Erdoğan’dan Eurofighter açıklaması: İhtiyaçlarımızı NATO müttefiklerimizden karşılamak isteriz; olmazsa alternatifsiz değiliz

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Eurofighter savaş uçağı alımının Türkiye için çok önemli olduğunu vurgularken, Ankara’nın gereksinimlerini öncelikli olarak NATO müttefiklerinden karşılamak istediğini; lakin olumsuz karşılık alınırsa alternatifsiz olmadığını ifade etti.

Erdoğan, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin davetiyle gittiği İtalya’daki G7 zirvesinden dönüşte dış siyaset ile ilgili açıklamalar yaptı. Erdoğan, Almanya’nın Türkiye’nin Eurofighter alımına blokaj uygulamaması için İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’den Berlin’le temas kurmasını istediğini belirtti. Cumhurbaşkanı, Sanchez’in olumlu karşılık vererek bu türlü bir görüşme yapabileceğini söylediğini aktardı.

Eurofighter konusunda Almanya’nın “yumuşadığını” söyleyen Erdoğan, bakanların bu hususta mevkidaşlarıyla temaslarını sürdürdüğünü ifade etti. 

Erdoğan, “İhtiyaçlarımızı öncelikle NATO müttefiklerimizden karşılamak isteriz. Fakat sürecin sonunda olumsuz bir sonuç elde edilirse alternatifsiz de değiliz” dedi. Milli muharip uçak KN’ın “artık kanatlandığını” söyleyen Erdoğan, geçmişte Türkiye’nin dron satın alma konusunda da müttefiklerden istedikleri dönüşü alamadığını ama daha sonra Türkiye’nin SİHA üretiminde öne çıkan bir ülke haline geldiğini söyledi. 

Suriye’de 2011 yılında başlayan iç savaşın ilk yıllarında ülkenin kuzeydoğu kısmında büyük oranda kontrolü ele geçirdikten sonra özerk bir yönetim kuran Demokratik Birlik Partisi (PYD), kanton olarak tanımlanan yedi farklı bölgede yapacağı yerel idareler seçimini Türkiye’nin tepkisi sonrası ABD’nin talebi ile ertelemişti. Erdoğan, seçimlerin ilerleyen süreçte yapılması ihtimaliyle ilgili olarak, ” Burnumuzun tabanında bir teröristan kurdurmayız. Bunun için gereken ne ise yapmaktan da asla ve asla imtina etmeyiz” değerlendirmesinde bulundu

Erdoğan’ın dış siyaset ile ilgili sorulara verdiği cevaplar şöyle: 

– Türkiye ile İspanya arasındaki ticari ve kültürel irtibatlar iki ülke için, bilhassa de Filistin konusunda ortaklaşa takındıkları haller, bütün dünya ve insanlık için ne vadediyor, ne beklemeliyiz?

İsrail’in uluslararası hukuku hiçe sayan katliamları karşısında İspanya ile hislerimizin çekincelerimizin ve itirazlarımızın ortak olduğunu görmek sevindirici. Özelikle Filistin’in devlet olarak tanınması konusunda İspanya, zifiri karanlıkta insanlık gemisine yol gösteren bir deniz feneri olduğunu kanıtladı. Gerek insanlığın vicdanını harekete geçirici davetleri gerekse bahadır ve kararlı uygulamaları bunu perçinledi. Lakin insanlık gemisinin yoluna kazasız belasız devam edebilmesi için yeni deniz fenerlerine ihtiyaç var. Filistin sorununda İspanya’yla aynı istikamete bakışımız şu bakımdan değer arz ediyor. İspanya malum bir Avrupa Birliği üyesi, Avrupa Birliği üyesi olmanın yanında aynı vakitte da NATO’da birlikte olduğumuz bir ülke. İsrail’in uluslararası hukuku hiçe sayan hali karşısında Filistin’in haklı direnişine yüreğini koyması ve çabucak akabinde da Avrupa ülkelerinden birtakım çözülmelerin başlaması açısından da çok büyük ehemmiyet arz ediyor. Bilhassa Filistin’in devlet olarak tanınması konusunda İspanya’nın tutumunun İsrail’e o denli yahut bu türlü destek olan devletler ortasından çözülmeleri beraberinde getireceği inancındayım. Hakikaten Sanchez’le yaptığımız ayaküstü görüşmelerde de “bunun devamı gelecek” yaklaşımları oldu. İnsanlığın karşı karşıya olduğu Filistin imtihanından geçmek için daha çok ülkenin bence İsrail’e cesurca “dur” demesi ve barışın yanında yer alması gerekir. Ama İspanya benzeri ülkeler bu adımı atınca, inşallah barışın yanında yer alacak ülkelerin sayısı da artacaktır. Biz de İspanya da diğer dostlarımız da insanlığa barışı vadetmeye ve bunun için eforlarımızı artırmaya devam etmeliyiz.

– Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun Gazze ile ilgili aldığı ateşkes kararının hayata geçirilebilmesi, uygulanabilmesi konusunda ne düşünüyorsunuz? Kısa zaman içerisinde bir ateşkes sağlanabilecek mi? Bir de Filistin devletinin tanıması konusunda yeni bir ivme başladı mı? Bu ivme bir sonuç verir mi sizce? İhtimali nasıl görüyorsunuz?

Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun bugüne kadar attığı adımlara dikkat ederseniz Amerika Birleşik Devletleri çoğu zaman kesişim noktası olmuştur. Burada da büyük ihtimalle yeniden o denli olacak. Aslında bizim “dünya beşten büyüktür” tezimizin işaret ettiği nokta da burası. Zira İsrail aleyhinde alınması gereken kararlar söylediği söz edilen olduğunda Amerika, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni bloke ediyor. Şu anda alınan ateşkes kararında da benim kaygım tekrar bir şekilde Konsey’i bloke edeceği şeklinde. Fakat o denli de olsa, bu türlü de olsa, bizim için en çok önemli adım Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’ndan öte, Birleşmiş Milletler Genel Heyeti’nden çıkan kararlardır. Birleşmiş Milletler Genel Konseyi’nden çıkan olumlu kararlarda 150’ye yakın ülke ne yaptı? Bizim düşündüğümüz benzeri düşündüler ve Filistin’in yanında yer aldılar. Bunları daha ileri taşımamız lazım. Bunu başardığımız takdirde bu yaklaşım zaman içerisinde inşallah Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nu de belli bir noktaya çekecektir. Aslında mevcut durum Birleşmiş Milletler için de bir fırsattır. BM yapılanması başta İsrail olmak üzere birtakım hukuk tanımaz ülkelerin yerle yeksan ettiği prestijini yeniden kazanmak istiyorsa, bu fırsatı çok iyi değerlendirmesi gerekir. İsrail’in durdurulması yalnızca Gazze’de huzuru sağlamakla kalmayacak, aynı vakitte BM sistemine, uluslararası hukuka, insan haklarına karşı gerçekleştirilen İsrail akınlarını da bastıracak. Bu sorumluluk öncelikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu üyelerinin omuzlarındadır. Birleşmiş Milletler’in sonunun Milletler Cemiyeti benzeri olmasını istemiyorsak, bunu sağlamak mecburiyetindeyiz. Her zaman söylediğimiz gibi, bölgede son barışın yolu iki devletli tahlilden geçer. Bu formül beraberinde kalıcı tahlili getirir. Güvenlik Kurulu üyelerinin Filistin’i devlet olarak tanıması bölgede iklimi değiştirebilir.

