Erdoğan’ın Sivas hükümlüsü affı Danıştay’a taşındı

Alican Uludağ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “sürekli hastalık” gerekçesiyle Sivas katliamı davası  mahkumu Hayrettin Gül’ün cezasını kaldırmasına ilişkin kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali talebiyle Danıştay’da dava açıldı.

Madımak Oteli’nde katledilen halk ozanı Hasret Gültekin’in eşi Kâfi Gültekin ismine yapılan müracaatta, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın insanlığa karşı hatalarda af yetkisini kullanamayacağı, bunun uluslararası kontrat ve protokollere aykırı olduğu vurgulandı. Dilekçede, “Bu af, Sivas Madımak Katliamı gibi insanlığa karşı cürümlerin her an yeniden icra edilebilme şartlarının ne yazık ki hala ve yaygın olarak bulunduğu toplumsal yapıda, şeriat odaklarını cesaretlendirecek bir sonuç yaratacaktır” ikazında bulunuldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 6 Eylül 2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, Sivas katliamından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan ve 20 yıldır cezaevinde olan Hayrettin Gül’ün cezasını “sürekli hastalık” gerekçesiyle kaldırmıştı. Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Hasret Gültekin’in eşi Kâfi Gültekin, söylediği söz edilen kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali talebiyle Danıştay 10. Daire’de dava açtı.

Sivas davası avukatlarından Şenal Sarıhan ve Hasan Cem Yılmaz imzalı dilekçede, Hayrettin Gül’ün affına ilişkin Cumhurbaşkanı kararının neden, mevzu, hedef ve yetki taraflarından Anayasa’ya, hukuk devleti emel ve uygulamalarına, kamu nizamın sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi hedeflerine, Avrupa İnsan Hakları Mukavelesi kararlarına ve taraf olduğumuz insanlığa karşı suçlara ilişkin uluslararası mukavele ve protokollerine terslik oluşturduğu vurgulandı.

Dilekçede, kararın toplumsal alanda infial oluşmasına, hukuk güvenliği ve adalet hissinin zedelenmesine, toplumun belli bölümlerinde ayrımcılık ve ötekileştirilme his ve algısının yerleşmesi ve derinleşmesine, toplumda birlik ve eşitlik hissinin parçalanmasına neden olacağı ihtarında bulunuldu.

‘İnsanlığa karşı kabahatlerde af yetkisini kullanamaz’

Cumhurbaşkanının af yetkisini kullanmama istikametinden takdir yetkisine sahip olduğu belirtilen dilekçede, “Ancak mahkuma atılı suç istikametinden ortada insanlığa karşı işlenmiş bir suç vardır. Buna benzeyen hatalarda Cumhurbaşkanı sıfatı, yetkinin Anayasa’da tanımlanmış olması, Anayasa’nın 90. Hususu ve bahse ilişkin Uluslararası mukaveleler ışığında af yetkisi kullanılmasına izin vermeyecektir” denildi.

İnsanlığa karşı suç vurgusu

Doğal olarak bu yetkinin, “affın getireceği kamu yararının” kıymetlendirilmesi gerektiği ifade edilen kararda, şu değerlendirme yapıldı:

“Af, genel olarak, toplumdaki barış ve adalet hislerinin tatminine yönelik bir süreçtir ve toplumsal barışı maksatlar. 35 insanın yakılarak öldürülmesi olayının failinin Cumhurbaşkanı iradesi ile gerçekleşmiş olması büyük bir infial yaratmıştır. ‘Af’ süreci, esas olarak adli ve idari alanda geçmiş yanlışların onarılması ve ülke vicdanının rahatlatılması ve verilen kararlar yahut yapılan süreçler nedeni ile ortaya çıkan ayrışmanın ve öfkenin bastırılması gayesini taşır. Öbür bir deyişle maksat barışın sağlanmasıdır.”

‘Çocukları yakan bir sanık’

Dilekçede, Hayrettin Gül’ün, bir kültür etkinliği için Sivas’a gelmiş genç- yaşlı insanları şer’i bir düzen kurulması amaçladığı ile yakarak katletmiş sanıklardan biri olduğuna işaret edildi. Yakılanların arasında 12’sindeki Koray Kaya, 14’ündeki Menekşe Kaya’nın bulunduğuna işaret edilen dilekçede, şöyle devam edildi:

“Bunlar çocuktur. 65’indeki Asım Bezirci, Asaf Koçak benzeri Metin Altıok, Behçet Aysan, Nesimi Çimen benzeri değerli sanatkarlar, , şimdi öğrenci  yahut yeni mezun, filiz gibi  onlarca genç vardır. 46 insanımızda kendi uğraşları ile ağır  yaralı yahut sağlam fakat ömürleri boyunca unutmayacakları ağır bir travma ile kurtulmayı başarmışlardır.”

‘Yakın yakın diye bağırdı’

Dilekçede,  Hayrettin Gül’ün Madımak Oteli önünde araçların zıt çevrildiği bir sırada “yakın, yakın” diye bağırarak sanıkları yönlendirdiği, olayın asli faili olduğu vurgulandı. Dilekçede, Emniyet Amiri Sami Ece’nin Hayrettin Gül’ü teşhis ve duruşma tutanağındaki anlatımı ise şöyle özetlendi:

“Otele taş attı. Slogan atıyordu. Ayrıyeten’Yakın!’ diye bağırıyordu. Topluluğu otel önünden uzaklaştırmak için çaba sarf ederken, ‘Siz Müslüman değil misiniz? Kafirleri niçin koruyorsunuz?’ diye bize bağırdı. Ben onu itekledim. Bu sefer ‘Bunkar kafir!’ diye topluluğa seslendi. Halkı polise karşı kışkırtmaya başladı.”

Dilekçede, Cumhurbaşkanı’nın af kararının adaleti bütünüyle ihlal eden bir işlem olduğu belirtildi. Kararda, “Sivas Katliamı faillerinden birinin çıkarı ile adaletin gerçekleşmesi, bir daha o denli katliamların yaşanmayacağına ilişkin toplumsal inanç ve güvenlik hissinin oluşması bağlamında mağdurların ve tüm toplumun çıkarı arasında, failin çıkarını üstün tutan, toplumsal hayatın çerçevesini oluşturan ‘ahlaki ölçüyü’ yani adaleti bozan, hukuka ve hukuk devleti unsuruna aykırı bir işlemdir” denildi.

Dilekçede, bu kararın Cumhurbaşkanı’nın görev tarifine ve yeminine karşıtlık oluşturduğu belirtilerek şu ikazda bulunuldu:

“Bu af, Sivas Madımak Katliamı gibi insanlığa karşı kabahatlerin her an yeniden icra edilebilme şartlarının ne yazık ki hala ve yaygın olarak bulunduğu toplumsal yapıda,  şeriat odaklarını cesaretlendirecek bir sonuç yaratacaktır.  Böylesi teşebbüslerin yaratacağı kaygı ve güvensizlik, şahısların yaşama hakkını, kişi özgürlüğü ve güvenliğini, maddi ve manevi varlığının korunmasını ve geliştirilmesini, toplumun huzur, refah ve adalet içinde yaşatılması şartlarını ortadan kaldıracaktır. Belli toplumsal kısımların kendilerini daima tehdit altında, devlet müdafaasının ve hukuk güvenliği alanının dışında duyumsamalarına yol açacaktır.”