EBRD/Tuerkner: Özel sektör yatırım yapmaya devam etmeli

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Türkiye Yöneticisi Arvid Tuerkner 2023 büyüme sayılarına bağlantı ” Beklentilerin üstünde bir büyüme oldu, iyi bir büyüme oldu. Aslında 2023 zor bir yıldı. Zelzelesi düşünün ve yılın genelinde izlenen unorthodox siyasetleri düşünün… Büyümenin kompozisyonuna baktığımız zaman hizmetlerin bir kesimi olan turizm iyi bir performans gösterdi. Lojistik tarafı düzgündü. Tüketim tabiki yüksek. Bu da enflasyonun bir eseri; zira insanlar haracamalarını öne çektiler.

2023’te para siyasetinde gerçek faiz oranları enflasyonun çok altındaydı ve negatifti. Bundan Ötürü burada para alıp tüketime harcama açısından biraz daha önü açıktı. İnşt kesimine baktığımız zaman da Türkiye’de hep güçlü olmuştur, geçtiğimiz yıl da sarsıntı bundan ötürü büyümeye biraz daha katkı sağladığını görüyoruz. Özetle, 2023 büyümesini iyi bir sonuç olarak görüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Tuerkner “EBRD’nin küresel Başkanı ve ben Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile biraraya geldik. EBRD’nin çalışmalarından bahsettik, önümüzdeki yıla ilişkin olarak planlarımızdan bahsettik ve Türkiye’de yetkililerin de planlarını dinledik. Biz şu anda ikiz bir dönüşümden bahsediyoruz, yeşil ve dijital dönüşümden. İkisi de çok çok önemli zira üretimi ve rekabetçiliği artıran özellikler” dedi.

“Geçen sene roller coster gibiydi”

Tuerkner “Geçen sene zorluklar vardı, roller coster gibiydi, oynaklığın çok yüksek olduğu bir yıldı. Türkiye bizim en fazla yatırım yaptığımız en büyük ülke. Geçen yıl da 2,5 milyar euro’luk yatırım yaptık. Geçen sene çok fazla yeşil enerji yatırımları gerçekleştirdik ve sarsıntıdan sonra yaraların sarılması için bir dönüşüm programı yaptık. Yaptığımız yatırımların yüzde 90’ını özel kesime yapıldı. Bu oynaklıkta ve ekonomik zorluklarda bile çok iyi yatırımlar bulabiliyoruz. Sıfır karbon konusunda da birçok şirket kendilerine hedef koymuş durumda” diye konuştu.

Enflasyonun hala yüksek kalmaya devam etmesine dikkat çeken Tuerkner “Yeni bir para siyaseti görüyoruz geçtiğimiz yılın ortasından bu yana. Buradaki beklenti enflasyonun Mayıs ayı itibariyle zirve noktasına ulaşacağı sonra adım adım geri geleceği yönünde. Yeniden de yüzde 40 civarında bir enflasyonla karşılaşabiliriz yıl sonunda. Bu da yıl genelinde negatif gerçek faiz oranı manasına geliyor. Yani siyaset faizi yüzde 45 oranında olsa da enflasyon daha da yüksek ve yılın genelinde de yüksek kalmaya devam edecek. Enflasyon yüksek olduğu sürece çok belgisiz bir ortam yaratıyor, fiyatlama davranışları zorlaşıyor, yabancı yatırımcılar sıkıntı yaşayabiliyor.

Geçen seneye baktığımız zaman yapay bir şekilde faizler bir şekilde çok düşüktü sonrasında sert bir şekilde yukarı gitti ve bu özel sektörü ve bankacılık dalını de önemli şekilde etkileyen ve planları değiştiren bir faktör. Şu an itibariyle birtakım şirketlerin kredi alma şartlarında çok fazla titiz olmadığını görüyoruz bundan ötürü burada hala belirsizlikler var. Tabi biz şirketleri yatırm yapmalarında desteklemeye devam edeceğiz. Ama ben yeniden de iyi yatırımlar olduğunu görüyorum örneğin EnerjiSA ile elektrik ve elektrik dağıtım konusunda yeni bir antlaşma imzaladık ve burada 100 milyar doların zelzele bölgesine Toroslar tarafına yeniden yapılandırılması için imza attık” dedi.

“Daha fazla yabancı yatırımcının Türkiye’ye gelmesini destekleyeceğiz”

Tuerkner “2024’te de geçen yıla benzer yatırımlar olacak ama Türkiye ekonomisine bakış açısı daha pozitif bu sene zira ortodoks siyasetlere geçiş oldu ve bu da daha fazla istikrar var şu anda. Bu da bize daha fazla güven veriyor. Kredi kuruluşlarından not artışı da bekliyoruz. Daha fazla yabancı yatırımcının Türkiye’ye gelmesini destekleyeceğiz. Yeşil dönüşümü desteklemeye devam edeceğiz ve tabi sarsıntı bölgesinin kalkınmasına destek vermeye de devam edeceğiz.

Deprem bölgesi için birkaç hafta içinde yeni bir proje daha imzalayacağız ki bu da alışveriş merkezleri ile alakalı. Alışveriş merkezlerinin zarar görenlerinin yeniden inş edilmesi ve güçlendirilmesi üzerine bir yatırım olacak. Sarsıntı bölgesi için 1.5 milyar euro’luk iki yıllık bir fon ayırdık ve hali hazırda bunun 800 milyonunu kullandık. Bunun vesilesiyle bankacılık kesimine likidite sağladık ve bankalarda bölgedeki müşterilerine, ihtiyaç sahiplerine bu likiditeyi kullandırdı. Bölgedeki kobileri de destekledik. Onlar için özel bir danışmanlık programı yaptık. Oradaki hayatı istikrara kavuşturmak için çalışıyoruz” tabirini kullandı..

Tuerkner “Yeşil yatırımlar çoğu zaman çok çok önemli ve bunlara devam edeceğiz. Özel Dal için, 2035’e kadar yüzde 65 oranında enerji üretim kapasitesinin yenilenebilir güçten gelmesi gerekiyor. Sonrasında her kesimin belediyeler olsun kentler olsun üretim muhtaçlıklarının yeşil yatırımla olması gerekiyor. Yani biz bunu finansal manada destekleyebiliriz. Özel Bölüme mesajım yatırım yapmaya devam edin yani zor bir yıl olsa da uzun vadeye bakmamız gerekiyor zira burada net sıfıra ulaşabilmek için karbonda yatırımları sürdürmemiz gerekiyor” dedi.