Eyalet Başbakanı Wüst Ankara’da neden üst düzey ağırlandı?

Almanya’da geleceğin başbakanı olarak adı geçen Kuzey Ren-Vestfalya Başbakanı Hendrik Wüst dün Ankara’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edildikten sonra bugün de Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’la bir araya geldi. Ankara’da üst düzeyde ağırlanan Wüst, bugün ayrıca Almanya Büyükelçiliğinde düzenlenen resepsiyona katıldı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, bu ay üç eyalette yapılan seçimlerde partisi Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) aldığı yenilgiler sonrası ülkesinde ağır baskı altında. Kendi partisi içinden de eleştirilerle karşı karşıya olan Merz’in başbakanlığa devam edip edemeyeceğine ilişkin kamuoyunda soru işaretleri var.

Merz’in halefi olarak da sık sık CDU’lu Hendrik Wüst’ün adı geçiyor. Kendisi Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin başbakanı olarak görevine devam etmek istediğini açıklamış olsa da gerçekleştirdiği Türkiye ziyareti, bu tartışmalar yüzünden Alman kamuoyu tarafından da dikkatle izleniyor.

Ankara’daki temaslarında üst düzeyde ağırlanması ise Wüst’ün Türk siyasetinin de radarında olduğuna işaret ediyor.

Adı geleceğin güçlü başbakan adayı olarak geçen Kuzey Ren-Vestfalya Başbakanı Wüst, Ankara’da Alman Birliği Günü resepsiyonuna katıldı. Fotoğraf: Gülsen Solaker/DW

Wüst’e Bakan Kacır ve Başdanışman Kılıç eşlik etti

Almanya Büyükelçiliğinde düzenlenen resepsiyonda Wüst’e Türk ve yabancı konuklarla diplomatlar ve siyasetçilerin yoğun ilgi gösterdiği gözlendi. Wüst’e resepsiyonda Sanayi ve Ticaret Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç da eşlik etti.

Wüst’ün resmi gündeminde ekonomi ve 1961 tarihli İş Gücü Anlaşması’nın 65’inci yıldönümü bulunuyor. Bu sebeple Büyükelçilik’teki konuşmasında Türkiye’de yaşayan göçmenlere değinerek “Refahımızı Türk göçmenlere borçluyuz” ifadelerini kullandı.

Yıllarca ikiye bölünmüş olan Almanya’nın 3 Ekim 1990’da tamamlanan birleşmesinde de Türk toplumunun yerini vurgulayan Wüst, Berlin Duvarı’nın yıkıldığı gece Batı Berlin’de yaşayan Türk göçmenlerin kutlamalara katıldığını anlattı ve “Almanya’nın yeniden birleşmesi, Almanya’da yaşayan herkesin hikâyesidir” dedi.

O dönemde Berlin’de yaşayan yaklaşık 130 bin Türk göçmenin çoğunun Berlin Duvarı’na yakın semtte yaşadığını kaydeden Wüst, Türk göçmenlerin sokaklardaki insanlara çay ve meyve ikram ettiğini, Doğu Almanların ısınması için evlerini açtığını ve bazılarını arabalarıyla ücretsiz olarak Batı Berlin’e taşıdığını aktardı. Wüst, bunu “olağanüstü bir misafirperverlik” olarak nitelendirdi.

Türkiye’den gelen göçmenlerin Almanya’nın refahına olan katkısına özellikle dikkat çeken Wüst, “Çelik ürettiler, yollar inşa ettiler, kömür madenlerinde çalıştılar” ifadelerini kullandı. Kendisine ziyaretinde eşlik eden Almanya Dışişleri Bakanlığı bünyesinde görevli Devlet Bakanı Serap Güler’in babasının da maden işçisi olduğunu hatırlatan Wüst, ilk kuşak göçmenlerin çoğu zaman ailelerinden uzakta ve güç koşullar altında çalıştığını anımsattı.

Kuzey Ren-Vestfalya’da yaşayan Türkiye kökenlilerin iki ülke arasında köprü kurduğunu belirten Wüst, “Kuzey Ren-Vestfalya ve Türkiye yakın ortaklar. Biz dostuz” dedi.

