“Döviz finansmanına erişim imkanının arttığı bir dönemdeyiz”

Yılmaz, bir televizyon kanalında iktisada ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yılmaz, seçimin akabinde Türkiye’yi bir sürprizin beklemediğini, temel yaklaşımlarının belirsizlikleri azaltmak, öngörülebilirliği arttırmak olduğunu vurgulayarak, siyasi ve politik belirsizliklerin de azaldığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, toplumla paylaşılan Orta Vadeli Programı adım adım hayata geçireceklerinin altını çizerek, “Döviz gereksinimimizin azaldığı, döviz finansmana erişim imkanının arttığı bir devirdeyiz. Bundan Ötürü döviz üzerinden oluşturan spekülasyonların siyasi bir tabanı olmadığı benzeri teknik bir yeri, rakamsal bir tabanı de yok.” diye konuştu.

Yılmaz, “Enflasyondaki düşüş sürecine ilişkin takvimsel ve oransal olarak varsayımlarınız ne?” sorusu üzerine, teknik tahlilleri, ve programlarının çok net olduğunu ve çoğu zaman söyledikleri noktada devam ettiklerini vurgulayarak, “Yılın ikinci yarısında enflasyonda besbelli düşüşleri göreceğiz. Yani bunun ilk ayı haziran ayı aslında. Lakin istatistikler bir ay sonra çıktığı için 3 Temmuz’da yayınlanan istatistikle birlikte yıllık bazda düşüş trendini göreceğiz.” tabirlerini kullandı.

Orta Vadeli Program’da enflasyonun 2025’te yüzde 15 olarak, 2026’da ise tek haneli sayıların öngörüldüğünü hatırlatan Yılmaz, bu temel çerçevede hiçbir değişiklik olmadığını söyledi.

Enflasyon konusunda siyaset çerçevesi ve nereye doğru hareket edildiğinin çok önemli olduğuna dikkati çeken Yılmaz, “İyi bir siyaset çerçevemiz var. Doğru yolda ilerliyoruz ve amacımıza varacağız. Bundan da eminiz.” dedi.

Yılmaz, Orta Vadeli Programın ilk uygulama sonuçlarının sermaye girişi açısından ortaya çıkardığı sonuçlara ilişkin soruya, şu sözlerle cevap verdi:

“Bir direkt sermaye var, bir de tabii portföy dediğimiz, finansal girişler var. Ocak-Mayıs döneminde direkt sermaye girişi 4,5 milyar dolarken mayıs sonrası haziran-aralık döneminde 6,1 milyar dolara yükselmiş. Yani geçen yıl itibarıyla direkt girişlerde artış var. Bu yılın ocak ayında da 910 milyon dolar benzeri bir direkt, FDI dediğimiz bir giriş var.

Portföye baktığımız zaman 2022’de nette 13,7 milyar dolar çıkış olmuşken, 2023’te nette 8,34 milyar dolar giriş söz konusu. Haziran-Aralık döneminde 11,3 milyar dolar. Bu yılın ocak ayında da 1 milyar dolar civarında yeniden bir giriş var. Şubat sayısı yok şu an elimde. Bundan Ötürü hem FDI’de hem portföyde olumlu yönde gelişme var. Ama tam arzu ettiğimiz noktada mı? Değil tabii. Bilhassa bu FDI direkt uluslararası yatırımların gelmesi biraz daha zaman alıyor. Ama siyaset çerçevemiz, çok sağlıklı, uluslararası piyasaya da güven veren bir çerçeve. Daha da artacak bu. Bilhassa yerel seçim sonrası yapılan spekülasyonların ortadan kalkmasıyla bu sürecin daha hızlanacağını düşünüyorum.”

Bankaların ve özel dalın finansmana erişiminde bir sıkıntı olmadığını kaydeden Yılmaz, dış finansman, döviz açısından gereksinimlerin azaldığı, finansmana erişimin arttığı bir devirde olunduğunu söyledi.