“Biden bir samimiyet testinden geçiyor”

– ABD Başkanı Joe Biden’in bizzat açıkladığı üç evreli bir ateşkes planı var. Fakat daha öncesinde de İsrail’in bu ateşkes gayretlerini tekraren sabote ettiğini biliyoruz. Mesela Joe Biden yeniden Ramazan ayı öncesi bir ateşkes olacağını açıklamıştı ama olmamıştı. İsrail buna uymamıştı. Bu defa ümit var olmak için bu yeri müsait görüyor musunuz? Yani bu sefer Joe Biden’in şahsen açıkladığı bu üç evreli ateşkes planına İsrail uyar mı sizce? Ümitli misiniz?

Kabataslak baktığımız zaman bu açıklamadan memnuniyet duyuyoruz. Ama bu BMGK’nın beş daimi üyesini Filistin’in yanına çekmeye yetmiyor. Buraya bilhassa bakmamız lazım. Ben, inanıyorum ki, Amerika Birleşik Devletleri de İsrail’in artan şımarıklığından rahatsız. Bu rahatsızlığı Amerikan yönetimi açık açık dile getirmese de Amerikan üniversitelerinden, sokaklarından, öğrencilerinden, rektörlerden yükselen sesler, burada artık belli bir dönüşümün başladığını gösteriyor. Bu da İsrail’i önemli manada rahatsız ediyor. Artık şundan herkes emin ki bu kervan bu türlü yürümez. İnşallah Amerika’da yaklaşan son seçimlerle birlikte hava çok daha farklı gelişebilir. Biden’in bu açıklamasından sonra bizim yaptığımız açıklamalar var. Dünyada birçok ülkenin bu bahiste yaptığı açıklamalar var. İnşallah isabetli adımları hep bir arada atarız ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’ndan bu bu mevzu ile ilgili çıkacak kararlar bundan bu türlü çok daha farklı istikamette gelişir. Sayın Biden’dan bu planın bir seçim yatırımı değil, hakikaten ve samimi olarak Filistin’deki katliamları sona erdirmek için atılmış bir adım olduğunu ispat etmesi doğal olarak beklenir. Güvenlik Kurulu kararı bir adımdır, lakin kâfi değildir. Kağıt üstündeki bir çok kararın İsrail tarafından nasıl yok sayıldığını hepimiz biliyoruz. Sayın Biden da artık bir samimiyet testinden geçmektedir.

– Suriye’de terör örgütünün yapmaya çalıştığı kelamda seçim Türkiye’nin kararı ve tavrı sonrasında ertelendi ama iptal edilmedi ve yeniden deneme ihtimalleri bulunuyor. Eğer yeniden bu seçimi yapmaya çalışırlarsa Türkiye’nin hali ne olur?

Ortada seçim falan yok, öncelikle bunu belirtelim. Ortada terör örgütünü legalleştirme ve bölgede bir teröristan kurmak için tertiplenmiş bir oyun var. Biz oyun bozma konusunda ne kadar yetenekli olduğumuzu bundan evvelki süreçlerde net bir şekilde gösterdik. Tabii burada Suriye yönetimi de kesinlikle onlara bu noktada rahat adım atma ya da hareket etme müsdesini vermeyecektir, vermez. Dışişleri Bakanımız Hakan Fidan Moskova’daydı. Moskova’da Sayın Putin’le bu konuları etraflıca görüştüler. Rusya Dışişleri Bakanı Sayın Lavrov’la görüşmeleri oldu. Suriye’de PKK terör örgütünün ve başkalarının rahat hareket etme imkanı inşallah olmayacaktır. Bu türlü bir durum olduğu anda zati biz de ilgili ünitelerimizi gerekli şekilde seferber ederiz. Burnumuzun tabanında bir teröristan kurdurmayız. Bunun için gereken ne ise yapmaktan da asla ve asla imtina etmeyiz.

“İhtiyaçlarımızı öncelikle NATO müttefiklerimizden karşılamak isteriz” 

– Bu ziyaretinizde Eurofighter sorunu gündeme geldi mi? Almanya’nın bir blokajı var bunu aşmak mümkün olacak mı?

