ürün senetleri ve alivre mukavelelere ilişkin süreçlerde, bölüm ile bedelin ödenmesi, alıcı ve satıcının diğer yükümlülüklerinin ürün ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edenlerce ya da takas ve saklama hizmeti aldıkları kuruluşlarca yerine getirilmesi, alım satımın tescili ve alım satıma ilişkin diğer konular yasa ve ilgili mevzuat kararlarına uygun olarak ürün ihtisas borsası tarafından yürütülecek.

Ürün ihtisas borsasının ya da ürün ihtisas borsası tarafından takas merkezi olarak yetkilendirilen kuruluşun takas süreçlerinde mali sorumluluğu, tesis edecekleri limitler dahilinde ve alınacak teminatlar ile garanti fonu varlıklarıyla sınırlı olacak.

Ürün ihtisas borsalarında gerçekleştirilen süreçlerden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak ve ziyanların tazmini için alınacak teminatların ve oluşturulabilecek garanti fonunun kuruluşu, işletimi, kullanımı ve iştirakçilerine ilişkin adap ve temeller, Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. Düzenlenen teminatlar ve garanti fonundaki varlıklar tevdi emelleri dışında kullanılamayacak, üçüncü bireylere devredilemeyecek, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, rehin edilemeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati önlem konulamayacak.

Ürün senetleri ve alivre kontratların ürün ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edilmesine, aracıların yetkilendirilmesi ile bu yetkinin askıya alınması ve iptaline, aracıların nezaret ve kontrolüne, ürün senetleri ve alivre mukaveleler üzerindeki aracılık hizmetlerine dair diğer süreçlere müşterinin verdiği yetkiye bağlı olarak müşteri hesaplarındaki nakit alacak bakiyelerinin nemalandırılmasına ilişkin yordam ve asıllar Bakanlık ve Sermaye Piyasası Konseyinin birlikte çıkaracağı yönetmeliklerle düzenlenecek.

Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’nda yapılan değişikliğe göre, lisansı askıya alınan işletmeler, askıda kalınan günler için depo kira fiyatı talep edemeyecek.

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünün lisanslı depolarda depolanan ürünleri için tahakkuk eden ve aylık devirlerde lisanslı depo işletmelerine ödenen depolama fiyatları askı mühleti boyunca ödenmeyecek. Bu madde, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

– Lisanslı depoculukta idari para cezaları

Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’nda değişiklik yapılarak, cezaların etkinliği ile caydırıcılığının artırılması gayesiyle kimi fiillere yeni cezai yaptırımlar getirilecek ve idari para cezaları artırılacak.

Buna göre, lisanslı depoculuk ücret tarifesinde belirlenenin üzerinde ya da ücret tarifesinde yer almayan hizmetler için ücret talep ve tahsil eden yahut ürün teslimi sırasında mevzuata aykırı şekilde ürün ölçüsünden kesinti yapan, yasanın “teşhir” kararına aykırı hareket eden, ürün senedinin ilgili yönetmeliğinde düzenlenen içerik, form ve muhafaza kaidelerine uymayan lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası kesilecek.

Teslim yükümlülüğü düzenlenmiş ve iptal edilmemiş ürün senedinin temsil ettiği tarım eserinin tümü ya da bir kısmı için öteki bir ürün senedi düzenlenememesi, teslim yükümlülüğü, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının ihtar ve idari önlemlerine karşın verilen sürede kanuna ve ilgili yönetmeliklere aykırı yahut eksik konuların giderilmemesinin de aralarında bulunduğu kararlara aykırı hareket eden lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

Analiz ve sınıflandırma süreci yapılmadan ürünün depoya kabul edilmesi ya da depodan çıkarılması, tartım makbuzunun ilgili yönetmelikte belirlenen kaideleri taşımaması, alet ve ekipmanların kalibrasyonunun yahut periyodik denetimlerinin yapılmadan kullanılması, muhafaza kaidelerine uyulmaması nedeniyle eseri temsil eden elektronik ürün senedinde belirtilen sınıf ve kalite ile depoda bulunan ürünlerin sınıf ve kalitesi arasında farklılık tespit edilmesi durumlarında, bu fiilleri gerçekleştiren lisanslı depo işletmelerine her bir karşıtlık için 200 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Şahit numune alınmaması ve ilgili yönetmelikte belirlenen süre boyunca saklanmaması, tahlil ve sınıflandırma evrakının ilgili yönetmelikte belirlenen kuralları taşımaması, laboratuvarda yer alan alet ve ekipmanların kalibrasyonunun yahut periyodik denetimlerinin yapılmadan kullanılması, şahit numune ile bu numunenin temsil ettiği ürünün tahlil ve sınıflandırma dokümanının farklı olması, tahlil esnasında tutulan kayıtlardaki pahalar ile tahlil ve sınıflandırma evrakındaki kıymetlerin farklı olması durumlarında bu fiilleri gerçekleştiren yetkili sınıflandırıcılara her bir karşıtlık için 200 bin lira idari para cezası kesilecek.

Yetkili sınıflandırıcılık ücret tarifesinde belirlenenin üzerinde ya da ücret tarifesinde yer almayan hizmetler için ücret talep ve tahsil eden yahut ilgili karara aykırı hareket eden yetkili sınıflandırıcılara 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

İdari para cezalarının verilmesini gerektiren karşıtlığın bir takvim yılı içinde tekrarı halinde her bir tekrar için bir evvelki cezanın iki katı idari para cezası uygulanacak.

– Kapalı pazar yerlerinin kullanımında tahsis usulü

Teklif ile Zerzevat ve Meyveler ile Kâfi Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da da değişiklik yapılıyor.

Düzenlemeye göre, kapalı pazar yerlerindeki satış yerleri ve diğer yerlerin, pazarcılara yüksek fiyatlarla kiralanmasına neden olan sınırlı tıpkı hak yoluyla kiralama yordamı kaldırılıyor. Pazar yerlerinde bulunan satış yerleri sırf tahsis adabıyla kullandırılarak pazarcıların maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.

Ayrıca teklifle, kapalı pazar yerlerindeki satış yerlerinin sınırlı birebir hak usulüyle pazarcılık mesleğinden olmayan diğer bireylere verilmesi sonucu pazarcıların maliyetlerinin artmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Teklifin 7 unsurunun kabul edilmesinin akabinde TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşime ara verdi. Aranın akabinde kurulun yerini almaması üzerine Adan, birleşimi bugün st 14.00’te toplanmak üzere kapattı.