Sürpriz bir şekilde Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından da kabul edilen Wüst Erdoğan ile yaptığı görüşme sonrasında verdiği demeçte, Türkiye Cumhurbaşkanının Almanya’daki gelismeleri yakından takip ettiğini söylediFotoğraf: Türkisches Präsidialamt

Erdoğan ile “güvene dayalı ve açık” görüşme

Ankara’daki temasları ile ilgili temkinli bir tutum izleyen Wüst’ün dün Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşme özellikle dikkat çekiciydi. Bir eyalet başbakanını ilk kez ağırlayan Erdoğan’la 50 dakikalık görüşmesi “alışılmadık uzunlukta” olarak değerlendiriliyor.

Kendisine eşlik eden Alman gazetecilere Erdoğan’la görüşmesini “güvene dayalı, açık bir görüşme olarak nitelendiren Wüst, bunun da “eleştirel konuları” gündeme getirmesini mümkün kıldığına işaret etti. Wüst’ün eleştirel konular olarak insan hakları ihlalleri, basın özgürlüğüne yönelik kısıtlamalar ve muhalefete yönelik baskıları gündeme getirdiği tahmin ediliyor.

Bu arada DW Türkçe’nin edindiği bilgiye göre her ne kadar resepsiyonda bazı muhalefet üyeleri ile ayaküstü sohbet etse de Wüst ve ekibi Yeni Parti ya da diğer muhalefet partileri ile görüşme talep etmedi.

Yükselişteki CDU’lu siyasetçinin çevresinden ise “olumlu yönlere odaklanan” yeni bir dil benimsendiği aktarıldı. Bunun anlamı da kamuoyu önünde diyaloğu zorlaştırabilecek açıklamalar yapmak yerine eleştirileri kapalı kapılar ardında doğrudan dile getirmek olarak yorumlanıyor. Wüst’ün, Merz’in geçen yıl Ekim ayı sonunda Ankara ziyaretinde benimsediği tonu sürdürmeye çalıştığı belirtiliyor.

Kendisini izleyen Alman gazeteciler açısından Wüst, Türkiye ziyaretinde iki hedefe odaklandı: Federal hükümetin çizdiği çerçeve içinde Almanya-Türkiye ilişkilerini güçlendirdi ve başbakanlık tartışmalarında adının göz ardı edilemeyeceği izlenimini de pekiştirdi. Üstelik bu konuda tek söz etmeden ve kamuoyu önünde Merz’e desteğini de açıkça göstererek.

Serap Güler: Dostlar arasında açık konuşulur

Devlet Bakanı Serap Güler de resepsiyonda yaptığı konuşmada iki ülke arasındaki ilişkilere dair mesajlar verdi. Wüst’ü konuklara takdim de eden Güler, “Türkiye ve Almanya her zaman yakın dostlar oldu. Dostlar arasında açık ve dürüst konuşulur” dedi. İlişkilerin her zaman kolay olmadığını vurgulayan Güler, “Almanya ve Türkiye her konuda hemfikir değil. Önemli olan ise meseleler üzerinde birlikte çalışmamız” ifadelerini kullandı.

İki ülke temsilcilerinin geçen yıl boyunca sık sık bir araya geldiğini ve önemli konuları ayrıntılı biçimde ele aldığını söyleyen Güler, Mayıs ayında Berlin’de yapılan stratejik diyalog toplantısında Avrupa güvenliği, göç, ticaret, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri, yatırımlar ve kültür başlıklarını konuştuklarını belirtti.

Alman federal hükümetinin Türkiye ile ortaklık üzerinde yoğun biçimde çalıştığını da söyleyen Güler, federal hükümetin yanı sıra eyaletlerin de Türkiye ile ilişkilerde önemli bir yeri olduğunu, Kuzey Ren-Vestfalya’da yaşayan çok sayıda kişinin Türkiye ile yakın bağları bulunduğunu kaydetti. Güler, Wüst’ün görevdeyken Türkiye’yi ziyaret eden ilk Kuzey Ren-Vestfalya eyalet başbakanı olduğunu da sözlerine ekledi.