Birleşmiş Milletler (BM) ve birtakım üye ülkeler, İran’ın Şam’daki büyükelçilik yerleşkesinde yer alan konsolosluk binasına 1 Nisan’da düzenlenen hava saldırısı nedeniyle İsrail’i kınarken, ABD, İran’ı İsrail ve ABD’nin tesislerini hedef almakla suçladı.
Japonya’dan BM Güvenlik Kurulu başkanlığını devralan Malta’nın başkanlığı ve Rusya’nın talebiyle Konsey’de, İran’ın Şam’daki konsolosluk binasına düzenlenen hava saldırısı görüşüldü.
Burada bir konuşma yapan BM Ortadoğu, Asya ve Pasifik’ten Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Mohamed Khaled Khiari, İran’ın hem BM Genel Sekreteri hem de Güvenlik Kurulu’na mektup göndererek, İsrail’in, diplomatik tesislerine saldırı düzenlediğini aktardığını bildirdi.
Khiari, basında yer alan haberlerde ise 13 İranlı işçi ile 6 Suriyeli sivilin öldüğünün kaydedildiğini anımsatarak, “Genel Sekreter’in sözlerini tekrar ederek bu saldırıyı kınıyorum” dedi.
Uluslararası hukuk uyarınca diplomatik tesisler ve çalışanın korunması gerektiğinin altını çizen Khiari, aynı vakitte üye ülkelerin egemenlik ve toprak bütünlüğüne hürmet duyulması gerektiğini vurguladı.
Mohamed Khaled Khiari, kurallara dayalı uluslararası sistemin uluslararası barış ve güvenlik için kilit kıymete sahip olduğunu belirtti.
Suriye’de İran’la kontaklı amaçlara yönelik hücumların İsrail tarafından gerçekleştiğinin dile getirildiğine dikkati çeken Khiari, bu yıl başından beri bu çerçevede 12 saldırı gerçekleştiğini aktardı.
İsrail’in olaylara ilişkin sorumluluk üstlenmediğini, lakin Suriye’de askeri operasyon gerçekleştirdiğini kabul ettiğini ifade eden Khiari, “Bugün Kurula tüm ilgili taraflarla irtibata geçmesi ve gerginliğin artmasını engellemesi için davette bulunuyoruz” diye konuştu.
‘Dayanışma göstermezsek, herhangi bir ülkenin diplomatik misyonu bir sonraki hava saldırısının gayesi olabilir’
Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vasiliy Nebenzya, ise “Batı Kudüs’ün Gazze’deki askeri misyonu BM Güvenlik Kurulu’nun ivedilikle ateşkes talep edilen kararına karşın devam ediyor” sözlerini sarf etti.
İsrail’in, ABD’nin suç paydaşlığıyla bağlayıcı bir Kurul kararını ihlal etmesinden derin tasa duyduklarını aktaran Nebenzya, İsrail’in Dünya Merkezi Mutfağı (World Central Kitchen-WCK) çalışanlarını öldürmesinin bunun bir örneği olduğunu söyledi.
Nebenzia, İsrail’in bir diğer sorumsuz hareketinin de İran’ın Şam’daki konsolosluk binasına saldırısı olduğunu kaydederek, diplomatik ve konsolosluk tesislerinin dokunulmaz olduğunu ifade etti.
Söz konusu saldırıyı şiddetle kınadıklarını belirten Nebenzya, İsrail’in Suriye’de ağır nüfuslu bir bölgeyi ilk defa hedef almadığına dikkati çekti.
Vasiliy Nebenzya, uluslararası topluma İsrail’in eylemlerini kınama davetinde bulunarak, “Konsey üyelerinin dayanışmasına güveniyorum. Şayet dayanışma göstermezsek, herhangi bir ülkenin diplomatik misyonu bir sonraki hava saldırısının amacı olabilir” ikazında bulundu.
‘Uluslararası hukuk ve uluslararası bağların temel prensiplerinin kırmızı çizgileri çok sefer ihlal edildi’
Çin’in BM Daimi Temsilci Yardımcısı Geng Shuang da Gazze’de çatışma başladığından beri ev, okul, hastane, insani yardım tesisleri, BM ajanslarına yönelik akınlar gerçekleştiğini, bugün de diplomatik tesisin hedef alındığını hatırlattı.
Geng, “Uluslararası hukuk ve uluslararası ilgilerin temel prensiplerinin kırmızı çizgileri çok defa ihlal edildi” değerlendirmesini yaptı.
Çin’in söylediği söz edilen saldırıyı şiddetle kınadığını vurgulayan Geng, İsrail üzerinde tesiri olan ülkelere, yapan rol oynayarak Gazze’de ateşkes, Ortadoğu’da ise istikrarı teşvik etmeleri davetinde bulundu.