Bu mevzuyu Sayın Sanchez’le görüştük. İspanya’nın biliyorsunuz eğitim uçakları önemli. Bu eğitim uçaklarından bize verebilme bahtları ya da kabiliyetleri var. Ama Almanya’yla temas noktasında bu mevzuda bize yardımcı olma durumunu kendilerine söyledim. Eurofighter’la ilgili bu türlü bir görüşme yapabileceğini ifade etti. Ama hepsinden öte bizim için şimdi Eurofighter önemli. Bu bahiste Almanya’da artık yumuşadı. İlgili bakanlarımız muhataplarıyla gerekli görüşmeleri yapıyorlar, yapacaklar. Bizim temel yaklaşımımız belirlidir: gereksinimlerimizi öncelikle NATO müttefiklerimizden karşılamak isteriz. Fakat sürecin sonunda olumsuz bir sonuç elde edilirse alternatifsiz de değiliz. KN’ımız artık kanatlandı. İlerleyen periyotlarda seri üretimin başlaması ve envantere giriş sürecinin tamamlanması sonrası bu mevzuda sorunumuz da kalmayacak. Bir dönem benzer süreci insansız hava araçlarında da yaşamıştık. O zaman da müttefiklerimizden bunları alamamıştık. Sonra ne oldu, insansız hava araçlarımızı en yüksek kalitede ürettik. Şu Anda birçok ülke bunları alabilmek için Türkiye’nin kapısını çalar hale geldi.

– Konuşmanızın başında Avrupa Parlamentosu seçimlerine değindiniz. Avrupa’da aşırı sağ ve ırkçı partilerin yükselişini birkaç yıldır gözlemliyoruz. Son olarak Avrupa Parlamentosu seçimlerinde birçok ülkede sandıkta önemli bir güç elde ettiler. Bu durum Türkiye- Avrupa Birliği alakalarını nasıl etkileyecek, Türkiye oluşan bu yeni durumla ilgili yeni bir strateji belirleyecek mi?

Şu anda özellikle bizim Avrupa Birliği üyesi ülkelerle atacağımız adımlarda ibre bizden yana dersem abartmış olmam. Bu bu bahis ile ilgili olarak da şimdi Avrupa Birliği’nden Avrupa Parlamentosu seçimlerine katılan partilerin çoğu Türkiye’nin ne kadar haklı olduğunu kabul ediyor. Mesela onlardan biri İspanya Başbakanı Sanchez. Türkiye’nin duruşunu takdirle karşıladığını bizlere ifade etti. Almanya Başbakanı Olaf Scholz da bu noktada olumlu duruş sergiliyor. O da Türkiye’ye bakışı lehte olanlardan. Biz işimize bakacağız. Bu süreçte Türkiye’nin gerek Almanya’da gerek İngiltere’de gerek Fransa’da yakaladığı şanslar var. Biz bu şanslarımızı da güçlü durarak denemeye devam edeceğiz. Bizler uzun vakitten beri, yaklaşan tehlikeyi işaret ediyorduk. Bilhassa Avrupa’da yükselen ırkçılığın bir tehlike olduğunu, buna fırsat verilmemesi gerektiğini muhataplarımıza anlattık.

Sokaklarını, meydanlarını insanların kutsallarına hakarete, yabancı aykırılığına açan, onların sırtlarını işlerine geldiği için sıvazlayan ülkeler, şu anda görmezden geldikleri gerçekle yüzleşti. Sık sık söylediğimiz bumerang tesiri işte tam olarak budur. Avrupa’nın “zararın neresinden dönersek kardır” anlayışıyla hareket etmesi ve gerçekçi önlemleri hayata geçirmesi elzemdir. Yoksa bu ateş herkesi yakacak boyuta ulaşır. Terör konusunda da benzer bir tehlike söz mevzusudur. Testi kırılmadan Avrupa’ya davetimizi tekrarlıyorum. Gelin terörün her türlüsü ile ayrım gözetmeksizin mücadele edelim. Gelin terör belasını birlikte gündemimizden son biçimde çıkartalım.