“Hizmet kesimleri ve besinde enflasyon trendlerini tam kırmış değiliz”

Merkez Bankası’nın yerel seçim sonrası siyaset faiziyle ilgili atacağı muhtemel adımlara ilişkin çeşitli tartışmaların yapıldığının hatırlatılması üzerine Yılmaz, faiz oranlarının seviyesini değerlendirirken beklenen enflasyonu esas almanın daha sağlıklı olduğunu ifade etti.

Merkez Bankası’nın şimdi yalnızca faiz oranlarıyla değil aldığı sıkılaştırıcı önlemlerle de denetimi sıkı bir şekilde tuttuğuna işaret eden Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Enflasyonda bir düşüş trendi net bir şekilde ortaya çıkıncaya kadar bu duruşunu sürdürecektir diye düşünüyorum. Bilhassa hizmet kesimlerinde ve besinde şimdi o enflasyon trendlerini tam kırmış değiliz. Otomotivde iyi bir noktadayız. Konutta başladı. Endüstride genelde kötü değil. Ama hizmet sektöründe ve besinde şimdi tam arzu ettiğimiz noktada değiliz. Oralarda da kırılmalar başlayacaktır. Az önce bahsettim, yılın ikinci yarısında aslında bu yeterlice ortaya çıkacaktır, belirginleşecektir.”

Yılmaz, Merkez Bankası’nın enflasyonu, dünyayı ve Türkiye’yi dikkatle takip edip, bilgilerin gidişatını tahlil ederek araç bağımsızlığı çerçevesinde ihtiyaç duyulan adımları ihtiyaç gördüğü noktada atacağını bildirdi.

“KKM süreksiz bir sistem olarak kurgulandı”

Kur korumalı mevduatın (KKM) sistem içinde geneli etkilemeden devam edeceği bir orana geleceğine dair senaryolarının olup olmadığıyla ilgili soruya karşılık Yılmaz, “Bu düzenleme, ben Plan Bütçe Komitesi Başkanı iken yapıldı. Başından itibaren süreksiz bir düzenleme olarak yapıldı. Yani daima bir sistem olarak değil, süreksiz bir düzenek olarak kurgulandı. Bir dönem sorumluluğunu icra etti. Şu Anda artık kur korumalıdan çıkıyoruz. Geçen yıl ağustos ayında en yüksek orana ulaşmıştı, 3,4 trilyon lira civarına. Geldiğimiz noktada, 2,3 trilyon liralara kadar düştü. Yani 1,1 trilyon lira düşüş söylediği söz edilen kur korumalı mevduatta.” diye konuştu.

Bu sistemden ani bir şekilde çıkılmayacağını daha önce de söylediklerini anımsatan Yılmaz, şunları kaydetti:

“Aşamalı bir şekilde, finansal piyasaları dikkate alarak, finansal istikrarımızı zedelemeden, tasarruf sahiplerinin haklarını, hukukunu gözeterek, basamaklı şekilde çıkacağız’ demiştik. Gerçekten süreç devam ediyor. Kur korumalı mevduat sistem içinde kalabilir mi? Kamuya bir maliyet getirmeyecek şekilde, bir finansal enstrüman olarak finansal sistem içinde kalmasında bir sakınca görmüyorum doğrusu.

Bankacılık sistemi bu türlü bir mekanizmayı kendisi kullanmak, mevduat sahiplerine alternatif bir finansal enstrüman olarak bunu pahalandırmak istiyorsa, bunda bir sıkıntı görmüyorum. Kâfi ki kamunun bir yükümlülüğü, maliyeti olmasın. Kamuya maliyet oluşturabilecek konularda çıkış sürecini sürdüreceğiz ve belli bir vadede, finansal piyasalardaki istikrarı gözeterek, ülkemizin, makro siyasetlerimizin konumunu gözeterek aşama aşama çıkış sürecini sürdüreceğiz.”