‘Kendini uluslararası hukukun üstünde gören İsrail’in bu taarruzla ne gaye ettiği açık’
Cezayir’in BM Daimi Temsilcisi Amar Bendjama ise işgalci İsrail’in söylediği söz edilen saldırısının, uluslararası hukukun ihlali olduğunu belirtti.
Kışkırtıcı eyleme güçlü bir sesle karşı çıkmak gerektiğinin altını çizen Bendjama, bu aksiyonun tüm bölgeyi daha büyük bir gerginliğe itebileceği ihtarında bulundu.
Bendjama, “Kendini uluslararası hukukun üstünde gören İsrail’in bu hücumla ne emel ettiği açık” diyerek, uluslararası nizamın bütünlüğünün tehlikede olduğunu söyledi.
Hukuka aykırı buna benzer davranışların sonuçları olması gerektiğini vurgulayan Bendjama, “Artık somut adım atma vakti” dedi.
‘İran ve ortakları bölgede gerginliği artırmaktan kaçınmalı’
ABD’nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Robert Wood ise ABD’nin dün Suriye’de meydana gelen akınla hiçbir alakasının olmadığını, daha evvelce de bilgisinin bulunmadığını kaydetti.
Saldırı hakkında bilgi toplamaya devam ettiklerini aktaran Wood, “Ancak açık olan bir şey var ki İran ve ortakları bölgede gerginliği artırmaktan kaçınmalı” diye konuştu.
Suriye ve İran’ın, İsrail ile ABD’nin tesis ve çalışanlarına yönelik saldırı düzenlediğini kaydeden Wood, kendilerini korumaktan kaçınmayacaklarını dile getirdi.
ABD, İran’ı kınadı
Çatışma vaktinde da diplomatik misyonların korunması gerektiğinin altını çizen Wood, “Söz konusu tesiste terör örgütü başkanları ve ögelerinin bulunduğuna ilişkin haberlerden tasa duyuyoruz. İran’ın terörist ve aşırıcılarla süregelen uyumunu kınıyoruz” ifadesini kullandı.
WCK konvoyuna yönelik saldırıyı da keder ve telaşla karşıladıklarını belirten Wood, “Bu olay İsrail’in Gazze’de insani yardım çalışanı ve tesislerini korumak için çok daha fazlasını yapması gerektiğini gösteriyor” vurgusunda bulundu.
Wood, diğer ülkelerle birlikte olayın şeffaf bir şekilde soruşturulmasını talep ettiklerini ifade ederek, “Bunun tekrarlanmaması lazım” görüşünü paylaştı.
‘ABD, İsrail’in tüm suçlarından sorumlu’
İran’ın BM Daimi Temsilciliği Maslahatgüzarı Zahra Ershadi ise BM Güvenlik Kurulu’na söylediği söz edilen saldırıyı güçlü bir şekilde kınaması için davet yaptı.
İsrail’in istikrarsızlaştırıcı ve sorumsuz aksiyonlarının bölge ve uluslararası barış ile güvenliği tehdit ettiğini kaydeden Ershadi, “İsrail ceza almadığı için gerginliği artırmaya çalışıyor. Sivilleri öldürmek, açlığı savaş metodu olarak kullanmaktan kaçınmıyor. Gayrimeşru bir şekilde gücünü kullanarak apartheid siyasetleri, etnik temizlik, soykırım ve askeri maksatlarını her türlü maliyete karşı gerçekleştirmek için uğraşıyor” sözlerini sarf etti.
Ershadi, ülkesinin itidalli davrandığını lakin bunun da bir hududunun olduğunu ifade ederek, İran’ın uluslararası hukuk ve BM Kaidesi uyarınca yanıt verme bağlamında yasal haklarını muhafaza ettiğini aktardı.
“ABD’nin İsrail’in Gazze’de soykırım dahil tüm suçlarından sorumlu” olduğunu ifade eden Ershadi, İsrail’in bunu ABD’nin siyasi, mali ve askeri takviyesi olmadan yapamayacağını dile getirdi.
Suriye’nin BM Daimi Temsilcisi Qusay el-Dahhak da İsrail’in barbarca saldırısını işgal altındaki Golan Tepeleri’nden yaptığını öne sürdü.
Saldırının gerçekleştiği alanın sivillerle dolu olduğuna dikkati çeken Dahhak, İsrail’in, akınlarını ABD takviyesi olmadan gerçekleştiremeyeceğini kaydetti.
Dahhak, ABD’nin yıllardır İsrail’e hami şemsiye görevi yaptığını ve sponsorluğunu yürüttüğünü vurgulayarak, bu vesileyle İsrail’in Filistin halkına soykırım yaptığını ifade etti.