Doç. Dr. Orallı: Amerikan seçim sistemi, Amerikan hegemonyasının da sorgulanmasına neden olacak

“ABD’de beklenen oldu ve malum ilan edildi! Biden’ın sağlık meselelerinden ve ileri yaşının getirmiş olduğu birtakım sıkıntılardan kaynaklı olarak başkanlık yarışını götüremeyeceği, en azından yarışın sonunda seçilme ihtimalinin her geçen gün zayıfladığı açık bir şekilde ortadaydı. Bilhassa Amerikan kamuoyu Trump’la birlikte girmiş olduğu açık oturumun sonrasında Biden’ın Amerika’da 4 sene daha başkanlık yapmasının mümkün olmadığına dair bir kant geliştirmişti. An itibariyle demokratların da Ağustos ayında gerçekleşecek başkan adaylığının belirleneceği kongrede Biden’a yönelik sert çıkışlar yapması olasıydı. Bilhassa lobilerden ve bağışçılardan gelen reaksiyonlar Biden’ın çekilmesini bir noktada mecburî hale getirmişti. Elbet Covid-19’a yakalandığı mazeretiyle Biden’ın gururlu ve onurlu geri dönüş yani geri çekilme süreci planlanmış kurgusal bir senaryo ortaya koydu. Bu durum şüphesiz Amerikan Başkanlığı seçimleri bağlamında nedenle ağır bir anti-demokratik sürecin yürüdüğü gerçeğinde hepimize gösterdi. Zira ön seçim sürecinde 14 milyon delegenin oyunu almış olan Biden açık bir şekilde kendi iradesi haricinde çekilmek durumunda bırakıldı. Her seferinde ekranlarda seçime devam edeceğini, adaylıktan geri çekilmeyi düşünmediğini, sağlık durumunun hayli elverişli olduğunu iddia eden Biden bir anda çekilmek durumunda bırakıldı. Demek ki iradeden bağımsız ve açık bir şekilde bir baskı altında çekilme kararı aldığını görüyoruz.”

“Bu baskı süreci Kamala Harris’in adaylığında büyük oranda beraberine getirecektir. İlk bayan başkan yardımcısı, ilk siyahi başkan yardımcısı ve ilk Asya kökenli başkan yardımcısı olarak Harris Yardımcılık makamına oturuncaya kadar epeyce dikkat cazibeli bir profildi. Ve birçok kişi Biden’ın başkanlık periyodundaki 4 yılı tamamlayamaması durumunda Kamala Harris’in başkanlık sürecini sürdürebileceğine inanıyordu. Fakat gelinen nokta itibariyle 4 yıllık serüvende Kamala Harris hayli silik bir profil çizdi. Ve bu profili Bilhassa göç ve göçmen siyasetleri bağlamında Kamala Harris’in arzu edilecek kadar güçlü bir figür olmadığını başkanlık koltuğuna yakışıp yakışmayacağına dair çeşitli sorgulamaları beraberinde getirdi. Bilhassa bir bayan figür olarak öne çıkıyor olmasına karşın Filistin’de Gazze’de yaşanan büyük trajedi on binlerce bayanın ve çocuğun hayatını kaybetmesine dair hiçbir açıklayıcı ve hiçbir makul cümle etmemiş olması kendisinin aslında bir nevi Biden’ın devamı olacağı hatta dördüncü bir Obama periyoduna ışık tutacağı manasına gelmektedir. Harris’in Amerika’da müesses nizam tarafından desteklenebilecek zayıf bir figür olduğu vurgu yapmakta yarar görüyorum. Evet, zayıf bir figürdür. Zira şu ana kadar kendine dair doğruları ortaya koyamamış, daha fazla bir taklit ögesi üzerinden bir siyasetçi figürü ortaya çıkarmıştır. Bu durum, Harris’i uzun vadede Amerika’daki seçim süreci noktasında da Trump’ın önüne çıkarmak için yetmeyebilir diye tahmin ediyorum. Bilhassa Rusya ve Ukrayna arasında devam etmekte olan savaş ve Gazze sıkıntısı noktasında Harris’in. Direkt bir aktör olarak kendini has doğrular geliştirememiş olması ve yalnızca figüran rolüne alışmış olması kendisinin bir konfor alanından çıkma riskini alabileceğine dair bir ışık sunmamaktadır. Bundan kaynaklı olarak seçim sürecinde Biden’dan daha fazla bir oy toplama ihtimalinin yüksek olduğu kantindeyim. Bununla birlikte şimdi yesyeni bir rüzgar esmediği surece yahut sürpriz bir başkan yardımcısı figürü ortaya çıkmadığı surece Trump’ın tekrar bir adım önde olduğu kantindeyim.”

“NATO’nun genişlemesi çerçevesinde elde edilen kazanımların kaybedilmemesi ismine, bu savaşın sürdürülebilir bir hale gelmesi mümkündür. Ukrayna’yı terk eden 10 milyondan fazla insan, hayatını kaybeden 10 binlerce insan, NATO’nun bir miktar daha güçlenmesi ismine ABD’deki karar alıcılar tarafından kurgulanmış bir senaryodur. Ve bu senaryonun temel figürlerinden biri de Kamala Harris’tir. Lakin muhtemel bir Trump zaferi elbet işleri değiştirecektir ve Ukrayna’nın gidişat itibariyle savaşı geri çevirme ihtimalinin mümkün olmadığı Kırım’ın Donetsk ve Luhansk bölgelerinin çok daha özel bir statüyle yeni bir anayasal periyotta yahut belli toprakların ilhakının kabul edileceği yeni bir anayasaya Zelensky imza atmak zorunda bırakılabilir. Trump’ın ben geldiğim an bu savaşı bitireceğim cümlesinden anlaşılması gereken temel durum savaşın bir kazananı ve bir kaybedeni olduğunun beyan edilecek olmasıdır. Bu beyanda elbet mevcut fiili durumun hukuksal duruma döndürülmesi manasında olacaktır.”