Deprem riski: İstanbul’un dönüşümü için sektör paydaşlarından öneriler

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki, İstanbul’da ilk etapta 600 bin, toplam 1.5 milyon riskli konutu sarsıntıya güçlü hale getirmek için çalışma yürüttüklerini, süratli dönüşüm için yeni bir yasa hazırladıklarını ve birkaç ay içinde Meclis’e sunacaklarını açıkladı. Dal paydaşları, İstanbul’un dönüşümü için “Kentsel Dönüşüm Eylem Planı hazırlanması, İstanbul Dönüşüm Fonu kurulması, evi yıkılacak vatandaşa süreksiz çelik bina üretilmesi” benzeri birtakım tekliflerde bulundu.

Hürriyet’e konuşan kesim paydaşlarının teklifleri şöyle:

“Eylem planı hazırlanmalı dönüşüm fonu kurulmalı”

Şehir Plancısı Faruk Göksu: “İstanbul’un yapılaşma kapasitesinin yoğunluğu, kamusal alanların yetersizliği dikkate alınarak ’Kentsel Dönüşüm Eylem Planı’ hazırlanması yeni maddede kesinlikle yer almalı. Planda yeni şehirlerin/rezerv alanların nerelerde kurulacağı belirlenmeli, teknik ve sosyal altyapı kaldırma kapasitelerinin hesaplanması mecburî hale getirilmeli. Öncelikli dönüşüm alanları planda yer almalı. Merkezi ve yerel yönetim, mülk sahipleri ve özel dal arasındaki işleyişleri yönetmek üzere özerk bir ’İstanbul Kentsel Dönüşüm Birimi’ ve asıl kilit nokta olan finansman sorunu için ‘İstanbul Dönüşüm Fonu’ kurulmalı. Sosyal Tesir Değerlendirme Raporları’ zarurî olmalı. Rezerv alana insanlar taşınacaksa bu işleyişin nasıl olacağı netleşmeli. Mülklerin değer tespitine göre yer değiştirme olacağı belirtilerek, vatandaşın aklındaki soru işaretleri netleşmeli.”

“Arabuluculuk sistemiyle mutabakatlar hızlanır”

Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kalyoncu: “Müteahhitlerle vatandaşlar karşı karşıya kaldığında dönüşümün yapılamadığını gördük. O yüzden bizim yeni bir üniteye gereksinimimiz var. Bunu uzlaşı yolu, dönüşümün arabulucuğu benzeri düşünebiliriz. Bakanlığın kuralları belirlediği, denetlediği kurumlar dönüşüm yapılacak alanı inceler ve hak sahibi ile müteahhit firmalar arasındaki paylaşıma karar verir. Vatandaşın 100 metrekare riskli evi varsa, yeni yapılacak konuttan kaç metrekare alacağını tespit eder. Bağımsız ve kontrole tabi olduğu için hak kaybı olmaz ve süreç hızlanır. İşin finansmanı boyutunda da vatandaş ve bankalar karşı karşıya gelmemeli.

“Tersaneler 5 ay kapansın, yalnızca çelik için çalışsın, müteahhitler de hafif çelik binalar yapsın”

Riskli konutlar yıkılacak. Pekala vatandaş yeni ev yapılana kadar nereye gidecek? Sarsıntıdan çok önemli gündemimiz yok. Tersaneler 5 ay kapansın, yalnızca çelik için çalışsın, müteahhitler de hafif çelik binalar yapsın. 4 ayda bu tip binaları üretmek mümkün. Böylelikle dönüşümde konutundan çıkan bireyler için süreksiz barınma ihtiyacı çözülür.”